Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đặt nhiều kỳ vọng vào kế hoạch phục hồi ngành công nghiệp dầu khí đang kiệt quệ của Venezuela. Tuy nhiên, một trong những trở ngại lớn nhất lại đến từ chính các đồng minh tiềm năng, đó là 2 tập đoàn năng lượng hàng đầu châu Âu - Eni của Ý và Repsol của Tây Ban Nha - hiện đang bị chính phủ Venezuela nợ tổng cộng hơn 6 tỷ USD.
Trong nhiều năm qua, Eni và Repsol đã khai thác khí đốt từ mỏ Perla, một trong những mỏ khí lớn nhất Nam Mỹ, và cung cấp trực tiếp cho công ty dầu khí quốc doanh Venezuela, PDVSA. Khoảng 40% lượng khí đốt tiêu thụ trong nước Venezuela hiện phụ thuộc vào nguồn cung này.
Dẫu vậy, kể từ tháng 3 năm nay, hai công ty không còn nhận được thanh toán sau khi chính quyền Trump từ chối gia hạn giấy phép miễn trừ trừng phạt. Giấy này cho phép họ được trả công bằng dầu thô thay vì tiền mặt.
Điều này đã đẩy Eni và Repsol vào thế khó. Cả hai công ty đang nắm giữ khoản nợ chưa thanh toán trị giá 3 tỷ USD mỗi bên. Họ không muốn ngừng cung cấp khí đốt vì lo ngại hậu quả nghiêm trọng đối với nền kinh tế và đời sống xã hội Venezuela, nhưng đồng thời cũng không thể tiếp tục chịu lỗ vô thời hạn.
Trong bối cảnh đó, việc Tổng thống Trump công khai ủng hộ đầu tư vào Venezuela sau sự sụp đổ của chính quyền Nicolás Maduro được xem như một cơ hội để 2 tập đoàn này thu hồi nợ và mở rộng hoạt động.
Tuần trước, Eni và Repsol đã gửi kiến nghị lên chính quyền Mỹ, đề nghị cấp phép xuất khẩu dầu thô Venezuela như một phần thanh toán cho các khoản khí đốt đã cung cấp. Nếu được chấp thuận, các công ty có thể tiếp tục hoạt động, đồng thời từng bước thu hồi số tiền bị nợ. Tuy nhiên, giới chức Washington vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức.
Tại một hội nghị do Nhà Trắng tổ chức với sự tham dự của lãnh đạo các tập đoàn dầu khí lớn, CEO của Repsol, Josu Jon Imaz, đã nhấn mạnh tiềm năng đầu tư của công ty vào Venezuela và cam kết có thể gấp 3 sản lượng dầu khai thác tại đây trong vài năm tới, nếu điều kiện được cải thiện.
Claudio Descalzi, CEO của Eni, cũng bày tỏ lập trường tương tự và cho rằng việc duy trì dòng khí đốt là "thiết yếu để tránh những vấn đề xã hội nghiêm trọng".
Dù vậy, cả hai đều tránh đề cập trực tiếp đến vấn đề trừng phạt, rào cản lớn nhất hiện nay đối với các hoạt động tài chính và thương mại với Venezuela. Trước tháng 3, Eni và Repsol được phép nhận dầu thô từ PDVSA thay vì tiền mặt, như một hình thức bù đắp chi phí và lợi nhuận. Cơ chế này đã bị hủy bỏ và hiện tại chỉ có Chevron của Mỹ được cấp phép đặc biệt để tiếp tục xuất khẩu dầu Venezuela.
Trong khi Repsol và Eni chấp nhận tiếp tục khai thác mà không được thanh toán nhằm bảo vệ tài sản dài hạn, các công ty lớn khác trong ngành như ExxonMobil hay TotalEnergies lại tỏ ra dè dặt. CEO của ExxonMobil, Darren Woods, nhận định rằng Venezuela "không thể đầu tư được" ở thời điểm hiện tại do bất ổn chính trị và yêu cầu vốn quá lớn để khôi phục hạ tầng.
Tương tự, lãnh đạo TotalEnergies, Patrick Pouyanné, cho rằng việc khai thác dầu nặng tại Venezuela là một thách thức kỹ thuật và tài chính lớn, đặc biệt liên quan đến vấn đề phát thải và chi phí đầu tư cao.
Ngược lại, Shell lại bày tỏ sự quan tâm đến lĩnh vực khí đốt, với kế hoạch đầu tư vào mỏ Dragon nằm trong vùng biển Venezuela. Theo một nguồn tin thân cận, Shell muốn đưa khí đốt từ mỏ này sang nhà máy khí hóa lỏng tại Trinidad và Tobago, quốc gia láng giềng nằm ngay phía bắc Venezuela.
Theo WSJ
