Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 21/4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm 2026-2030; công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025 và tình hình thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025.
Phát biểu tiếp thu và giải trình trước các ý kiến mà đại biểu Quốc hội đặt ra, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, về mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, ý kiến của các đại biểu rất tâm huyết, xác định đây là mục tiêu vô cùng thách thức nhưng là con đường tất yếu, không có con đường nào khác để đạt được mục tiêu trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045.
Bộ trưởng dẫn số liệu từ báo cáo của tổ chức World Development Report: Từ năm 1946 đến nay, trên thế giới chỉ có 13 quốc gia và vùng lãnh thổ thực hiện thành công việc tăng trưởng liên tục từ 10% trở lên trong vòng trên 10 năm để vươn lên từ một quốc gia nghèo thành nước phát triển. Nhìn lại lịch sử hơn 40 năm đổi mới của Việt Nam, chúng ta chỉ có 2 năm tăng trưởng đạt trên 9% và chưa bao giờ chạm mức hai con số.
Dù vậy, người đứng đầu ngành Tài chính khẳng định đây là con đường đã được lựa chọn với sự đồng thuận rất cao. Bám sát Nghị quyết Đại hội Đảng, các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, Kết luận của Hội nghị Trung ương, Chính phủ đã đề ra 59 chỉ tiêu ngành, lĩnh vực, 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp cho giai đoạn tới và đặc biệt là 92 nhiệm vụ rất cụ thể cho năm 2026.
Theo Bộ trưởng, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao, đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, không phải nhiệm vụ riêng của một cơ quan hay ngành nào. Việc tổ chức thực hiện, giám sát, đánh giá và điều chỉnh kịp thời sẽ quyết định khả năng hoàn thành mục tiêu đề ra.
Sửa 4 luật thuế, nâng hệ số ICOR, cải cách thị trường vốn
Theo tính toán, để đạt mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong năm nay, các quý còn lại phải tăng trưởng từ 10-11%. Trước yêu cầu đó, Bộ Tài chính tham mưu Chính phủ triển khai nhiều giải pháp trọng tâm.
Trước hết là rà soát, cập nhật lại kịch bản tăng trưởng, giao nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp, phù hợp bối cảnh mới.
Cùng với đó, Bộ sẽ phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, vừa bảo đảm cung ứng vốn cho nền kinh tế, vừa giữ ổn định kinh tế vĩ mô. Trong đó, chính sách tài khóa sẽ tập trung hoàn thiện chính sách thuế theo hướng thu đúng, thu đủ, thu kịp thời, đồng thời tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp phát triển, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa - khu vực chiếm khoảng 96% số doanh nghiệp và đóng góp trên 50% GDP.
Về giải ngân đầu tư công, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, các nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao đang được triển khai quyết liệt. Trong tuần này, Thủ tướng sẽ chủ trì hội nghị toàn quốc về giải ngân đầu tư công nhằm bảo đảm hoàn thành mục tiêu năm 2026.
Một giải pháp trọng tâm khác là xử lý các dự án tồn đọng. Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đánh giá đây vừa là điểm nghẽn vừa là nguồn lực lớn cho tăng trưởng. Theo số liệu bước đầu, hiện còn khoảng 200.000 ha đất và khoảng 3,3 triệu tỷ đồng đang tồn đọng. So với tổng đầu tư công năm 2026 khoảng 1,1 triệu tỷ đồng, quy mô nguồn lực này lớn gấp 3 lần.
Do vậy, việc Quốc hội tiếp tục đưa nội dung xử lý các dự án tồn đọng về đất đai và các dự án khác theo Nghị quyết 170 vào chương trình kỳ họp có ý nghĩa rất quan trọng để tháo gỡ điểm nghẽn, giải phóng nguồn lực cho phát triển.
Ngoài ra, Bộ Tài chính sẽ tập trung rà soát các điểm nghẽn thể chế. Ngay trong kỳ họp này, Chính phủ sẽ trình sửa 4 luật thuế gồm: Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế giá trị gia tăng và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, nhằm tháo gỡ rào cản, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh.
Về huy động nguồn lực cho phát triển, Bộ trưởng cho biết, giai đoạn tới cần nâng tổng vốn đầu tư toàn xã hội từ khoảng 33,1% GDP lên mức cao hơn, trong khi nhu cầu vốn dự kiến tăng 2,2 lần; ngân sách Trung ương tăng 3,4 lần và thu hút FDI tăng khoảng 1,7 lần.
Bày tỏ sự thống nhất cao với ý kiến của các đại biểu về việc phải đảm bảo tiết kiệm, hiệu quả trong đầu tư, Bộ trưởng chỉ ra, nếu như không cải thiện được chỉ số ICOR (Hệ số hiệu quả sử dụng vốn) hiện nay thì để tăng trưởng hai con số, tổng đầu tư toàn xã hội phải lên tới 70% GDP. Vì vậy, mục tiêu bắt buộc là phải đưa ICOR về mức từ 4 đến 4,5.
Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng lưu ý mức này vẫn còn rất cao nếu đem so sánh với cùng thời kỳ tăng tốc (từ mức GDP 5.000 USD/người lên trên 10.000 USD/người) của các quốc gia châu Á khác như Trung Quốc (đạt 2,7), Nhật Bản (đạt 3,2) hay Hàn Quốc (đạt 3).
Để hạ thấp hệ số ICOR, Bộ Tài chính thống nhất cao với các đề xuất của đại biểu về việc thắt chặt từ khâu chuẩn bị đầu tư, lựa chọn danh mục, tăng cường kiểm tra giám sát, đôn đốc, cho đến việc sớm tập trung vốn và đầu tư theo hình thức cuốn chiếu.
Về thị trường vốn, hiện nền kinh tế vẫn phụ thuộc nhiều vào thị trường tiền tệ, trong khi vốn dài hạn cần dựa vào thị trường vốn, bao gồm thị trường trái phiếu và cổ phiếu. Theo Bộ trưởng, thị trường cổ phiếu đang có cơ hội nâng hạng từ cận biên lên mới nổi. Với thị trường trái phiếu Chính phủ, năm 2025 đã huy động khoảng 800 nghìn tỷ đồng, năm nay phấn đấu đạt 900 nghìn tỷ đồng.
Để thị trường vốn phát triển bền vững, cần cải cách đồng bộ từ thể chế, hạ tầng đến thành viên thị trường, đặc biệt phát triển các định chế đầu tư chuyên nghiệp, tạo kênh dẫn vốn an toàn cho nhà đầu tư nhỏ lẻ, đồng thời nâng cao hiệu quả giám sát, kiểm soát dòng tiền và khả năng thu hồi vốn.
