Theo Thời báo kinh tế Brussels, đầu tư ngày nay đã không còn chỉ dành riêng cho các nhà đầu tư có kinh nghiệm hay cá nhân giàu có: một thế hệ mới, Thế hệ Z (thuật ngữ được dùng để chỉ nhóm người được sinh ra vào khoảng thời gian từ 1997 đến 2012), đang tràn vào thị trường tài chính với góc nhìn mới mẻ.
Sở thích và hành vi của họ rất khác so với các thế hệ trước và cũng chịu ảnh hưởng của mạng xã hội. Điều này có ý nghĩa gì đối với thế giới tài chính? Hans Selleslagh, chuyên gia và người phát ngôn tại Bỉ cho nền tảng đầu tư Freedom24 đã có một số phân tích tác động của Thế hệ Z đến thế giới đầu tư như sau.
Khác với các thế hệ khác
Không giống như Thế hệ Y (chỉ những người được sinh ra trong khoảng từ năm 1981 đến năm 1996) và Thế hệ X (những người được sinh ra trong khoảng thời gian từ năm 1965 đến năm 1980), Thế hệ Z ưu tiên khả năng tiếp cận, tốc độ và sự đổi mới trong đầu tư. Họ thích các ứng dụng công nghệ tài chính và nền tảng đầu tư kỹ thuật số hơn là những cố vấn truyền thống.
Trong khi thế hệ Y đầu tư vào bất động sản và các quỹ truyền thống, bất động sản đã trở nên quá đắt đối với Thế hệ Z, do đó, họ đang lựa chọn những tài sản phù hợp với giá trị của mình, chẳng hạn như quỹ đầu tư ESG (đầu tư theo tiêu chí Môi trường – Xã hội – Quản trị hay đầu tư bền vững).
Không giống như Thế hệ X có xu hướng theo đuổi chiến lược dài hạn với cách tiếp cận bảo thủ hơn, Thế hệ Z thường sẵn sàng chấp nhận rủi ro cao hơn. Điều này đặc biệt đúng đối với các khoản đầu tư vào tiền điện tử và những lĩnh vực đầu cơ, chịu ảnh hưởng bởi xu hướng kỹ thuật số và khuyến nghị của người có sức ảnh hưởng. Những người có sức ảnh hưởng kêu gọi các chương trình "làm giàu nhanh chóng", chẳng hạn như phong trào FIRE (Financial Independence, Retire Early – tạm dịch là “độc lập tài chính, nghỉ hưu sớm), dù không phải lúc nào cũng đáng tin cậy, nhưng có rất nhiều người thấy những lời đề nghị này rất hấp dẫn và sẵn sàng chấp nhận rủi ro cao hơn.
Mặc dù nhiều người thuộc thế hệ Z còn quá trẻ để đầu tư, nhưng 56% người từ 18-25 tuổi đã bắt đầu đầu tư. Sự gia tăng của các ứng dụng đầu tư và ảnh hưởng của mạng xã hội giải thích xu hướng này. Nhiều người thích tiền điện tử và NFT, cho thấy sự quan tâm của họ đối với các tài sản phi truyền thống.
Lựa chọn kỹ thuật số
Tiền điện tử và công nghệ blockchain chiếm phần lớn trong danh mục đầu tư của Thế hệ Z, phù hợp với tư duy số của họ. Ngoài tài sản tiền điện tử, sự quan tâm đến đầu tư ESG cũng ngày càng tăng, phản ánh nhận thức của họ về các vấn đề môi trường và xã hội. Cổ phiếu công nghệ, chẳng hạn như trí tuệ nhân tạo (AI), trò chơi và điện toán đám mây, vẫn hấp dẫn vì có mối liên hệ chặt chẽ với hệ sinh thái kỹ thuật số. Ngoài ra, các lĩnh vực mới nổi như năng lượng tái tạo, xe điện và công nghệ sinh học đang thu hút sự chú ý vì chúng cũng phù hợp với trọng tâm về tính bền vững và đổi mới.
Thị trường chứng khoán theo sau
Xu hướng đầu tư vào các tài sản đầu cơ và sáng tạo của Thế hệ Z có thể dẫn đến gia tăng biến động thị trường, chẳng hạn như cổ phiếu meme và tình trạng bán khống. Về lâu dài, việc họ tập trung vào ESG và tính bền vững có thể chuyển dòng vốn sang các công nghệ xanh và doanh nghiệp có trách nhiệm xã hội, kết hợp với các quy định ngày càng chặt chẽ về tính bền vững, buộc các công ty phải điều chỉnh chiến lược của mình. Ngoài ra, khoản đầu tư của họ vào tài chính phi tập trung (DeFi) và tài sản mã hóa có thể phá vỡ những hệ thống tài chính truyền thống và tạo ra các cấu trúc thị trường mới.
Thế hệ Z đang tác động đến tiền điện tử, trò chơi và thương mại điện tử, đặc biệt là thông qua blockchain và các trò chơi để kiếm tiền. Nhu cầu về tính minh bạch đã thúc đẩy các ngành áp dụng những nguyên tắc ESG. Sự gia tăng của các cổ phiếu meme như GameStop cho thấy tiềm năng phá vỡ các mô hình đầu tư truyền thống.
Từ TikTok đến đầu tư
TikTok và YouTube đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiểu biết về tài chính của Gen Z. Trên TikTok, các video ngắn, hấp dẫn thường đơn giản hóa các khái niệm tài chính phức tạp, trong khi YouTube đào sâu hơn vào phân tích thị trường và chiến lược đầu tư. Instagram và X kết nối họ với các xu hướng tài chính hiện tại, cho phép họ phản ứng kịp thời với những diễn biến của thị trường.
Các xu hướng lan truyền có ảnh hưởng mạnh mẽ đến quyết định đầu tư của Thế hệ Z, thường xuất phát từ tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ). Những ví dụ như đợt tăng giá của GameStop và sự trỗi dậy của Dogecoin cho thấy thế hệ này giao dịch nhanh chóng để kiếm lợi nhuận nhanh như thế nào. Phương tiện truyền thông xã hội củng cố những xu hướng này bằng cách truyền bá thông tin (và sự cường điệu) với tốc độ cực nhanh. Điều này có thể dẫn đến cả những cơ hội sinh lợi cũng như nguy cơ bị dính vào bong bóng đầu cơ và thông tin sai lệch. Người ta chỉ có thể tự hỏi liệu một video TikTok dài một phút giải thích về khái niệm tài chính có thể cung cấp nhiều sắc thái đến vậy không.
Tóm lại, thế hệ người lớn trẻ tuổi có quan điểm đầu tư sáng tạo, được thúc đẩy bởi công nghệ số, phương tiện truyền thông xã hội và tập trung mạnh mẽ vào tính bền vững. Hành vi đầu tư của họ, từ các nền tảng công nghệ tài chính đến tiền điện tử đến đầu tư ESG, đang thúc đẩy lĩnh vực tài chính theo một hướng mới. Khi ảnh hưởng của họ trên thị trường tăng lên, sở thích của họ mang lại cả cơ hội và thách thức, chẳng hạn như tính biến động gia tăng và nguy cơ thông tin sai lệch. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp, cơ quan quản lý và nhà đầu tư truyền thống phải có cách tiếp cận linh hoạt.
