VinFuture 2023 vinh danh 4 phát minh đột phá, chung sức xây dựng tương lai bền vững

4 công trình đoạt giải thưởng VinFuture 2023 đều là các sáng kiến đột phá, có tác động sâu rộng tới hiện tại và tương lai nhân loại, thuộc các lĩnh vực quan trọng và có tác động ngày càng rõ rệt đến đời sống của hàng tỷ người trên thế giới gồm: Năng lượng xanh và bền vững, Ứng phó với biến đổi khí hậu, Nông nghiệp bền vững và an ninh lương thực cùng Y học sức khỏe.

0:00 / 0:00
0:00
  • Nam miền Bắc
  • Nữ miền Bắc
  • Nữ miền Nam
  • Nam miền Nam
Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng trao giải thưởng chính VinFuture 2023 cho các nhà khoa học - Ảnh: VGP/HG
Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng trao giải thưởng chính VinFuture 2023 cho các nhà khoa học - Ảnh: VGP/HG

Tối 20/12, Lễ trao giải VinFuture năm 2023 đã được tổ chức tại Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội với sự tham dự của Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà; đại diện lãnh đạo ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương. Đặc biệt, Lễ trao giải có sự tham dự của Giáo sư Richard Friend, Chủ tịch Hội đồng giải thưởng VinFuture; đại sứ các nước tại Việt Nam; đại diện các tổ chức quốc tế; đông đảo các nhà khoa học hàng đầu trong nước và thế giới.

Cuộc sống đặt mục tiêu cho khoa học và khoa học soi đường cho cuộc sống

Phát biểu tại Lễ trao giải, Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng nhấn mạnh, lịch sử nhân loại đã làm sáng tỏ một chân lý "Cuộc sống đặt mục tiêu cho khoa học và khoa học soi đường cho cuộc sống". Khoa học đã giúp con người hiểu biết về chính mình và cung cấp những giải pháp để làm cho cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn. Khoa học càng phát triển, xã hội ngày càng văn minh, tiến bộ.

Trước tình hình thế giới đang thay đổi nhanh chóng, với nhiều nguy cơ, thách thức đe dọa con người, Chủ tịch nước cho rằng, các thách thức toàn cầu ấy dạy cho con người khiêm tốn hơn trong ứng xử với Mẹ thiên nhiên và các nền văn minh, nhưng cũng đòi hỏi con người phải dũng cảm vượt qua những giới hạn, rào cản, định kiến để cùng hợp tác với tầm nhìn rộng mở, tìm kiếm những giải pháp hữu ích mang tính toàn cầu cho một hành trình phát triển mới, bền vững và nhân văn.

"Sứ mệnh quan trọng này lại tiếp tục đặt lên vai của những nhà khoa học mang trong mình sức mạnh của tri thức và tình yêu nhân loại, những người nắm giữ chìa khóa để khai mở cách giải quyết những bài toán đang đặt ra trên con đường phát triển của mỗi quốc gia và nhân loại", Chủ tịch nước nói.

Chủ tịch nước hoan nghênh tâm huyết của những nhà sáng lập Giải thưởng VinFuture. Với tầm nhìn mang tính toàn cầu, cách tiếp cận "chung sức toàn cầu", cổ vũ, tôn vinh những nhà khoa học có công trình nghiên cứu xuất sắc, công nghệ đột phá, mang tính ứng dụng cao, hướng đến cuộc sống tốt đẹp hơn cho nhiều người đã tạo ra sự kết nối rộng lớn với cộng đồng khoa học thế giới.

Từ lần trao giải đầu tiên đến nay, với sứ mệnh "Khoa học phụng sự nhân loại" theo đuổi 4 giá trị cốt lõi là: Bình đẳng - Toàn cầu - Bền vững và Tiên phong, Giải thưởng đã phát triển liên tục về chất lượng, số lượng và sự đa dạng, cho thấy sức hấp dẫn, ảnh hưởng, uy tín quốc tế ngày càng tăng.

"Đối với những nhà khoa học chân chính - biểu tượng của phẩm giá và trí tuệ loài người, các giải thưởng chưa bao giờ là mục tiêu trong lao động, mà chính khao khát tìm lời giải cho cuộc sống bằng tình yêu thương nhân loại và đam mê nghiên cứu với tinh thần phụng sự và cống hiến, mỗi nhà khoa học và công trình của mình đã trở thành một câu chuyện đẹp, xứng đáng được tìm kiếm và vinh danh", Chủ tịch nước bày tỏ.

Các nhà khoa học tài năng bằng kết quả nghiên cứu sáng tạo đã mang đến cho thế giới niềm hy vọng lớn lao về tương lai huy hoàng của cuộc sống loài người, mang đến cho giới trẻ động lực lớn lao và mạnh mẽ trong hành trình dấn thân vì hạnh phúc của con người.

