Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp chính sách kết thúc vào ngày 29/4.
Quyết định này sẽ đặt Thống đốc Kazuo Ueda trước một thách thức lớn về truyền thông, trong bối cảnh đồng yen tiếp tục trượt giá và đang dao động quanh các ngưỡng từng kích hoạt sự can thiệp của nhà chức trách.
Chỉ cách đây vài tuần, thị trường và các chuyên gia kinh tế vẫn tin rằng BoJ sẽ tiếp tục lộ trình bình thường hóa chính sách bằng một đợt tăng lãi suất mới. Tuy nhiên, kỳ vọng đó đã nhanh chóng tan biến khi cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran đẩy giá dầu tăng vọt.
Hiện thị trường chỉ dự báo khoảng 7% khả năng BoJ tăng lãi suất trong tuần này, trong khi đa số các chuyên gia đã chuyển sang dự báo động thái này sẽ diễn ra vào tháng 6/2026.
Trong phiên giao dịch sáng 27/4 tại Tokyo, đồng yen dao động quanh ngưỡng 159,50 yen/USD, tiệm cận mức giá từng khiến Chính phủ Nhật Bản phải can thiệp để hỗ trợ tỷ giá vào năm 2024.
Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama cảnh báo các quan chức Nhật Bản đang giữ liên lạc liên tục với phía Mỹ và duy trì trạng thái cảnh giác cao độ trước các hoạt động đầu cơ gây áp lực lên đồng yen.
Sự biến động liên quan đến xung đột Iran đã làm gia tăng bất ổn xung quanh chi phí năng lượng và độ bền của chuỗi cung ứng, khiến các nhà hoạch định chính sách khó có thể quyết định thời điểm tăng lãi suất tiếp theo.
Trong nội bộ Hội đồng BoJ gồm 9 thành viên - vốn đã bỏ phiếu 8-1 để giữ nguyên chính sách tại cuộc họp tháng 3/2026 - đang xuất hiện những quan điểm phân kỳ ngày càng rõ nét.
Trong khi đó, chuyên gia kinh tế Taro Kimura cho rằng sức ép từ chính phủ ủng hộ kích thích kinh tế của Thủ tướng Sanae Takaichi có thể đã khiến kế hoạch tăng lãi suất của BoJ phải bị tạm hoãn.
Tuy nhiên, việc duy trì lãi suất cực thấp giữa bối cảnh cú sốc lạm phát từ Trung Đông đang lan tới Nhật Bản sẽ là phép thử đối với tính độc lập của ngân hàng trung ương. Chuyên gia này dự báo BoJ sẽ tăng lãi suất vào tháng 6/2026.
Theo kế hoạch, BoJ sẽ công bố báo cáo triển vọng kinh tế quý cùng với tuyên bố chính sách vào trưa ngày 29/4, tiếp theo là cuộc họp báo của Thống đốc Ueda.
Các nguồn tin cho biết Hội đồng BoJ đang cân nhắc điều chỉnh tăng mạnh dự báo lạm phát cho năm tài chính hiện tại (bắt đầu từ tháng 4/2026) so với mức dự báo 1,9% trước đó.
Dữ liệu mới nhất cho thấy lạm phát tại Nhật Bản đã tăng tốc trở lại trong tháng 3/2026. Đáng chú ý, giá dịch vụ sản xuất tăng 1,25% so với tháng trước, ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong khoảng 36 năm qua (nếu không tính các giai đoạn tăng thuế tiêu thụ).
Ngược lại, tâm lý người tiêu dùng đang sụt giảm mạnh nhất kể từ đại dịch COVID-19, báo hiệu rủi ro suy giảm nhu cầu nội địa. Do đó, các nhà phân tích ước tính BoJ có thể hạ dự báo tăng trưởng kinh tế năm nay từ mức 1% xuống còn 0,8%.
Thách thức lớn nhất đối với Thống đốc Ueda trong tuần này là tránh lặp lại kịch bản tháng 4/2024, khi những phát biểu của ông được thị trường diễn giải theo hướng ủng hộ nới lỏng chính sách tiền tệ, đã kéo theo đợt bán tháo đồng yen và buộc nhà chức trách phải can thiệp ngoại hối chỉ vài ngày sau đó.
Ông Shigeto Nagai, cựu Trưởng bộ phận Quốc tế của BoJ, nhận định điều cốt lõi cần theo dõi là mức độ BoJ thể hiện quyết tâm tiếp tục tăng lãi suất nhằm kiềm chế đà mất giá của đồng yen.
Tuần này, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cũng sẽ có cuộc họp chính sách thường kỳ và đều được dự báo giữ nguyên lãi suất. Áp lực duy trì bình thường hóa chính sách tiền tệ của BoJ xuất phát một phần từ khoảng cách lãi suất vẫn còn lớn so với các ngân hàng trung ương khác, cũng như thực tế lãi suất của Nhật Bản - sau khi tính đến lạm phát - vẫn đang ở vùng âm sâu.
Kể từ khi nhậm chức vào năm 2023, Thống đốc Ueda đã tháo dỡ cơ chế kiểm soát đường cong lợi suất, chấm dứt chính sách lãi suất âm và đưa lãi suất chính sách lên mức cao nhất trong ba thập kỷ. Với hai năm nhiệm kỳ còn lại, giới quan sát nhận định ông Ueda sẽ tiếp tục theo đuổi lộ trình thắt chặt khi điều kiện cho phép.
