Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa có công văn về việc rà soát tư cách công ty đại chúng đối với các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) và công ty con của DNNN đang thực hiện niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trên Sở Giao dịch Chứng khoán.
Theo Luật Chứng khoán năm 2019 được sửa đổi, bổ sung năm 2024, công ty đại chúng phải có vốn điều lệ đã góp từ 30 tỷ đồng trở lên và tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ.
Trường hợp công ty không còn đáp ứng một trong các điều kiện trên thì thuộc diện bị hủy tư cách công ty đại chúng theo quy định tại Điều 38 Luật Chứng khoán.
Nhằm đảm bảo thực hiện đúng quy định của Luật Chứng khoán số 54/2019/QH14 được sửa đổi, bổ sung tại Luật số 56/2024/QH15 và Luật số 68/2025/QH15 về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, UBCKNN đề nghị doanh nghiệp rà soát và thực hiện các nội dung sau:
Thứ nhất, các DNNN được chuyển đổi từ doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thành công ty cổ phần đang niêm yết, đăng ký giao dịch trên Sở Giao dịch chứng khoán chưa đáp ứng điều kiện công ty đại chúng về cơ cấu cổ đông theo quy định không bị hủy tư cách công ty đại chúng trong thời gian thực hiện kế hoạch cơ cấu lại đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Công ty cần rà soát, đối chiếu, xác định trường hợp của công ty và thực hiện theo quy định của pháp luật.
Thứ hai, đối với DNNN không thuộc đối tượng quy định tại khoản 7 Điều 59 Luật số 68/2025/QH15 và công ty con của DNNN, trường hợp không đáp ứng điều kiện của công ty đại chúng theo quy định, công ty sẽ bị hủy tư cách công ty đại chúng theo quy định tại khoản 15 Điều 1 của Luật số 56/2024/QH15 và khoản 1 Điều 8 Thông tư số 19/2025/TT-BTC ngày 05/05/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định việc đăng ký công ty đại chúng, hủy tư cách công ty đại chúng báo cáo về vốn điều lệ đã góp được kiểm toán:
Cụ thể: Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày không còn đáp ứng một trong các điều kiện công ty đại chúng, công ty có trách nhiệm gửi UBCKNN văn bản thông báo kèm theo danh sách cổ đông do Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) cung cấp hoặc do công ty tự lập đối với công ty đại chúng chưa đăng ký cổ phiếu tại VSDC hoặc BCTC năm gần nhất được kiểm toán. Công ty phải thực hiện đầy đủ các quy định liên quan đến công ty đại chúng cho đến thời điểm UBCKNN thông báo hủy tư cách công ty đại chúng theo quy định tại khoản 3 Điều 38 Luật Chứng khoán số 54/2019/QH14.
Đồng thời, công ty có trách nhiệm công bố thông tin về việc không đáp ứng một trong các điều kiện là công ty đại chúng theo quy định về công bố thông tin bất thường tại điểm r khoản Điều 11 Thông tư số 96/2020/TT-BTC ngày 16 tháng 11 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn công bố thông tin trên thị trường chứng khoán hoặc văn bản sửa đổi, bổ sung, thay thế (nếu có).
Sau 1 năm kể từ ngày không còn đáp ứng một trong các điều kiện quy định tại điểm a khoản 1 Điều 32 Luật Chứng khoán số 54/2019/QH14 được sửa đổi, bổ sung tại điểm a khoản 11 Điều 1 Luật số 56/2024/QH15 mà công ty vẫn không đáp ứng được điều kiện là công ty đại chúng, công ty gửi hồ sơ hủy tư cách công ty đại chúng theo quy định tại khoản 2 Điều 8 Thông tư số 19/2025/TT-BTС tới UBCKNN.
Trường hợp có nhu cầu duy trì tư cách công ty đại chúng, công ty cần có kế hoạch đảm bảo đáp ứng điều kiện về vốn (bao gồm vốn chủ sở hữu và vốn điều lệ) và số lượng, cơ cấu cổ đông theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 32 Luật Chứng khoán số 54/2019/QH14 được sửa đổi, bổ sung tại điểm a khoản 11 Điều 1 Luật số 56/2024/QH15.
Trường hợp bị hủy tư cách công ty đại chúng, trong vòng 7 ngày kể từ ngày nhận được thông báo, doanh nghiệp phải công bố thông tin và phối hợp với Sở Giao dịch Chứng khoán để thực hiện thủ tục hủy niêm yết hoặc hủy đăng ký giao dịch theo quy định.
Loạt doanh nghiệp tỷ USD vào "tầm ngắm"
Ở một diễn biến liên quan, mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị định 57/2026/NĐ-CP về cơ cấu lại vốn Nhà nước tại doanh nghiệp có hiệu lực từ 13/2/2026. Theo đó, việc cổ phần hóa doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ phải gắn với mục tiêu tăng cường hiệu quả kinh doanh và năng lực hoạt động sản xuất kinh doanh, cạnh tranh của doanh nghiệp.
Hàng loạt cái tên đình đám trên sàn chứng khoán cũng đã phát đi thông báo về việc không đủ điều kiện là công ty đại chúng như: Tổng Công ty Khí Việt Nam (PV GAS - mã CK: GAS), Tổng công ty Khoáng sản - TKV (VIMICO - mã CK: KSV), CTCP Phân phối Khí thấp áp Dầu khí Việt Nam (PV GAS D - mã CK: PGD),...
Mặt khác, thống kê cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam còn nhiều doanh nghiệp lớn mà tỷ lệ sở hữu của cổ đông nhỏ lẻ chưa đạt mức tối thiểu 10% bao gồm: Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV, mã: BID) với 79,7% vốn cổ phần sở hữu bởi Ngân hàng nhà nước và 14,8% sở hữu bởi KEB Hana Bank); Tập đoàn Cao su Việt Nam (mã: GVR) do Bộ Tài chính nắm giữ 96,8%; CTCP Lọc hóa dầu Bình Sơn (mã: BSR) do PVN nắm giữ 92,1%; Becamex IDC (BCM) do UBND Tp.HCM (tỉnh Bình Dương cũ) nắm 95,4%...
