Trong thư gửi nhà đầu tư mới đây, ông Petri Deryng - người đứng đầu Pyn Elite Fund (quỹ ngoại quy mô 862 triệu EUR ~ 1 tỷ USD) đã giải đáp thắc mắc về việc liệu thị trường đã có phản ứng với việc FTSE Russell nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên (Frontier) lên thị trường mới nổi (EM) hay chưa?
“Chưa” là câu trả lời của ông Petri Deryng với dẫn chứng thanh khoản thị trường đã rất ảm đạm trong ba tháng qua, và khối lượng giao dịch hàng ngày đã giảm một nửa so với năm ngoái. Tuy nhiên, người đứng đầu Pyn Elite Fund cho rằng việc được nâng hạng lên thị trường mới nổi vẫn sẽ thu hút các nhà đầu tư mới cùng dòng vốn mới vào thị trường Việt Nam.
Tuần trước, Vanguard – công ty quản lý quỹ ETF lớn thứ hai thế giới, đã thông báo bắt đầu đầu tư vào Việt Nam, với kế hoạch nâng giá trị nắm giữ cổ phiếu Việt Nam lên mức 2,5 tỷ USD trong năm nay. Các quỹ đầu tư thụ động mô phỏng chỉ số FTSE cũng sẽ có động thái tương tự, đồng thời sự thay đổi này cũng sẽ thu hút dòng vốn từ các quỹ đầu tư chủ động.
Ông Petri Deryng cũng hé lộ rằng những chuyên gia chiến lược thị trường lạc quan nhất kỳ vọng rằng MSCI – nhà cung cấp chỉ số lớn nhất thế giới, sẽ đưa Việt Nam vào danh sách theo dõi vào tháng 6 năm 2027.
Nút thắt trong các tiêu chí của MSCI
Danh sách các tiêu chí của MSCI rất dài, bao gồm cả các chi tiết kỹ thuật về giao dịch chứng khoán và đánh giá rủi ro dự phòng. Tuy nhiên, theo quan điểm của Pyn Elite Fund, một số tiêu chí quan trọng đã được đáp ứng, chẳng hạn như số lượng doanh nghiệp vốn hóa lớn và khối lượng giao dịch bình quân ngày trong năm.
Điều còn chưa thực sự rõ ràng là quan điểm của MSCI về giới hạn sở hữu nước ngoài trên thị trường, hay nói cách khác là liệu mức độ mở cửa hiện tại đã đủ hay chưa. Một bước tiến lớn của thị trường là việc triển khai hệ thống giao dịch KRX mới và bãi bỏ yêu cầu ký quỹ trước khi giao dịch (pre-funding).
Bước quan trọng tiếp theo là việc triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP), dự kiến sẽ diễn ra vào đầu năm 2027. CCP cho phép thực hiện bù trừ giao dịch (netting), nghĩa là nhà đầu tư có thể bán và mua cổ phiếu trong cùng một ngày, sử dụng số tiền thu được từ việc bán để thanh toán cho các giao dịch mua mới.
Ông Petri Deryng cho rằng, cơ chế bù trừ này sẽ giúp Pyn Elite Fund dễ dàng hơn nhiều trong việc lựa chọn thời điểm mua và bán khi tái cơ cấu danh mục đầu tư, do đó, cải cách này chắc chắn sẽ thúc đẩy hoạt động giao dịch sôi động hơn. “Với việc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC) rất quyết tâm thúc đẩy tiến trình này, chúng tôi tin rằng các giải pháp sẽ sớm được tìm ra”, ông nhấn mạnh.
Định giá thấp hiếm thấy
Việc có thể lọt vào “mắt xanh” của MSCI hay không là câu chuyện tương lai. Còn hiện tại, các doanh nghiệp niêm yết của Việt Nam đang hướng tới một năm tăng trưởng lợi nhuận mạnh mẽ. Lợi nhuận trong nửa đầu năm tăng tới 46%. Theo ông Petri Deryng, ngay cả khi loại trừ các khoản mục bất thường, tăng trưởng lợi nhuận cả năm được dự báo vẫn có thể đạt 20–25%.
Người đứng đầu Pyn Elite Fund cho biết, thị trường chung (không bao gồm Vingroup) hiện giao dịch ở mức P/E 8,8 lần, dựa trên các dự báo đồng thuận cho năm 2027. Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng mạnh trong năm nay, định giá cổ phiếu đã giảm xuống những mức thấp hiếm thấy trong lịch sử.
Triển vọng tăng trưởng kinh tế và lợi nhuận của Việt Nam trong những năm tới cũng rất tích cực. Chỉ số VN-Index chỉ tăng nhẹ từ đầu năm đến nay, nhưng mức tăng này chủ yếu đến từ một cổ phiếu là VIC. Một số cổ phiếu dầu khí cũng tăng giá, nhưng nhìn chung thị trường vẫn đang gặp khó khăn, với giá cổ phiếu giảm bất chấp kết quả kinh doanh và lợi nhuận tăng trưởng rất tốt.
Theo ông Petri Deryng, hai yếu tố chính lý giải cho diễn biến kém tích cực của giá cổ phiếu: cán cân thương mại của Việt Nam và cuộc chiến tại Iran. Những yếu tố này đã hạn chế tăng trưởng cung tiền của Việt Nam trong bối cảnh nhu cầu tín dụng vẫn ở mức cao. Tăng trưởng cung tiền chậm đã khiến điều kiện thanh khoản trở nên khó khăn.