Giá trị của Giải thưởng là sự khuyến khích, cổ vũ tinh thần khoa học, sự khiêm tốn và lòng cầu thị, sự dũng cảm vượt qua thách thức, vượt lên những rào cản, giới hạn, tư duy thông thường để sáng tạo, phụng sự con người.

Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng phát biểu tại Lễ trao giải VinFuture 2023 - Ảnh: VGP/HG
Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng phát biểu tại Lễ trao giải VinFuture 2023 - Ảnh: VGP/HG

Việt Nam giàu mạnh dựa trên nền tảng KHCN sẽ đóng góp nhiều hơn cho thế giới

"Để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, chúng tôi cần khơi dậy các nguồn lực, vượt qua các thách thức, trong đó có những thách thức toàn cầu và những vấn đề nội tại cần phải giải quyết", Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Trên con đường đó, khoa học công nghệ cùng với giáo dục - đào tạo được coi là quốc sách hàng đầu, là mục tiêu, động lực quan trọng cho sự phát triển nhanh và bền vững. Khoa học công nghệ được kỳ vọng sẽ tạo ra sự phát triển vượt bậc về kinh tế, xã hội, tăng năng suất lao động, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, nâng cao tiềm lực quốc gia và chất lượng đời sống vật chất, tinh thần cho Nhân dân.

Nhấn mạnh khoa học mở ra con đường của sự đoàn kết, tự do và vẻ đẹp trên thế giới, Chủ tịch nước tin tưởng rằng, trên hành trình phát triển, tham gia có trách nhiệm vào cộng đồng quốc tế, tiếp thu và kế thừa những thành quả của tri thức và khoa học tiến bộ, Việt Nam luôn có sự đồng hành, đoàn kết, hợp tác, chia sẻ và ủng hộ của bạn bè tiến bộ trên khắp thế giới.

"Những giải pháp khoa học hữu ích luôn là những tham khảo tốt cho Việt Nam. Một đất nước Việt Nam giàu mạnh dựa trên nền tảng KHCN sẽ có đóng góp nhiều hơn cho khu vực và thế giới. Chúng tôi hoan nghênh các nhà khoa học đến từ mọi miền trên thế giới đến Việt Nam", Chủ tịch nước nói.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà trao giải Đặc biệt cho nhà khoa học nữ Susan Solomon - Ảnh: VGP/HG
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà trao giải Đặc biệt cho nhà khoa học nữ Susan Solomon - Ảnh: VGP/HG

Tại buổi lễ, Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng đã trao Giải thưởng Chính VinFuture 2023 cho 4 nhà khoa học: GS. Martin Andrew Green (Úc), GS. Stanley Whittingham (Mỹ), GS. Rachid Yazami (Ma-rốc), GS. Akira Yoshino (Nhật Bản) với phát minh đột phá kiến tạo nền tảng bền vững cho năng lượng xanh thông qua việc sản xuất bằng pin mặt trời và lưu trữ bằng pin Lithium-ion.

Đây là các công trình đột phá chung sức tạo nên cuộc cách mạng về năng lượng xanh bền vững cho thế giới hiện tại. GS. Martin Green cùng nhóm nghiên cứu với công nghệ Bộ phát thụ động và Tiếp điểm phía sau (pin mặt trời PERC) đã phát triển và thúc đẩy hiệu suất chuyển đổi năng lượng từ 15% lên 25%, đồng thời đạt được hiệu quả ở cả những khu vực có điều kiện ánh sáng không thuận lợi. Kể từ khi được sản xuất đại trà vào năm 2012, pin mặt trời PERC đã chiếm tới 60% thị phần thị trường pin mặt trời trên toàn thế giới.

Trong khi đó, việc lưu trữ bằng pin Lithium-ion đã mở rộng phạm vi sử dụng năng lượng đến mọi khu vực địa lý ở mọi thời điểm, giúp người dân thuộc tất cả tầng lớp xã hội đều có thể tiếp cận năng lượng xanh và bền vững. Pin Lithium-ion chính là thành phần nền tảng cung cấp năng lượng cho hơn 15 tỷ thiết bị di động và 26 triệu xe điện trên toàn cầu. Lễ trao giải cũng tri ân cố Giáo sư Goodenough – nhà khoa học tiên phong với phát minh giúp pin Lithium-ion lần đầu tiên có thể được sạc lại, tác động tích cực lên hiệu quả sử dụng và tiết kiệm tài nguyên.

