Thị trường dầu mỏ thế giới trải qua một tuần biến động mạnh khi tâm lý nhà đầu tư liên tục thay đổi theo các diễn biến liên quan đến tiến trình hòa bình giữa Mỹ và Iran.
Sau khi lao dốc xuống mức thấp nhất trong hơn ba tháng do kỳ vọng nguồn cung toàn cầu sớm được khôi phục, giá dầu đã tăng trở lại trong phiên giao dịch cuối tuần khi xuất hiện những dấu hiệu cho thấy quá trình triển khai thỏa thuận vẫn còn nhiều trở ngại.
Kết thúc phiên 19/6, giá dầu Brent Biển Bắc tăng 66 xu Mỹ, tương đương 0,53%, lên 80,38 USD/thùng, trong khi giá dầu thô ngọt nhẹ Mỹ (WTI) tăng 94 xu Mỹ, tương đương 1,23%, lên 77,54 USD/thùng. Tuy nhiên, tính chung cả tuần, giá dầu Brent vẫn giảm khoảng 8%.
Tâm điểm chú ý của thị trường trong phiên cuối tuần là những tín hiệu cho thấy tiến trình hòa bình Mỹ-Iran chưa hoàn toàn suôn sẻ như kỳ vọng.
Rạng sáng 19/6 (giờ địa phương), Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ thông báo cuộc đàm phán kỹ thuật giữa Mỹ và Iran dự kiến diễn ra cùng ngày tại khu nghỉ dưỡng Bürgenstock đã bị hủy bỏ.
Theo kế hoạch ban đầu, các quan chức và chuyên gia hai nước sẽ thảo luận những bước triển khai cụ thể của thỏa thuận hòa bình vừa đạt được.
Nhiều nguồn tin cho biết việc giao tranh tái diễn giữa Israel và lực lượng Hezbollah tại Liban đã làm gia tăng nguy cơ đổ vỡ tiến trình ngoại giao.
Nhà Trắng thông báo Phó Tổng thống JD Vance sẽ không tới Thụy Sĩ như dự kiến do các vấn đề liên quan đến vòng đàm phán tiếp theo chưa được giải quyết.
Trong khi đó, phía Iran được cho là đã chủ động hoãn tham gia đối thoại nhằm phản đối các cuộc không kích mới của Israel tại Liban.
Diễn biến này khiến giới đầu tư nhận thấy dù Washington và Tehran đã đạt được đồng thuận về một khuôn khổ hòa bình, nhiều yếu tố bên ngoài vẫn có thể làm chậm hoặc thậm chí làm chệch hướng quá trình thực thi thỏa thuận. Những nghi ngờ đó đã góp phần hỗ trợ giá dầu phục hồi trong phiên cuối tuần.
Cùng lúc, thị trường tiếp tục theo dõi sát tình hình tại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu. Sau khi Israel và Hezbollah bắt đầu thực thi lệnh ngừng bắn tại Liban, hoạt động vận tải dầu qua khu vực này có dấu hiệu sôi động trở lại.
Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy ít nhất bốn tàu chở dầu thô, sản phẩm dầu mỏ và khí dầu mỏ hóa lỏng đã đi qua eo biển Hormuz trong ngày 19/6 để hướng tới các cảng của Iraq. Tuy nhiên, Iran đồng thời phát đi tín hiệu sẽ kiểm soát chặt chẽ hơn hoạt động hàng hải qua tuyến đường này. Truyền hình nhà nước Iran cho biết các tàu thuyền muốn đi qua eo biển Hormuz phải phối hợp với lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.
Một thông báo gửi tới ngành vận tải biển cũng nêu rõ các tàu phải có giấy phép hợp lệ mới được phép lưu thông. Những điều kiện mới từ Iran làm dấy lên lo ngại rằng quá trình bình thường hóa hoạt động vận tải qua Hormuz có thể diễn ra chậm hơn dự kiến. Điều này trái với kỳ vọng trước đó của thị trường rằng nguồn cung dầu từ khu vực Vùng Vịnh sẽ nhanh chóng được khôi phục sau thỏa thuận Mỹ-Iran.
Dù giá dầu phục hồi trong phiên cuối tuần, xu hướng chủ đạo của cả tuần vẫn là giảm mạnh do kỳ vọng nguồn cung toàn cầu sẽ tăng trở lại.
Ngay từ phiên 15/6, thị trường đã chứng kiến đợt bán tháo mạnh sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột và mở cửa trở lại eo biển Hormuz.
Đà giảm tiếp tục kéo dài sang phiên 16/6, khi thị trường phản ứng trước những thông tin chi tiết hơn về thỏa thuận ngừng bắn, trong đó Iran được phép nối lại xuất khẩu dầu và eo biển Hormuz dự kiến sớm hoạt động bình thường trở lại.
Ngoài yếu tố địa chính trị, triển vọng nhu cầu tiêu thụ yếu hơn cũng gây áp lực lên giá dầu. Dữ liệu cho thấy công suất lọc dầu của Trung Quốc trong tháng 5/2026 giảm xuống mức thấp nhất gần bốn năm.
Trong khi đó, khả năng Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) duy trì lãi suất ở mức cao lâu hơn dự kiến cũng làm gia tăng lo ngại về tăng trưởng kinh tế và nhu cầu năng lượng toàn cầu.
Sau hai phiên giảm sâu liên tiếp, giá dầu phục hồi trong phiên 17/6 khi Tổng thống Trump nhấn mạnh thỏa thuận với Iran mới chỉ là bản ghi nhớ, chưa phải thỏa thuận cuối cùng mang tính ràng buộc.
Ông cũng cảnh báo Mỹ có thể nối lại các cuộc không kích nếu Iran không thực hiện đầy đủ các cam kết. Thông tin này khiến nhà đầu tư đánh giá lại mức độ rủi ro tại Trung Đông.
Đến phiên 18/6, thị trường xuất hiện thêm những nghi ngờ về tính bền vững của thỏa thuận sau khi Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cảnh báo Israel không nên tiến hành thêm các hoạt động quân sự nhằm vào Hezbollah tại Liban.
Bên cạnh đó, triển vọng nguồn cung tăng mạnh trở lại cũng khiến nhiều tổ chức tài chính lớn đồng loạt hạ dự báo giá dầu. Tập đoàn ngân hàng-tài chính Citi Group cho rằng nếu hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz được bình thường hóa bền vững, thị trường dầu mỏ có thể chuyển sang trạng thái dư cung và giá dầu có thể giảm xuống vùng 60-65 USD/thùng vào quý 1/2027. Ngân hàng Commerzbank cũng hạ dự báo giá dầu Brent cuối năm nay xuống còn 80 USD/thùng, thay vì 85 USD/thùng như trước.
Các nhà phân tích ước tính thỏa thuận giữa Mỹ và Iran có thể giúp giải phóng hơn 85 triệu thùng dầu đang bị mắc kẹt tại khu vực Vùng Vịnh, đồng thời việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với dầu mỏ Iran sẽ bổ sung thêm nguồn cung đáng kể cho thị trường trong thời gian tới.
Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng quá trình phục hồi hoàn toàn hoạt động khai thác, xuất khẩu và vận tải dầu tại Trung Đông sẽ không thể diễn ra trong một sớm một chiều. Những diễn biến trong phiên giao dịch cuối tuần cho thấy rủi ro địa chính trị vẫn hiện hữu và có thể tiếp tục tác động mạnh đến thị trường dầu mỏ toàn cầu trong thời gian tới.
