Luật Trí tuệ nhân tạo 2025: Hoàn thiện hành lang pháp lý cho kỷ nguyên số
Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 có hiệu lực từ ngày 1/3/2026. Đây là lần đầu tiên Việt Nam xây dựng và ban hành một đạo luật riêng về AI. Luật gồm 35 Điều, được thiết kế theo hướng "quản lý để phát triển", bảo đảm cân bằng giữa kiểm soát rủi ro và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phù hợp với thông lệ quốc tế và hỗ trợ Việt Nam chủ động hội nhập với các chuẩn mực công nghệ mới.
Theo Điều 3 của Luật Trí tuệ nhân tạo 2025, trí tuệ nhân tạo (AI) được hiểu là việc thực hiện bằng điện tử các năng lực trí tuệ của con người như học tập, suy luận, nhận thức, phán đoán và hiểu ngôn ngữ tự nhiên. Tuy nhiên, theo Điều 4 Luật này, AI phải lấy con người làm trung tâm, bảo đảm quyền con người, quyền riêng tư, an ninh quốc gia và tuân thủ pháp luật. Đồng thời, AI không thay thế thẩm quyền và trách nhiệm của con người. Người vận hành luôn phải giữ quyền kiểm soát và khả năng can thiệp vào mọi quyết định do hệ thống AI tạo ra, đồng thời đảm bảo an toàn hệ thống và an ninh dữ liệu.
Điều 7 của Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 quy định một danh mục nghiêm ngặt các hành vi bị cấm nhằm bảo vệ an ninh, quyền con người và lợi ích chung. Trong đó, đáng chú ý là cấm mọi hành vi lợi dụng hoặc chiếm đoạt hệ thống AI để xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Đặc biệt, nghiêm cấm phát triển hoặc sử dụng AI nhằm lừa dối, thao túng nhận thức, hoặc gây tổn hại nghiêm trọng đến con người và xã hội…
Luật Đầu tư 2025: Điều chỉnh hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại Việt Nam
Có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, Luật Đầu tư 2025 đánh dấu những thay đổi căn bản trong khuôn khổ pháp lý điều chỉnh hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại Việt Nam, với mục tiêu đơn giản hóa thủ tục gia nhập thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài, đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước.
Một trong những điểm đổi mới quan trọng nhất của Luật Đầu tư 2025 là trình tự cấp giấy phép mới đối với việc thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Theo đó, nhà đầu tư nước ngoài được thành lập pháp nhân thông qua việc xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC) trước khi thực hiện thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC). Quy định này là một bước thay đổi đáng kể so với trình tự truyền thống vốn yêu cầu phải có IRC trước khi được cấp ERC, vốn là trình tự đã được áp dụng trong một thời gian dài đối với hoạt động đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.
Việc sửa đổi này góp phần tháo gỡ khó khăn thực tiễn mà nhà đầu tư nước ngoài thường gặp phải trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, chẳng hạn như việc ký kết hợp đồng thuê văn phòng, tuyển dụng nhân sự chủ chốt hoặc thực hiện các công việc chuẩn bị khác khi chưa có tư cách pháp nhân tại Việt Nam. Theo khuôn khổ mới, nhà đầu tư có thể thành lập doanh nghiệp trước và tiến hành các hoạt động chuẩn bị cần thiết, sau đó hoàn tất thủ tục pháp lý cho dự án đầu tư.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng tại thời điểm thành lập doanh nghiệp, nhà đầu tư nước ngoài phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài theo quy định pháp luật. Đồng thời, mặc dù trình tự được điều chỉnh, IRC vẫn là yêu cầu pháp lý bắt buộc đối với dự án đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài. Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được thành lập trước khi được cấp IRC vẫn phải xin cấp IRC để làm cơ sở pháp lý cho việc thực hiện dự án đầu tư. Việc không thực hiện thủ tục này có thể dẫn đến các vướng mắc liên quan đến chuyển lợi nhuận ra nước ngoài và phát sinh rủi ro về tuân thủ pháp luật.
Tài khoản ngân hàng của hộ kinh doanh phải đúng tên đăng ký
Việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán được Ngân hàng nhà nước nêu tại Thông tư 25/2025/TT-NHNN sửa đổi Thông tư 17/2024/TT-NHNN.
Theo đó, tài khoản thanh toán cá nhân, tên tài khoản phải trùng khớp với họ và tên trên giấy tờ tùy thân của khách hàng. Đối với tài khoản thanh toán của tổ chức, tên tài khoản bắt buộc phải bao gồm tên tổ chức theo giấy phép thành lập, quyết định thành lập, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy tờ chứng minh tổ chức được thành lập và hoạt động hợp pháp.
