Theo số liệu tổng hợp từ báo cáo tài chính của các công ty chứng khoán, số dư tiền gửi khách hàng tại thời điểm cuối quý 2/2026 đạt khoảng 82.000 tỷ đồng. Phần lớn khoản tiền này là tiền gửi của nhà đầu tư giao dịch chứng khoán theo phương thức công ty chứng khoán quản lý.
Đây có thể được xem là lượng tiền mặt đang hiện diện trên tài khoản chứng khoán tại thời điểm chốt báo cáo, nhưng chưa được sử dụng để mua cổ phiếu hoặc thực hiện các giao dịch khác.
So với mức khoảng 114.000 tỷ đồng vào cuối quý 1/2026, số dư tiền gửi khách hàng toàn ngành đã giảm tới 32.000 tỷ đồng chỉ trong vòng 3 tháng, tương đương mức giảm hơn 28%.
Đây là mức thấp nhất trong 6 quý gần nhất. So với cùng kỳ năm trước, lượng tiền gửi của nhà đầu tư tại các công ty chứng khoán cũng giảm khoảng 17.000 tỷ đồng. Nếu so với mức đỉnh 131.000 tỷ đồng ghi nhận vào cuối quý 3/2025, số dư hiện tại đã thấp hơn khoảng 49.000 tỷ đồng, tương đương mức giảm hơn 37%.
Hầu hết công ty chứng khoán lớn đều ghi nhận tiền gửi giảm
Sự suy giảm không chỉ tập trung tại một vài công ty mà xuất hiện trên diện rộng trong nhóm công ty chứng khoán có lượng khách hàng cá nhân và thị phần môi giới lớn.
Tổng số dư tiền gửi tại 12 công ty chứng khoán lớn trong thống kê đạt khoảng 59.400 tỷ đồng vào cuối tháng 6, giảm hơn 25.300 tỷ đồng so với cuối quý 1. Như vậy, riêng nhóm này đã đóng góp gần 80% mức giảm tiền gửi của toàn ngành trong quý vừa qua.
VPS tiếp tục là công ty chứng khoán có số dư tiền gửi khách hàng lớn nhất thị trường, với gần 14.450 tỷ đồng tại ngày 30/6/2026. Tuy nhiên, con số này đã giảm tới gần 8.900 tỷ đồng, tương đương 38%, so với cuối quý trước. Đây cũng là mức giảm tuyệt đối lớn nhất trong nhóm được thống kê. Tỷ trọng tiền gửi tại VPS theo đó giảm từ hơn 20% tổng số dư toàn ngành vào cuối quý 1 xuống còn khoảng 17,6% vào cuối quý 2.
Xếp sau là TCBS với hơn 9.000 tỷ đồng tiền gửi của khách hàng, giảm khoảng 1.300 tỷ đồng trong quý. SSI đứng thứ ba với gần 7.932 tỷ đồng, thấp hơn khoảng 2.056 tỷ đồng so với thời điểm cuối tháng 3.
VNDirect ghi nhận gần 4.951 tỷ đồng tiền gửi khách hàng, giảm khoảng 2.925 tỷ đồng, tương đương hơn 37%. Số dư tại VCBS giảm hơn 1.140 tỷ đồng xuống còn 4.840 tỷ đồng, trong khi MBS giảm hơn 2.168 tỷ đồng xuống còn 3.853 tỷ đồng.
Một số công ty khác cũng ghi nhận mức giảm đáng kể. Tiền gửi khách hàng tại Mirae Asset giảm gần 1.873 tỷ đồng, FPTS giảm hơn 1.600 tỷ đồng, HSC giảm hơn 1.250 tỷ đồng và Vietcap giảm gần 1.200 tỷ đồng. VPBankS là trường hợp có mức biến động tương đối thấp, khi số dư cuối quý 2 đạt 3.251 tỷ đồng, giảm khoảng 147 tỷ đồng so với quý trước.
Việc toàn bộ nhóm công ty chứng khoán dẫn đầu đều ghi nhận số dư tiền gửi đi xuống cho thấy đây không đơn thuần là sự dịch chuyển khách hàng giữa các công ty. Một phần đáng kể tiền mặt có thể đã được nhà đầu tư sử dụng để mua cổ phiếu, thanh toán dư nợ margin hoặc rút khỏi tài khoản chứng khoán.
