Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã hạ lãi suất lần thứ ba trong năm nay để hỗ trợ nền kinh tế đang chậm tăng trưởng. Lãi suất tái cấp vốn giảm từ 5,5% xuống còn 5%, có hiệu lực từ ngày 25/5. Trần lãi suất đối với tiền gửi có kỳ hạn từ 1 đến 6 tháng sẽ giảm từ 5,5% xuống còn 5%, trong khi lãi suất tối đa đối với tiền gửi có kỳ hạn dưới 1 tháng giữ nguyên ở mức 0,5%.
Trần lãi suất cho vay áp dụng cho các khoản vay dành cho lĩnh vực ưu tiên (như nông nghiệp, các ngành liên quan đến xuất khẩu, doanh nghiệp vừa và nhỏ, công nghệ cao) được duy trì ở mức 4,5%, đã được hạ 100 bps từ đầu năm đến nay. Lãi suất chiết khấu, đã hạ 100 bps vào ngày 15/3, được giữ nguyên ở mức 3,5%.
Trong báo cáo mới phát hành, Maybank Investment Bank (MSVN) đánh giá, động thái cắt giảm lãi suất kịp thời giữa lúc sự leo thang của những cơn gió ngược cho tăng trưởng kinh tế, lạm phát và áp lực tỷ giá vẫn được kiểm soát.
NHNN cho biết trong một tuyên bố kèm theo rằng việc cắt giảm lãi suất mới là “nhằm hạ thấp mặt bằng lãi suất để giúp các doanh nghiệp và hộ gia đình tiếp cận tín dụng tốt hơn”. Tính đến ngày 27/4, tăng trưởng tín dụng lũy kế 4 tháng đầu năm 2023 là +3,04% so với cuối năm 2022, thấp hơn một nửa so với mức +7,24% của cùng kỳ năm ngoái.
Việc chính sách nới lỏng sẽ giúp giảm chi phí vốn của các ngân hàng và thúc đẩy lãi suất cho vay giảm hơn nữa. Đồng thời, NHNN đang chỉ đạo các ngân hàng giảm lãi suất cho vay trong những tháng tới. Lãi suất cho vay đối với các khoản vay thương mại mới vẫn neo cao ở mức 9,3% mỗi năm, mặc dù đã giảm 0,65 điểm phần trăm so với cuối năm 2022.
Việc cắt giảm lãi suất được đưa ra kịp thời khi tăng trưởng đang chậm lại trong lúc lạm phát và áp lực tỷ giá được kiềm chế. NHNN cũng đề cập đến việc thanh khoản hệ thống ngân hàng ổn định giúp tạo điều kiện cho chính sách nới lỏng. Nền kinh tế đang bị ảnh hưởng bởi nhu cầu yếu ở các thị trường quốc tế quan trọng và căng thẳng tái cấp vốn trong ngành bất động sản. Tăng trưởng GDP thực trong quý 1/2023 giảm gần một nửa xuống +3,3% từ mức +5,9% trong quý 4/2022 do nhu cầu toàn cầu sụt giảm. Xuất khẩu hàng hóa trong tháng 4 tiếp tục giảm 17,7% so với cùng kỳ năm trước.
Lạm phát chung (+2,8%) đã giảm xuống mức thấp nhất trong một năm vào tháng 4 do nhu cầu hạ nhiệt và nguồn cung dồi dào, trong khi lạm phát cơ bản (+4,6%) giảm -0,3 điểm% so với tháng trước. Dự báo của MSVN về lạm phát năm 2023 ở mức +3,4%, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 4,5% của NHNN. Kể từ ngày 23/3 đến nay, tỷ giá USD/VND dao động quanh điểm giữa biên độ giao dịch của NHNN và tăng +0,4% so với USD kể từ đầu năm 2023.
Kỳ vọng tiếp tục hạ lãi suất trong vòng ba tháng tới
MSVN kỳ vọng sẽ hạ thêm 0,5-1% cho lãi suất tái cấp vốn, lãi suất chiết khấu và trần lãi suất tiền gửi từ 1 đến 6 tháng trong bối cảnh tăng trưởng GDP gặp nhiều trở ngại dai dẳng. Tăng trưởng có thể sẽ thấp hơn đáng kể so với mục tiêu 6,5% của chính phủ trong năm nay, với dự báo +5,5% của MSVN cũng sẽ có rủi ro nghiêng về chiều hướng giảm. Với sự cấp thiết phải hỗ trợ tăng trưởng, MSVN hy vọng việc hạ lãi suất sẽ được thực hiện tiếp trong ba tháng tới.
Rủi ro chính đối với dự báo của MSVN là áp lực tỷ giá tăng trở lại, điều này sẽ hạn chế khả năng hạ lãi suất của NHNN. Chênh lệch lãi suất với Mỹ đang thu hẹp do NHNN đã giảm lãi suất điều hành 100 điểm cơ bản từ đầu năm đến nay trong khi Fed tăng 75 điểm cơ bản. Theo CME Fedwatch Tool, các thị trường kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tạm dừng tăng từ tháng 6 và chỉ nới lỏng trong tháng 11.