Với quy định này, từ ngày 1/3/2026, các hộ kinh doanh không còn được sử dụng tài khoản cá nhân của chủ hộ để phục vụ hoạt động kinh doanh như trước. Thay vào đó, tài khoản ngân hàng phải được mở và đứng tên đúng theo giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
An toàn, bảo mật cho việc cung cấp dịch vụ trực tuyến trong ngành Ngân hàng
Ngày 31/12/2025, Thống đốc NHNN đã ký ban hành Thông tư số 77/2025/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 50/2024/TT-NHNN ngày 31/10/2024 quy định về an toàn, bảo mật cho việc cung cấp dịch vụ trực tuyến trong ngành Ngân hàng. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2026.
Trong đó, để đảm bảo an toàn ứng dụng ngân hàng, khoản 1 Điều 5 Thông tư 77 siết chặt việc kiểm soát các phiên bản Mobile Banking được phát hành. Theo đó, định kỳ tối thiểu 3 tháng một lần, đơn vị phải đánh giá an toàn, bảo mật của các phiên bản phần mềm ứng dụng đang cho phép khách hàng cài đặt, sử dụng nhằm xác định các lỗ hổng bảo mật và đánh giá khả năng bị can thiệp bởi tội phạm mạng.
Trong trường hợp khách hàng kích hoạt trên thiết bị mới hoặc kích hoạt loại ứng dụng Mobile Banking, khách hàng phải cài đặt, sử dụng phiên bản mới nhất hoặc phiên bản gần nhất bảo đảm các yêu cầu về an toàn, bảo mật theo quy định. Đơn vị phải có giải pháp kiểm soát không cho phép hạ phiên bản (downgrading) xuống sử dụng các phiên bản thấp hơn trong trường hợp này.
Khi phát hiện lỗ hổng bảo mật được đánh giá ở mức cao hoặc nghiêm trọng, đơn vị phải có biện pháp kiểm tra, không cho thực hiện giao dịch hoặc có các biện pháp kiểm soát nhằm phòng, chống tội phạm lợi dụng lỗ hổng bảo mật để tấn công mạng, thực hiện giao dịch gian lận và chiếm đoạt tài sản; đồng thời đơn vị phải thực hiện xử lý, khắc phục, cập nhật ngay phiên bản mới trong thời gian quy định tại khoản 6 Điều 14 Thông tư này.
Bất động sản và môi giới được cấp mã định danh điện tử
Chính phủ đã ban hành Nghị định 357/2025/NĐ-CP về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu nhà ở và thị trường bất động sản, có hiệu lực từ ngày 1/3/2026. Một trong những nội dung đáng chú ý là việc triển khai cấp mã định danh điện tử cho từng bất động sản và người hành nghề môi giới nhằm tăng cường minh bạch và chuẩn hóa dữ liệu thị trường.
Theo quy định, mã định danh điện tử của sản phẩm bất động sản bao gồm nhà ở và phần diện tích sàn trong công trình xây dựng là chuỗi ký tự chữ và số với độ dài tối đa 40 ký tự, được cấp riêng cho từng tài sản và quản lý tập trung trên hệ thống dữ liệu nhà ở và thị trường bất động sản.
Cấu trúc mã định danh gồm các nhóm thông tin như mã định danh thửa đất, mã dự án hoặc công trình xây dựng, mã địa điểm (nếu có) cùng một dãy ký tự tự nhiên. Mã được tạo lập tự động trên hệ thống, trong đó Sở Xây dựng địa phương có trách nhiệm cập nhật và gắn mã cho từng sản phẩm nhà ở tại thời điểm thông báo đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai.
Đối với phần diện tích sàn trong công trình xây dựng, việc cấp mã cũng được thực hiện tự động và được cơ quan quản lý địa phương cập nhật đồng thời với quá trình thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án.
Nghị định đồng thời quy định mã định danh điện tử cho đơn vị quản lý vận hành nhà chung cư, bao gồm số định danh tổ chức và thông tin thời điểm cơ quan có thẩm quyền xác nhận đủ điều kiện thực hiện quản lý vận hành.
Bên cạnh đó, chủ đầu tư dự án bất động sản sẽ được gắn tài khoản định danh điện tử ngay sau khi dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc quyết định đầu tư theo quy định.
Đối với người hành nghề môi giới, mã định danh điện tử của chứng chỉ hành nghề bao gồm mã địa phương, số định danh cá nhân hoặc định danh người nước ngoài, thông tin ngày cấp chứng chỉ, số hiệu chứng chỉ và tình trạng thu hồi (nếu có). Mã này được hệ thống tự động tạo lập và được Sở Xây dựng cập nhật vào hồ sơ môi giới sau khi danh sách cấp chứng chỉ được phê duyệt.
