Trong bối cảnh Việt Nam hướng đến mục tiêu nâng hạng thị trường, mở rộng cánh cửa niêm yết cho doanh nghiệp FDI được xem là một trong những hướng đi nhằm bổ sung nguồn hàng chất lượng, đa dạng hóa dòng vốn và nâng cao sức hấp dẫn của thị trường vốn.
Tại hội thảo "Lộ trình niêm yết cho doanh nghiệp FDI tại Việt Nam" do Công ty Cổ phần Chứng khoán SSI phối hợp cùng Daiwa Securities Group tổ chức ngày 28/7, đại diện cơ quan quản lý, sở giao dịch chứng khoán và các tổ chức tư vấn đã cùng trao đổi về những điều kiện cần thiết để thúc đẩy quá trình này.
Sự kiện cũng diễn ra đúng dịp tròn 26 năm phiên giao dịch đầu tiên của thị trường chứng khoán Việt Nam tại Trung tâm Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (nay là HOSE), nơi hai doanh nghiệp niêm yết đầu tiên là REE và SAM đều do SSI tư vấn. Dấu mốc này được xem như sự nối tiếp vai trò của SSI trong quá trình kết nối doanh nghiệp với thị trường vốn qua nhiều giai đoạn phát triển.
Theo ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, định hướng cải cách thị trường tài chính đang được xây dựng nhằm hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững đến năm 2045. Ông cho biết những nội dung được chia sẻ tại hội thảo là trích từ dự thảo đề án do Bộ Tài chính trình Thủ tướng Chính phủ và chưa được phê duyệt chính thức.
Ở góc độ thị trường, ông Thomas Nguyễn, Giám đốc Thị trường Nước ngoài của SSI, nhận định cơ cấu dòng tiền trên thị trường chứng khoán Việt Nam đang chuyển dịch theo hướng chuyên nghiệp hơn. Trong bối cảnh nhà đầu tư nước ngoài vẫn duy trì bán ròng, dòng vốn từ các tổ chức ngày càng đóng vai trò lớn hơn, đồng thời thị trường cũng kỳ vọng xuất hiện thêm nhiều thương vụ IPO chất lượng từ khu vực FDI.
Các chuyên gia cho rằng niêm yết không chỉ là thời điểm doanh nghiệp đưa cổ phiếu lên sàn, mà là một quá trình chuẩn bị toàn diện về pháp lý, cơ cấu sở hữu, năng lực tài chính, quản trị doanh nghiệp, công bố thông tin và quan hệ nhà đầu tư.
Đối với doanh nghiệp FDI, quá trình này còn chịu tác động của nhiều quy định liên quan đến đầu tư, doanh nghiệp, chứng khoán và quản lý ngoại hối. Vì vậy, lộ trình niêm yết cần được xây dựng từ sớm, gắn với chiến lược phát triển dài hạn thay vì chỉ được tính đến khi doanh nghiệp phát sinh nhu cầu huy động vốn.
Trong quá trình đó, các tổ chức tư vấn và ngân hàng đầu tư được đánh giá giữ vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện cấu trúc vốn, chuẩn hóa quản trị, lựa chọn thời điểm phù hợp để niêm yết cũng như kết nối với cộng đồng nhà đầu tư.
Theo các diễn giả, nếu những vướng mắc về cơ chế được tháo gỡ đồng bộ, việc mở rộng cơ hội niêm yết cho doanh nghiệp FDI sẽ mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp và thị trường. Doanh nghiệp có thêm kênh huy động vốn trung và dài hạn, trong khi thị trường chứng khoán được bổ sung nhiều doanh nghiệp có chất lượng, phản ánh đầy đủ hơn cơ cấu của nền kinh tế.
Bên cạnh câu chuyện niêm yết, hội thảo cũng đề cập đến những yếu tố nền tảng của thị trường vốn như trái phiếu doanh nghiệp, xếp hạng tín nhiệm và quỹ hưu trí. Theo các chuyên gia, đây là những cấu phần có vai trò bổ trợ trong việc nâng cao chất lượng phân bổ vốn và hình thành lực lượng nhà đầu tư dài hạn.
Xếp hạng tín nhiệm được đánh giá là công cụ giúp nhà đầu tư có thêm cơ sở độc lập để đánh giá năng lực tài chính của tổ chức phát hành, qua đó nâng cao tính minh bạch và kỷ luật trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Trong khi đó, sự phát triển của các quỹ hưu trí được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành nguồn vốn đầu tư dài hạn, hỗ trợ nhu cầu huy động vốn của doanh nghiệp và giảm sự phụ thuộc vào dòng tiền ngắn hạn.
Theo đó, việc phát triển nguồn hàng mới cho thị trường cần được thực hiện song song với mở rộng các kênh dẫn vốn, hoàn thiện hệ thống đánh giá rủi ro và xây dựng nền tảng nhà đầu tư tổ chức. Đây được xem là những điều kiện quan trọng để nâng cao khả năng hấp thụ dòng vốn trong nước và quốc tế.
Ngoài ra, việc hợp tác giữa SSI và Daiwa Securities Group, sự kết nối của doanh nghiệp, nhà đầu tư và thị trường vốn giữa Việt Nam và Nhật Bản. Với vị thế là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn tại Việt Nam, Nhật Bản được đánh giá vẫn còn nhiều dư địa mở rộng sự gắn kết giữa hoạt động đầu tư trực tiếp với thị trường vốn. Việc tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp FDI và hệ sinh thái tài chính trong nước được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho quá trình huy động vốn cũng như thúc đẩy sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn tới.
