Theo Cục An ninh Kinh tế, thời gian qua, thị trường bất động sản có nhiều biến động, giá bất động sản tăng quá cao so với thu nhập của người dân, thiếu nguồn cung nhà ở xã hội, nhà ở giá rẻ dẫn đến nhiều người dân có nhu cầu mua nhà ở xã hội hoặc nhà ở thương mại “giá ưu đãi”, “suất ngoại giao”.
Lợi dụng lòng tin và nhu cầu bức thiết này, các đối tượng xấu đã triển khai nhiều thủ đoạn nhằm chiếm đoạt tài sản của người dân: Các đối tượng thường “quảng cáo”, “đánh bóng” về việc có quan hệ, quen biết với lãnh đạo cấp cao, chủ đầu tư nên có “suất ngoại giao”, “suất nội bộ” tại các dự án nhà ở xã hội. Chúng sử dụng hình ảnh, thông tin từ các dự án nhà ở xã hội mới được phê duyệt chủ trương đầu tư, đang triển khai để tạo lòng tin, lôi kéo khách hàng thông qua các cam kết như “làm trọn gói hồ sơ”, “không cần xét duyệt” hoặc “bảo đảm nhận nhà nhanh”…
Khách hàng ban đầu bị yêu cầu nộp từ 20-100 triệu đồng để “giữ chỗ”, “làm tin”. Sau đó, bằng các thủ đoạn tác động tâm lý, đánh vào nhu cầu, sự thiếu hiểu biết cũng như lòng tham của khách hàng, các đối tượng tiếp tục yêu cầu nộp thêm khoản chênh lệch từ 300 triệu đến 1 tỷ đồng tùy từng dự án (có thể thu trước hoặc sau khi bốc thăm được quyền mua nhà).
Tại một số dự án, mặc dù chưa được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư và chưa tiến hành đầy đủ các thủ tục pháp lý, một số tổ chức, cá nhân vẫn quảng bá thông tin trên các phương tiện thông tin đại chúng rồi tiến hành huy động vốn khi chưa đủ điều kiện. Điều này tiềm ẩn nguy cơ tranh chấp và chiếm đoạt tài sản nghiêm trọng. Đáng chú ý, cơ quan chức năng gặp nhiều khó khăn trong xử lý do đây là giao dịch dân sự, người dân vì muốn mua nhà nên chủ động ký hợp đồng “góp vốn”, “đặt cọc” với chủ đầu tư, môi giới và chỉ tố cáo khi các bên không thực hiện cam kết.
Tại một số dự án vừa mở bán, các đối tượng “cò mồi” hoặc “người trúng suất mua” chào bán lại “suất mua” để thu lời bất chính. Người mua đối mặt nguy cơ bị lừa đảo toàn bộ tiền cọc, còn người bán cũng có nguy cơ bị xử lý vi phạm. Bên cạnh đó, tại một số dự án đã bàn giao, người sở hữu nhà ở xã hội lại chào bán căn hộ khi chưa đủ điều kiện chuyển nhượng dưới hình thức hợp đồng viết tay, vi bằng. Đây là hành vi vi phạm pháp luật, tiềm ẩn nguy cơ bị thu hồi nhà và vướng mắc nghiêm trọng về thủ tục sang tên Giấy chứng nhận.
Khuyến cáo cách phòng tránh rủi ro
Để phòng, tránh những rủi ro về mặt pháp lý trong giao dịch nhà ở, Cục An ninh kinh tế - Bộ Công an khuyến cáo doanh nghiệp, người dân nâng cao ý thức chấp hành quy định pháp luật về nhà ở, kinh doanh bất động sản.
Cụ thể, đối với dự án nhà ở xã hội: Kiểm tra kỹ các thông tin pháp lý của dự án; Nộp hồ sơ đăng ký mua nhà ở xã hội trực tiếp cho chủ đầu tư; Tuyệt đối không thanh toán bất kỳ khoản tiền chênh, mua - bán suất ngoại giao, phí đối ngoại nào cho môi giới hoặc bên thứ ba; mua - bán nhà ở xã hội theo đúng quy định pháp luật, không tin vào các đối tượng cò mồi, môi giới chào bán, đặt cọc để “suất ngoại giao”, “suất nội bộ”, “suất mua” nhà ở xã hội hoặc nhà ở thương mại giá ưu đãi, tránh để bị các đối tượng lừa đảo, chiếm đoạt tiền đặt cọc, tiền chênh; Kiểm tra thời hạn 5 năm kể từ khi thanh toán đủ tiền đối với việc mua nhà ở xã hội lại từ các cá nhân sở hữu nhà ở xã hội.
Đối với dự án nhà ở thương mại: Kiểm tra kỹ các thông tin pháp lý của dự án, trước khi giao dịch, chỉ ký hợp đồng mua - bán khi chủ đầu tư cung cấp đủ các giấy tờ pháp lý của dự án như (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; Giấy phép xây dựng; biên bản nghiệm thu hoàn thành hạ tầng kỹ thuật và móng công trình; Văn bản của Sở Xây dựng xác nhận nhà ở đủ điều kiện được bán; Thư bảo lãnh của ngân hàng cam kết nghĩa vụ tài chính theo Điều 26 Luật Kinh doanh bất động sản). Tuyệt đối không nộp tiền cọc quá 5% giá trị căn hộ khi dự án chưa đủ điều kiện mở bán; Không xác nhận, làm giả các giấy tờ chứng minh đối tượng đủ điều kiện mua nhà ở xã hội.
