Tỷ giá liên ngân hàng USD/VND diễn biến căng thẳng khi liên tục áp sát và vượt ngưỡng bán ra của NHNN tại 25.450 (tương đương tăng 4,9% so với đầu năm). Dù NHNN đã có động thái can thiệp bằng cách bán thẳng ngoại tệ với khối lượng tương đối lớn, tỷ giá vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Trong báo cáo chiến lược tháng 7, các chuyên gia phân tích tại công ty chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) cho rằng tỷ giá trong thời gian tới vẫn sẽ chịu nhiều áp lực do nhu cầu nhập khẩu nguyên vật liệu đầu vào sản xuất dự kiến sẽ tiếp tục tăng cao; xu hướng để USD ở nước ngoài của các doanh nghiệp xuất khẩu và FDI; và DXY neo ở vùng cao trước diễn biến yếu đi của các đồng tiền khác.
Diễn biến mức độ mất giá so với USD của một số đồng tiền (%YTD). Nguồn: Bloomberg, KBSV
Để đối phó với áp lực tỷ giá, dự kiến duy trì ít nhất đến giữa quý 3 (gần thời điểm FED hạ lãi suất), chuyên gia cho rằng NHNN sẽ thực hiện đồng bộ cả 3 giải pháp.
Thứ nhất, tiếp tục bán ngoại tệ. Đây là giải pháp đã được NHNN áp dụng trong khoảng 3 tháng trở lại đây. Mặc dù vậy, với ước tính hiện tại, dự trữ ngoại hối đã áp sát mức khuyến cáo của IMF tương đương 3 tháng nhập khẩu. Dư địa để NHNN tiếp tục bán dự trữ ngoại hối là không nhiều nếu không muốn ảnh hưởng đến tín nhiệm quốc gia. Vì vậy NHNN sẽ cần thực hiện đồng bộ thêm 2 giải pháp là nâng lãi suất tiền đồng và nâng giá bán USD để hạ nhiệt nhu cầu USD của thị trường.
Cụ thể, về giải pháp nâng lãi suất tiền đồng, NHNN đã thực hiện việc nâng lãi suất OMO và tín phiếu với mức nâng lần lượt là 0,5 và 3,1 điểm % so với giai đoạn đầu năm 2024. Chuyên gia KBSV cho rằng động thái này sẽ tiếp tục được thực hiện để duy trì mặt bằng lãi suất thị trường 2 cao tương đối, giảm tối đa các giao dịch đầu cơ tỷ giá, đồng thời tác động làm tăng lãi suất huy động ở mức độ phù hợp, qua đó tăng sự hấp dẫn của việc nắm giữ tiền đồng.
Với giải pháp nâng giá bán USD, trong bối cảnh mức độ mất giá tiền đồng vẫn đang ở mức trung bình thấp so với các đồng tiền trong khu vực, kết hợp với kỳ vọng lạm phát vẫn sẽ trong tầm kiểm soát trong các tháng cuối năm, NHNN vẫn còn có thể, và nhiều khả năng sẽ thực hiện việc nâng giá bán USD (đồng thời nâng tỷ giá trung tâm), chấp nhận để VND mất giá hơn mức 5% hiện tại.
Điểm tích cực, theo các chuyên gia, là nguồn ngoại tệ sẽ cải thiện trong quý 4 khi mà xuất khẩu được đẩy mạnh, kiều hối đổ về, và đồng thời kỳ vọng vào việc FED cắt giảm lãi suất sẽ làm dịu bớt áp lực lên tỷ giá. FED được dự báo sẽ hạ lãi suất trong nửa cuối năm 2024 và chỉ hạ 1 lần trong năm nay. Theo đó, KBSV dự báo tỷ giá sẽ ổn định trở lại và mức tăng cả năm chỉ là 4,5%, tương ứng đạt 25.360 VND/USD.
Lãi suất cho vay đã tạo đáy
Tính đến cuối tháng 6, lãi suất huy động ở một số ngân hàng đã tăng 10-30 điểm cơ bản so với vùng đáy ở các kỳ hạn ngắn 1-12 tháng. Điều này đến từ việc thiếu hụt thanh khoản trên thị trường liên ngân hàng do những động thái can thiệp ổn định tỷ giá của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).
Lãi suất liên ngân hàng. Nguồn: FiinPro, KBSV
Các chuyên gia KBSV cho rằng, lãi suất huy động sẽ tiếp tục tăng thêm 70-100 điểm cơ bản từ nay cho tới cuối năm, lên mức tương đương vùng đáy Covid-19 giai đoạn 2020-2021. Trong đó, tỷ giá trong ngắn hạn vẫn là áp lực chính khiến lãi suất huy động tiếp tục tăng.
Trong kịch bản cơ sở, chuyên gia dự báo tỷ giá chưa thể sớm hạ nhiệt, thậm chí còn căng thẳng cục bộ ở một vài thời điểm khiến NHNN phải tiếp tục can thiệp bán ngoại tệ, cùng với đó là định hướng giữ nền lãi suất liên ngân hàng ở mức cao vừa đủ để hạn chế carry trade.
Những điều này sẽ tác động trực tiếp đến thanh khoản hệ thống và làm tăng lãi suất huy động ở thị trường 1, đặc biệt là ở nhóm NHTM tư nhân vừa và nhỏ có nguồn huy động kém linh hoạt và các ngân hàng ghi nhận tăng trưởng tín dụng tốt.
Bên cạnh đó, cầu tín dụng kỳ vọng hồi phục kéo theo nhu cầu huy động vốn, từ đó khiến đà tăng của lãi suất huy động tiếp diễn vào cuối năm.
Cụ thể, tăng trưởng tín dụng được dự báo sẽ phục hồi rõ nét hơn theo sự ấm lên của nền kinh tế trong 6 tháng cuối năm 2024 trước những động lực chính bao gồm: Kim ngạch nhập khẩu tăng mạnh trong những tháng gần đây là dấu hiệu cho thấy triển vọng tích cực của ngành sản xuất và hoạt động xuất khẩu trong thời gian tới; Sự thẩm thấu của chính sách tiền tệ và tài khóa khiến nhu cầu nội địa cải thiện; và thị trường bất động sản khởi sắc.
Tăng trưởng tín dụng toàn nền kinh tế (YTD). Nguồn: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Tổng cục thống kê, KBSV
Trên thực tế, tín dụng trong quý 2 đã ghi nhận sự cải thiện, tính đến ngày 30/6 đạt 6% so với cuối năm 2023, chủ yếu được dẫn dắt bởi nhóm bất động sản và cho vay phát triển cơ sở hạ tầng.
Lãi suất cho vay đã giảm xuống thấp tương đối so với mức đỉnh cuối năm 2022 theo chủ trương hạ lãi suất hỗ trợ phát triển kinh tế của Chính Phủ và NHNN. Tuy nhiên với diễn biến tăng trở lại của chi phí huy động vốn, chuyên gia KBSV cho rằng lãi suất cho vay đã tạo đáy và nhiều khả năng sẽ đi ngang hoặc nhích nhẹ trong thời gian tới.
“Mức tăng cụ thể sẽ phụ thuộc vào từng ngân hàng. Nhóm ngân hàng quốc doanh do có vai trò hỗ trợ kinh tế sẽ giữ lãi suất cho vay thấp tương đối, trong khi các ngân hàng tư nhân có xu hướng tăng lãi suất để điều chỉnh phù hợp với sự tăng của lãi suất đầu vào”, chuyên gia nhận định.