VN-Index tăng nhưng dòng tiền chưa thực sự thoải mái
Sự sụt giảm của tiền gửi diễn ra trong một quý tương đối đặc biệt. Xét theo điểm số, VN-Index kết thúc quý 2 tại 1.860,01 điểm, tăng hơn 185 điểm, tương đương hơn 11%, so với cuối quý 1. Tuy nhiên, quá trình đi lên của chỉ số không diễn ra liên tục. Sau giai đoạn phục hồi mạnh từ vùng thấp cuối quý 1, VN-Index đã trải qua những tuần điều chỉnh, giằng co quanh vùng 1.800-1.900 điểm. Cuối tháng 5, chỉ số ghi nhận tuần giảm thứ hai liên tiếp, trong khi thanh khoản thấp phản ánh tâm lý thận trọng hơn của dòng tiền. Đến cuối tháng 6, VN-Index phục hồi nhưng giá trị giao dịch vẫn chưa cải thiện tương xứng khi tiếp cận vùng kháng cự 1.900 điểm.
Trong bối cảnh thị trường phân hóa mạnh, việc VN-Index tăng điểm cũng không đồng nghĩa phần lớn danh mục của nhà đầu tư đều sinh lời. Chỉ số có thể được nâng đỡ bởi một số cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi nhiều nhóm cổ phiếu còn lại dao động đi ngang hoặc điều chỉnh.
Sau những nhịp giảm mạnh, nhà đầu tư có xu hướng thu hẹp quy mô giao dịch, dùng tiền mặt để giảm dư nợ hoặc rút một phần vốn ra khỏi tài khoản. Ngược lại, khi thị trường phục hồi, một phần tiền gửi cũng có thể đã được giải ngân vào cổ phiếu và chuyển thành tài sản đầu tư, khiến số dư tiền mặt tại thời điểm cuối quý giảm xuống.
Do đó, mức giảm tiền gửi của NĐT chứng khoán chưa thể được hiểu hoàn toàn là dòng tiền rời khỏi thị trường. Tuy nhiên, sự sụt giảm đồng loạt tại các công ty chứng khoán lớn vẫn cho thấy lớp tiền mặt dự phòng của nhà đầu tư đã mỏng hơn đáng kể.
Một yếu tố khác ảnh hưởng đến quyết định phân bổ tài sản là mặt bằng lãi suất. Lãi suất huy động đã tăng từ nền thấp trong giai đoạn đầu năm 2026, với mức lãi suất giữa các ngân hàng và các kỳ hạn có sự chênh lệch đáng kể. Khi triển vọng lợi nhuận trên thị trường chứng khoán thiếu đồng đều, việc để tiền nhàn rỗi trong tài khoản giao dịch với mức lãi suất thấp tạo ra chi phí cơ hội. Nhà đầu tư có thể chuyển vốn sang tiền gửi ngân hàng hoặc các sản phẩm có thu nhập cố định, sau đó quay lại thị trường khi xu hướng trở nên rõ ràng hơn.
Đáng chú ý, lượng tiền mặt giảm mạnh lại diễn ra đồng thời với việc dư nợ margin tiếp tục tăng. Dư nợ cho vay ký quỹ tại các công ty chứng khoán được ước tính đạt khoảng 435.000 tỷ đồng vào cuối quý 2, tăng 30.000 tỷ đồng so với quý trước và thiết lập mức cao nhất lịch sử.
Diễn biến trái chiều này cho thấy cơ cấu dòng tiền trên thị trường đang thay đổi. Trong khi lượng tiền chưa giải ngân giảm xuống, bộ phận nhà đầu tư đang nắm giữ cổ phiếu có xu hướng sử dụng đòn bẩy ở quy mô lớn hơn. Điều này có thể giúp thanh khoản và sức mua được duy trì trong các nhịp tăng, nhưng cũng khiến thị trường nhạy cảm hơn nếu giá cổ phiếu điều chỉnh và tỷ lệ ký quỹ suy giảm.
