Theo phóng viên TTXVN tại Washington, chính phủ Mỹ bước sang ngày đóng cửa thứ 6 trong bối cảnh sự bế tắc giữa các nhà lãnh đạo đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa vẫn tiếp diễn, chưa đạt được thỏa thuận nào để mở cửa trở lại hàng loạt cơ quan và dịch vụ liên bang.
Các thượng nghị sĩ đã trở lại Washington vào ngày 6/10, nhưng các hạ nghị sĩ sẽ nghỉ làm việc trong tuần này sau khi Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson (đảng Cộng hòa) hủy bỏ các cuộc bỏ phiếu với lý do Hạ viện đã hoàn thành nhiệm vụ của mình khi thông qua dự luật chi tiêu tạm thời vào tháng trước.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ngày 6/10 cho biết Tổng thống Donald Trump không trực tiếp vận động các thượng nghị sĩ đảng Dân chủ, mặc dù ông “được cập nhật rất đầy đủ thông tin” bởi Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune (đảng Cộng hòa) và Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson.
Bà Karoline Leavitt nói: “Lập trường của ông ấy rất rõ ràng. Không có gì cần phải đàm phán cả — chỉ cần mở lại chính phủ, rồi sau đó chúng ta có thể bàn về tất cả những vấn đề quan trọng mà đất nước đang đối mặt.”
Các thành viên đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ tại Quốc hội Mỹ vẫn giữ nguyên lập trường như từ khi các đạo luật tài trợ hết hiệu lực, hy vọng rằng dư luận phản đối việc chính phủ đóng cửa sẽ khiến phe còn lại phải nhượng bộ.
Đảng Dân chủ khẳng định họ không thể bỏ phiếu mở cửa lại chính phủ liên bang nếu không có thỏa thuận gia hạn các khoản trợ cấp theo Đạo luật Chăm sóc sức khỏe giá cả phải chăng (ACA). Những khoản trợ cấp được áp dụng trong thời kỳ COVID và sẽ hết hạn vào cuối năm nay. Đề xuất này đã vấp phải sự phản đối gay gắt từ các nghị sĩ bảo thủ về tài chính ở cả hai viện của Quốc hội.
Đảng Dân chủ cũng cho biết họ cần sự bảo đảm rằng mọi đạo luật chi tiêu sẽ được thực thi đúng như nội dung đã được thông qua.
Các lãnh đạo đảng Cộng hòa cho biết họ sẵn sàng gia hạn các khoản trợ cấp ACA với điều kiện có cải cách đi kèm, nhưng khẳng định sẽ không đàm phán khi chính phủ vẫn đang đóng cửa.
Đảng Cộng hòa đã đề xuất gia hạn ngân sách đến ngày 21/11, trong khi đảng Dân chủ muốn gia hạn đến ngày 31/10, đồng thời bổ sung thêm các ưu tiên của phe mình, bao gồm khoản trợ cấp ACA. Tuy nhiên, cả hai kế hoạch đều nhiều lần thất bại trong việc đạt đủ 60 phiếu cần thiết để được thông qua tại Thượng viện mà không bị tranh luận kéo dài.
Việc đóng cửa chính phủ đã khiến 750.000 nhân viên liên bang phải tạm ngừng làm việc, trong khi nhiều người khác buộc phải làm việc mà không được trả lương kể từ khi các đạo luật tài trợ hết hiệu lực vào đầu ngày 1/10. Việc đóng cửa này đã gần như khiến các cơ quan như Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) và Bộ Giáo dục phải ngừng hoạt động hoàn toàn, mặc dù các chức năng liên quan đến an ninh quốc gia và thực thi pháp luật vẫn được duy trì.
Tổng thống Donald Trump cũng cho rằng việc đóng cửa chính phủ mang lại một “cơ hội chưa từng có” để thu hẹp quy mô hoạt động của chính phủ liên bang, vốn theo ông không phù hợp với các ưu tiên của mình. Ông Trump đã biến lĩnh vực giao thông thành trọng tâm trong cuộc đối đầu về đóng cửa chính phủ với đảng Dân chủ, cắt hơn 28 tỷ USD viện trợ cho các chương trình khí hậu, hệ thống tàu điện ngầm, đường hầm và giao thông công cộng ở các bang nghiêng về đảng Dân chủ như New York và Illinois.
Trong ngày 6/10, liên minh đại diện cho hơn 13.000 kiểm soát viên không lưu Mỹ đã kêu gọi nhân viên tiếp tục làm việc trong bối cảnh đợt đóng cửa một phần của chính phủ buộc họ phải làm việc mà không được trả lương.
Năm 2019, trong đợt đóng cửa kéo dài 35 ngày, số lượng vắng mặt của các kiểm soát viên và nhân viên Cục An ninh Giao thông (TSA) tăng lên khi nhân viên không nhận được lương, dẫn đến thời gian chờ kiểm tra an ninh kéo dài tại một số sân bay. Chính quyền buộc phải giảm tốc độ lưu thông hàng không tại New York, tạo áp lực để các nhà lập pháp kết thúc bế tắc một cách nhanh chóng.
Khi đợt đóng cửa chính phủ bước sang tuần thứ 2, sự chú ý lại trở về Thượng viện với việc tiếp tục xem xét 2 dự luật nhằm mở cửa lại chính phủ, mặc dù cả 2 biện pháp này nhiều khả năng sẽ thất bại nếu không có một thỏa hiệp. Hạ viện vẫn nghỉ làm việc đến ngày 14/10.