Hai nhà sáng lập Quỹ VinFuture tri ân các nhà khoa học trong Hội đồng Giải thưởng và Hội đồng Sơ khảo VinFuture 2023- Ảnh: VGP/HG
Hai nhà sáng lập Quỹ VinFuture tri ân các nhà khoa học trong Hội đồng Giải thưởng và Hội đồng Sơ khảo VinFuture 2023- Ảnh: VGP/HG

Hai cuộc cách mạng công nghệ đã đồng lực thúc đẩy, mở rộng và giúp đưa nguồn năng lượng sạch tiếp cận rộng rãi tới cuộc sống hàng ngày của nhiều người dân, thông qua việc chuyển đổi năng lượng mặt trời thành điện bằng pin mặt trời PERC và lưu trữ bằng pin Lithium-ion.

GS.Võ Tòng Xuân - người Việt đầu tiên giành giải thưởng VinFuture

Bên cạnh Giải thưởng Chính, VinFuture 2023 cũng trao 3 giải Đặc biệt, mỗi giải trị giá 500.000 USD dành cho các nhà khoa học nghiên cứu các lĩnh vực mới, nhà khoa học nữ và nhà khoa học đến từ các nước đang phát triển.

Giải Đặc biệt VinFuture 2023 dành cho Nhà khoa học nghiên cứu các lĩnh vực mới đã được trao cho GS. Daniel Joshua Drucker (Canada), GS. Joel Francis Habener (Mỹ), GS. Jens Juul Holst (Đan Mạch) và PGS. Svetlana Mojsov (Mỹ) với công trình tiên phong Khám phá vai trò của các peptide giống glucagon 1 (GLP-1), là nền tảng cho các phương pháp điều trị bệnh tiểu đường và béo phì hiệu quả và thúc đẩy các liệu pháp điều trị mới đối với các bệnh thoái hóa thần kinh".

Công trình đặt nền móng và mở ra hy vọng mới trong việc điều trị cho hơn 400 triệu người mắc bệnh tiểu đường loại 2, hơn 1 tỷ người mắc bệnh béo phì và hơn 3 triệu người mắc hội chứng ruột ngắn. Năm 2023, có hơn 20 triệu liều thuốc GLP-1 được sử dụng trên thế giới với tỷ lệ tăng ấn tượng 6,7%. Ngoài ra, việc khám phá cơ chế hoạt động của các peotide đã thúc đẩy nghiên cứu và phát triển các phương pháp điều trị mới cho bệnh tim mạch, thoái hóa thần kinh (Alzheimer, Parkinson…), những loại bệnh đứng vị trí đầu tiên trong danh sách nguyên nhân gây tử vong nhiều nhất toàn cầu.

Giải Đặc biệt VinFuture 2023 dành cho Nhà khoa học đến từ các nước đang phát triển đã vinh danh GS. Gurdev Singh Khush (người Mỹ gốc Ấn) và GS. Võ Tòng Xuân (người Việt Nam) vì những đóng góp quan trọng trong việc phát minh và phổ biến giống lúa kháng bệnh, góp phần đảm bảo an ninh lương thực.

GS. Gurdev Singh Khush đã đi tiên phong trong việc tạo ra các giống lúa với khả năng kháng nhiều loại sâu bệnh, thời gian sinh trưởng ngắn và cho năng suất cao như IR36, IR64... Trong đó, IR64 và các thế hệ con cháu đã được trồng rộng rãi tại nhiều quốc gia như Phillipines, Indonesia, Bangladesh, Ấn Độ… còn IR36 thì được phổ biến tại các vùng thường xuyên bị sâu bệnh tấn công ở Đồng bằng sông Cửu Long, Việt Nam nhờ nỗ lực quan trọng của GS. Võ Tòng Xuân. IR36, IR64 hiện là những giống lúa phổ biến nhất tại khu vực nhiệt đới Châu Á, giúp giảm chi phí sản xuất và gia tăng sản lượng, hạn chế việc sử dụng thuốc trừ sâu, góp phẩn thúc đẩy tính bền vững của nông nghiệp trên toàn cầu.

Một điểm nhấn nữa trong Lễ trao giải là sự xuất hiện của ngôi sao âm nhạc quốc tế Katy Perry - Ảnh: VGP/HG
Một điểm nhấn nữa trong Lễ trao giải là sự xuất hiện của ngôi sao âm nhạc quốc tế Katy Perry - Ảnh: VGP/HG

Giải Đặc biệt VinFuture 2023 dành cho Nhà khoa học nữ vinh danh GS. Susan Solomon (Mỹ) cho đóng góp quan trọng trong việc "Khám phá cơ chế gây suy giảm tầng ozone ở Nam Cực", góp phần thúc đẩy Nghị định thư Montreal một nỗ lực quan trọng giúp giảm lượng lớn phát thải khí nhà kính trên toàn cầu.

