Thị trường chứng khoán Việt Nam khởi đầu năm 2026 đầy hưng phấn khi VN-Index có lần đầu vượt 1.900 điểm vào giữa tháng 1. Tuy nhiên, thành quả đã nhanh chóng bị thổi bay sau đó khi áo lực chốt lời gia tăng. VN-Index đóng cửa phiên 4/2 chỉ còn nhỉnh hơn vỏn vẹn 7 điểm so với mức kết năm 2025.
Những phiên giao dịch tháng 1/2026, bầu không khí trên thị trường rất khác. Dòng tiền nhập cuộc sôi động, nhóm cổ phiếu trụ thay nhau dẫn dắt, VN-Index tiến một mạch qua các ngưỡng cản để vượt qua vùng 1.900 điểm, thiết lập đỉnh lịch sử 1.902,93 điểm. Dù vậy, vài nhịp giảm mạnh khiến điểm số VN-Index đã trượt khỏi toàn bộ vùng tích lũy, để rồi quay về sát điểm xuất phát của năm.
Thị trường điều chỉnh trong bối cảnh vĩ mô vẫn ổn định. Tăng trưởng kinh tế Việt Nam vẫn duy trì ở mức cao, lãi suất nhích nhẹ nhưng vẫn ở mức thấp, hoạt động sản xuất và xuất khẩu cải thiện. Tuy nhiên, dòng tiền vẫn chưa thể được thuyết phục để ở lại dài hạn. Áp lực chốt lời nhanh chóng xuất hiện tại một số nhóm cổ phiếu trụ cột khiến VN-Index nhanh chóng mất đi lực đỡ.
Sau nhiều nhịp “vượt đỉnh hụt”, nhà đầu tư cá nhân trở nên cảnh giác. Mỗi đợt hồi đều đi kèm lượng hàng chờ sẵn, biến vùng 1.900 điểm thành phép thử khó vượt, buộc phải quay đầu điều chỉnh. Trong khi đó, khối ngoại lại duy trì trạng thái thận trọng trước biến động tỷ giá và môi trường lãi suất toàn cầu, lực mua không duy trì lâu và những phiên bán ròng đột biến vẫn xuất hiện.
Một yếu tố khác đang âm thầm rút bớt sức hút của thị trường cổ phiếu là cơn sốt trên các kênh tài sản phòng thủ. Từ đầu năm 2026, giá vàng thế giới liên tục lập đỉnh mới, trong khi bạc cũng tăng mạnh nhờ nhu cầu trú ẩn và đầu cơ trước các rủi ro địa chính trị.
Ở trong nước, chênh lệch giá vàng SJC và vàng nhẫn được thu hẹp, thanh khoản thị trường kim loại quý bùng nổ, kéo theo dòng tiền nhàn rỗi dịch chuyển. Sự dịch chuyển này không chỉ là câu chuyện lợi suất, mà còn là tâm lý phòng vệ trước những bất định toàn cầu. Trong bối cảnh đó, cổ phiếu khó có thể hấp dẫn nếu không tạo ra kỳ vọng lợi nhuận vượt trội rõ ràng.
Dù vậy, năm 2026 mới chỉ bắt đầu. Điểm số VN-Index hiện tại chưa nói lên điều gì về phần còn lại của hành trình. Song nhà đầu tư phải thận trọng, chọn lọc kỹ hơn dựa trên triển vọng kinh doanh từng nhóm ngành và nền tảng doanh nghiệp cụ thể. Việc mặt bằng lãi suất cho vay đang tăng nhẹ, mục tiêu tăng trưởng tín dụng đang thấp hơn so với năm 2025 có thể khiến nhà đầu tư không quá mạnh dạn xuống tiền.
Trong báo cáo vừa công bố, Chứng khoán Bảo Việt (BVSC) cho rằng sau 3 tháng tăng điểm liên tiếp, đà tăng của thị trường có thể gặp nhiều thách thức trong thời gian tới. VN-Index có thể không điều chỉnh quá nhiều về mặt điểm số nhưng các nhịp rung rũ mạnh có thể xuất hiện đan xen trong tháng khi nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn điều chỉnh tích lũy trở lại sau giai đoạn tăng nóng vừa qua.
Theo BVSC, vẫn có nhiều nhóm ngành đang có định giá P/E dự phóng hấp dẫn nhờ triển vọng tăng trưởng lợi nhuận tích cực 2026. Đặc biệt, câu chuyên nâng hạng có thể được nhắc lại khi FTSE sẽ họp và ra thông báo trong tháng 3 tới. Do đó, chiến lược nhà đầu tư nên ưu tiên là tập trung chọn lọc kỹ các nhóm cổ phiếu hưởng lợi từ chính sách và có yếu tố hỗ trợ mạnh từ tăng trưởng lợi nhuận hoặc giá đã chiết khấu đủ hấp dẫn.
