Trong báo cáo chuyên đề vĩ mô mới công bố, các chuyên gia phân tích tại công ty chứng khoán Rồng Việt (VDSC) đánh giá, tháng 5 đánh dấu bước chuyển về mặt chính sách tiền tệ với nhiều hành động từ phía Ngân hàng Nhà nước (NHNN) nhằm kiểm soát biến động tỷ giá, lãi suất và vàng. Tuy nhiên, mục tiêu tổng thể của các giải pháp này là nhằm chống lại áp lực mất giá đối với tiền đồng.
Trong tháng qua, NHNN tiếp tục cân đối thanh khoản trên thị trường mở nhằm duy trì lãi suất liên ngân hàng ở mức cao. Cụ thể, NHNN hút ròng khoảng 106,1 nghìn tỷ đồng qua kênh cầm cố và 25,5 nghìn tỷ đồng qua kênh tín phiếu trong tháng 5/2024. Tổng quy mô hút ròng trong tháng 5/2024 là khoảng 131,6 nghìn tỷ đồng.
Cũng theo VDSC, từ 22/04-27/05, NHNN cũng bán ra khoảng 4,1 tỷ USD để kiềm chế đà mất giá của tiền đồng, tương đương 105,5 nghìn tỷ đồng. Như vậy, việc điều tiết qua thị trường mở kết hợp với bán can thiệp USD vừa đủ để cân đối lại lượng bơm ròng khoảng 238,1 nghìn tỷ đồng trong tháng trước.
Ngoài ra, một lượng tiền đồng cũng được hút về qua 9 phiên đấu thầu vàng nhưng không đáng kể (48,5 nghìn lượng, tương đương 4,3 nghìn tỷ đồng).
Trong tháng 5/2024, lãi suất cho vay qua đêm trên thị trường liên ngân hàng bình quân khoảng 4,3%/năm, tăng 28 điểm cơ bản so với tháng trước. Lãi suất cho vay kỳ hạn 1 tuần và 2 tuần cũng tương ứng tăng 24-39 điểm cơ bản lên lần lượt là 4,52%/năm và 4,63%/năm.
Trong khi đó, lãi suất các kỳ hạn dài hơn từ 1 tháng đến 3 tháng ghi nhận mức tăng cao hơn, lần lượt là 54 điểm cơ bản và 70 điểm cơ bản lên 4,68%/năm và 5,08%/năm, phản ánh một phần kỳ vọng thị trường về xu hướng lãi suất trong tương lai gần.
Diễn biến này cũng tương đồng với quyết định nâng lãi suất trên thị trường mở của NHNN. Cụ thể, lãi suất cho vay ở kênh cầm cố và lãi suất kênh tín phiếu đã được NHNN điều chỉnh tăng 50 điểm cơ bản kể từ 24/04 đến nay lên lần lượt là 4,5%/năm và 4,25%/năm. Mức lãi suất cho vay trên thị trường mở như vậy đã ngang bằng với lãi suất cho vay tái cấp vốn NHNN đang ấn định.
Trên thị trường 1, trong khi các NHTMCP Nhà nước vẫn duy trì lãi suất huy động như một điểm neo về mặt chính sách, lãi suất huy động của các NHTMCP tư nhân nhóm 1 đã nhích dần với mức tăng trung bình từ 15-33 điểm cơ bản ở tất cả các kỳ hạn, kỳ hạn ngắn 1-3 tháng ghi nhận mức thay đổi nhiều hơn so với kỳ hạn dài.
Theo VDSC, xu hướng tăng lãi suất huy động có phần hạn chế, và chưa mở rộng sang các nhóm ngân hàng khác. Đồng thời, lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng của toàn hệ thống vẫn đang thấp hơn 20-46 điểm cơ bản so với đầu năm.
“Lãi suất huy động trên thị trường 1 có thể tăng nhưng chúng tôi cho rằng mức tăng sẽ hạn chế. Kịch bản thuận lợi nhất là trở lại mặt bằng vào cuối năm 2023, và như vậy sẽ không quá ảnh hưởng đến triển vọng giảm lãi suất cho vay”, chuyên gia VDSC cho biết.
Trong thời gian tới, chuyên gia cho rằng việc tỷ giá có căng thẳng tiếp hay không sẽ phụ thuộc đáng kể vào lộ trình cắt giảm lãi suất của Fed và xu hướng đồng USD.
“Diễn biến bên ngoài hiện đang khá thuận cho việc điều hành tỷ giá nên chúng tôi cho rằng kịch bản cơ sở là tỷ giá USD/VND có thể duy trì ở mức 25.500. Xét yếu tố trong nước, thời gian cao điểm đối với nhu cầu ngoại tệ thường rơi vào cuối quý 3, đầu quý 4. Khi đó, NHNN có thể sẽ cần bán tiếp ngoại tệ để ổn định tỷ giá”, chuyên gia VDSC nhận định.
Đồng quan điểm, TS Trương Văn Phước, nguyên Quyền Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia cho rằng, không cần lo lắng về vấn đề tỷ giá.
TS. Phước nhận định, sẽ không có chuyện tỷ giá vượt 26.000 VND/USD vì có khả năng tháng 7 Mỹ sẽ cắt giảm lãi suất chứ không phải tháng 9 như nhiều dự báo.
“Dù Mỹ cắt giảm lãi suất vào tháng 7 hay tháng 9 thì kỳ vọng của thị trường vẫn là USD phải giảm giá. Khi Fed cắt giảm lãi suất, chỉ số USD-Index sẽ giảm xuống 100 điểm. Do đó, Việt Nam không cần thiết phải nâng lãi suất để giữ ổn định tỷ giá”, TS. Phước nói.
Chuyện gia nhận định, USD sẽ giảm giá ít nhất từ nay đến năm 2027 và USD-Index sẽ đi quanh ngưỡng 95-105 điểm, không còn tăng cao hơn nữa. Lãi suất của Fed sẽ giảm xuống mức 2,75-3% trong vòng 3 năm tới. Theo đó, VND nên mất giá ở mức độ xấp xỉ với tốc độ lạm phát. Mặt bằng lãi suất cần xoay quanh mức CPI cộng với biên độ khoảng 3-4%.
