Ngày 8/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ áp dụng mức thuế quan 50% đối với toàn bộ lượng đồng nhập khẩu vào nước này, với mục tiêu thúc đẩy sản xuất trong nước đối với loại kim loại thiết yếu cho xe điện, thiết bị quân sự, lưới điện và nhiều mặt hàng tiêu dùng.
Ông cũng đồng thời cảnh báo khả năng đánh thuế tới 200% đối với mặt hàng dược phẩm nhập khẩu, như một phần trong chiến lược thúc đẩy sản xuất trong nước.
Phát biểu trong cuộc họp nội các tại Nhà Trắng, Tổng thống Trump thông báo mức thuế 50% với đồng song không nêu thời điểm áp dụng cụ thể.
Ngay sau thông báo của ông Trump, giá đồng Comex tương lai tại Mỹ đã tăng vọt hơn 12%, đạt mức cao kỷ lục. Thông báo này được đưa ra sớm hơn dự kiến của ngành và với mức thuế cao hơn nhiều so với dự đoán.
Trả lời phỏng vấn kênh CNBC sau tuyên bố của ông Trump, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick cho biết mức thuế đối với mặt hàng đồng nhiều khả năng sẽ được áp dụng vào cuối tháng 7 hoặc ngày 1/8.
Trong khi đó, nhiều quốc gia, công ty khai khoáng và hiệp hội ngành đang chờ đợi thêm thông tin rõ ràng về mức thuế nêu trên. Các nhà phân tích tại RBC Capital Markets nhận định việc thực hiện mức thuế mới có thể khiến giá đồng và cổ phiếu các công ty khai thác đồng biến động mạnh trong ngắn hạn.
Đồng được sử dụng rộng rãi trong xây dựng, giao thông, điện tử và nhiều ngành công nghiệp khác. Mỗi năm, Mỹ nhập khẩu khoảng 50% nhu cầu đồng trong nước và hiện chỉ có 3 nhà máy tinh luyện.
Cổ phiếu của Freeport-McMoRan, nhà sản xuất đồng lớn nhất thế giới có trụ sở tại thành phố Phoenix (Mỹ), đã tăng hơn 5% trong phiên giao dịch ngày 8/7. Công ty này khai thác hơn 571.530 m3 đồng tại Mỹ trong năm ngoái, nhưng hiện chưa bình luận về chính sách mới.
Dù hưởng lợi từ thuế, Freeport cũng bày tỏ lo ngại rằng các biện pháp này có thể ảnh hưởng tiêu cực tới kinh tế toàn cầu và khuyến nghị chính quyền tập trung vào thúc đẩy năng lực sản xuất nội địa.
Ba quốc gia có thể chịu tác động lớn nhất từ mức thuế này là Chile, Canada và Mexico, vốn là các nhà cung cấp hàng đầu đồng tinh luyện, hợp kim đồng và sản phẩm đồng cho Mỹ trong năm 2024 theo dữ liệu của Cục Thống kê Mỹ. 3 quốc gia này đã đề nghị Washington không áp thuế với lý do xuất khẩu của họ không đe dọa lợi ích an ninh quốc gia Mỹ và cả 3 nước đều có hiệp định thương mại tự do với Mỹ.
Bộ Kinh tế Mexico và Bộ Tài chính Canada hiện chưa đưa ra phản hồi, trong khi Bộ Ngoại giao Chile cho biết chưa nhận được thông báo chính thức nào liên quan đến mức thuế này.
Tổng thống Trump cũng thông báo kế hoạch áp thuế lên tới 200% đối với mặt hàng dược phẩm sản xuất ở nước ngoài. Tuy nhiên, ông cho biết sẽ dành từ 1 năm đến 18 tháng để các doanh nghiệp dược điều chỉnh chuỗi cung ứng và chuyển dịch sản xuất về Mỹ trước khi chính thức áp thuế.
Chính quyền Trump lập luận rằng sự phụ thuộc quá mức vào thuốc nhập khẩu là một rủi ro an ninh quốc gia. Tuy vậy, các hãng dược cảnh báo biện pháp này có thể dẫn đến thiếu thuốc và làm tăng chi phí điều trị cho người dân. Các công ty dược cho rằng họ sở hữu mạng lưới sản xuất toàn cầu và việc đưa thêm hoạt động sản xuất về Mỹ sẽ đòi hỏi cam kết nguồn lực lớn, có thể mất nhiều năm để hoàn thành.
Phản ứng của thị trường đối với tuyên bố của Tổng thống Trump khá dè dặt. Cổ phiếu của các hãng dược lớn tại Mỹ như Pfizer, Merck, Eli Lilly, Bristol Myers và Johnson & Johnson đều giảm nhẹ trong thời gian diễn ra cuộc họp nội các, nhưng đã phục hồi phần lớn sau đó.
Không chỉ vậy, Tổng thống Trump cũng tuyên bố sẽ bảo vệ vị thế đồng USD, đồng thời tái khẳng định việc không gia hạn sau ngày 1/8 đối với loạt mức thuế cao hơn nhằm vào hàng hóa nhập khẩu từ hàng chục quốc gia, vốn từng bị trì hoãn hồi tháng 4. Theo ông, những mức thuế này có thể lên tới 60-70% đối với một số nước, trong khi các nước thuộc nhóm BRICS sẽ phải chịu thêm 10% thuế.
Trong những tháng gần đây, chính quyền Tổng thống Trump đã tiến hành điều tra đối với các mặt hàng như đồng, dược phẩm, gỗ, chất bán dẫn và khoáng sản quan trọng, theo đó các cuộc điều tra có thể dẫn đến thêm nhiều loại thuế quan mới.
Bộ trưởng Lutnick cho biết các báo cáo về dược phẩm và chất bán dẫn dự kiến hoàn tất vào cuối tháng 7, sau đó Tổng thống sẽ quyết định chính sách cụ thể.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Mỹ đã thu về khoảng 100 tỷ USD từ thuế quan kể từ đầu năm và dự kiến có thể đạt 300 tỷ USD vào cuối năm nếu các chính sách mới được thực thi như kế hoạch.