GS Solomon đã thu thập những bằng chứng tin cậy về lỗ thủng tầng ozone đặc biệt lớn gây ra bởi chất chlorofuorocabons (CFC), tạo nền tảng thúc đẩy và dẫn đến sự ra đời của Nghị định thư Montreal. Đây là một trong những hiệp định quốc tế thành công nhất trong việc giải quyết vấn đề môi trường toàn cầu, giúp đạt được sự đồng thuận trên toàn thế giới để loại bỏ dần các chất gây hại cho tầng ozone như CFC. Đến năm 2016, kết quả công bố cho thấy lỗ thủng tầng ozone đã thu hẹp hơn 4 triệu km vuông so với mức đỉnh của năm 2000 và sẽ phục hồi hoàn toàn trong những thập kỷ tới. Cùng với các Hiệp ước chống biến đổi khí hậu khác, Nghị định thư Montreal đã góp phần đáng kể và được kỳ vọng sẽ ngăn chặn thêm lượng phát thải tương đương 100-200 tỷ tấn CO2 tới năm 2050, góp phần giảm mức nhiệt độ nóng lên toàn cầu từ 2-5°C xuống 0,5°C vào năm 2100.

Chia sẻ về kết quả của Giải thưởng VinFuture 2023, GS. Richard Friend, Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng VinFuture cho biết, tất cả các phát minh được trao giải đã thực sự tạo nên những bước tiến lớn trong lĩnh vực khoa học và đổi mới, để lại tác động trên phạm vi toàn cầu. Giải thưởng Chính tôn vinh những nhà tiên phong trong các công nghệ tối quan trọng mà nhân loại đang rất cần để đạt được năng lượng sạch và không phát thải, trong bối cảnh thế giới nỗ lực kiểm soát quá trình nóng lên toàn cầu.

Các công trình ở nhóm Giải Đặc biệt phản ánh mức độ sâu rộng mà khoa học có thể mang lại lợi ích cho con người. Có thể khẳng định tầm nhìn của những Nhà sáng lập Giải thưởng VinFuture đặt ra - tôn vinh tiềm năng tác động của những khám phá và phát kiến khoa học để mang đến lợi ích thiết thực cho cuộc sống nhân loại - hoàn toàn được thể hiện rõ nét trong nhóm công trình đoạt giải năm nay.

Giải thưởng VinFuture là hoạt động trung tâm của Quỹ VinFuture, một tổ chức phi lợi nhuận được đồng sáng lập vào ngày 20/12/2020 – ngày Quốc tế đoàn kết nhân loại – bởi ông Phạm Nhật Vượng, Chủ tịch Tập đoàn Vingroup và với phu nhân - bà Phạm Thu Hương. Giải thưởng nhằm ghi nhận những nhà phát minh và nhà nghiên cứu xuất sắc đến từ các trường, viện nghiên cứu toàn cầu, phòng thí nghiệm và tập đoàn công nghiệp công nghệ để tôn vinh những nghiên cứu khoa học đột phá và đổi mới công nghệ, tạo ra sự thay đổi có ý nghĩa trong cuộc sống hàng ngày của hàng triệu người.

Năm nay, Giải thưởng VinFuture thu hút1.389 đề cử, tăng gấp 3 lần so với năm đầu tiên (599 đề cử của mùa 1 và 970 đề cử của mùa 2), cho thấy uy tín và tầm vóc của Giải thưởng cũng như sự quan tâm của các nhà khoa học thế giới dành cho Giải thưởng này.

Ngay sau khi Lễ trao giải VinFuture 2023 kết thúc, Giải thưởng VinFuture sẽ phát động kêu gọi đề cử chính thức từ 14 giờ ngày 9/1/2024 đến 14 giờ ngày 17/4/2023 theo giờ Hà Nội (GMT+7).

Theo baochinhphu.vn

Đọc tiếp

Trung Quốc "ồ ạt" rót vốn đầu tư vào Việt Nam, ẩm thực cũng làm mưa làm gió thị trường F&B: Cà phê ớt, lạp xưởng nướng đá, trà chanh giã tay cho đến Mixue, Haidilao đều "nóng rẫy"

Trung Quốc "ồ ạt" rót vốn đầu tư vào Việt Nam, ẩm thực cũng làm mưa làm gió thị trường F&B: Cà phê ớt, lạp xưởng nướng đá, trà chanh giã tay cho đến Mixue, Haidilao đều "nóng rẫy"

Sự trào lưu nóng nhất ngành F&B diễn ra trong bối cảnh dòng vốn đầu tư từ Trung Quốc tăng rất mạnh tại thị trường Việt Nam năm 2023. Xét về số dự án, Trung Quốc là đối tác dẫn đầu về số dự án đầu tư mới

Nhịp cầu doanh nghiệp

Chat với BizLIVE