Trong dự thảo mới nhất đối với dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) vừa gửi Bộ Tư pháp thẩm định, Bộ Tài chính đã chốt phương án đề xuất mức thuế suất thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn và chuyển nhượng chứng khoán. Đối với cá nhân cư trú:
(1) Thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn của cá nhân cư trú được xác định bằng thu nhập tính thuế nhân với thuế suất 20% theo từng lần chuyển nhượng.
Thu nhập tính thuế từ chuyển nhượng vốn được xác định bằng giá bán trừ giá mua và các khoản chi phí hợp lý liên quan đến việc tạo ra thu nhập từ chuyển nhượng vốn.
Trường hợp không xác định được giá mua và các chi phí liên quan đến việc chuyển nhượng vốn thì thuế thu nhập cá nhân được xác định bằng giá bán nhân với thuế suất 2% (áp dụng thống nhất cho cả cá nhân cư trú và không cư trú).
(2) Thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán được xác định bằng giá bán chứng khoán nhân với thuế suất 0,1% theo từng lần chuyển nhượng.
Đối với cá nhân không cư trú:
(1) Thuế thu nhập cá nhân của cá nhân không cư trú đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn được xác định bằng thu nhập tính thuế nhân với thuế suất 20% theo từng lần phát sinh chuyển nhượng, không phân biệt việc chuyển nhượng được thực hiện tại Việt Nam hay tại nước ngoài.
Thu nhập tính thuế từ chuyển nhượng vốn được xác định bằng giá chuyển nhượng trừ giá mua và các khoản chỉ phí hợp lý liên quan đến việc tạo ra thu nhập từ chuyển nhượng phần vốn tại tổ chức, cá nhân Việt Nam.
(2) Đối với hoạt động chuyển nhượng chứng khoán và chuyển nhượng vốn của cá nhân không cư trú áp dụng thuế suất 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần.
Như vậy, với thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán, Bộ Tài chính đã rút lại đề xuất áp mức thuế 20% đối với thu nhập chịu thuế. Thay vào đó, Bộ đề xuất giữ quy định thu thuế TNCN 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần.
Trước đó, phương án đề đề xuất đánh thuế chuyển nhượng chứng khoán nhận được nhiều ý kiến khác nhau. Theo đó, mức thuế 0,1% áp dụng với giá chuyển nhượng từng lần được cho là chưa phù hợp ở điểm có thể nhiều người rơi vào trường hợp bán chứng khoán lỗ nhưng vẫn phải chịu thuế. Trong khi đề xuất áp thuế 20% trên thu nhập chịu thuế (giá bán – giá mua) được cho là phù hợp với bản chất thuế TNCN, nhưng mức 20% là quá cao.
Bộ Tài chính cho biết, thực tế thực hiện phát sinh vướng mắc đối với hoạt động chuyển nhượng vốn của cá nhân, nhiều trường hợp không xác định được giá mua và các khoản chi phí liên quan, cũng có trường hợp cá nhân khai giá bán bằng với giá mua để không phải nộp thuế...
Ở một số nước, hầu hết các loại thu nhập từ vốn đều phải nộp thuế. Tuy nhiên cách thức và phương thức thu thuế của các nước cũng rất khác nhau. Có quốc gia thu theo tỷ lệ phần trăm trên giá chuyển nhượng, có quốc gia thu theo thu nhập có được từ hoạt động chuyển nhượng, có quốc gia áp dụng chính sách thuế khác giữa chứng khoán niêm yết và chứng khoán chưa niêm yết...
Từ thực tiễn này, cũng như xu hướng, kinh nghiệm của các nước thời gian gần đây, Bộ Tài chính nhận thấy cần thiết nghiên cứu để quy định rõ phương pháp tính thuế, thuế suất đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn.
Do đó, tại dự thảo lần này, Bộ Tài chính đề xuất vẫn giữ quy định về thuế TNCN đối với nhập từ chuyển nhượng vốn được xác định bằng thu nhập tính thuế nhân với thuế suất 20% theo từng lần chuyển nhượng.
