Sau 3 tuần giao tranh, tác động từ cuộc xung đột ở Trung Đông đã lan rộng đến hầu hết các loại tài sản, khiến nhà đầu tư toàn cầu gần như không còn nhiều “vùng an toàn”. Dòng tiền đang chuyển sang trạng thái phòng thủ rõ rệt, phản ánh mức độ bất định ngày càng lớn.
Thị trường chứng khoán Việt Nam cũng không nằm ngoài làn sóng điều chỉnh. Kể từ đầu tháng 3, thời điểm xung đột Trung Đông bùng phát, VN-Index đã lao dốc hơn 15%, tương ứng mất 289 điểm xuống mốc 1.691 điểm chốt phiên 23/3, qua đó rơi xuống vùng thấp nhất trong vòng 4 tháng.
Bàn về áp lực điều chỉnh của thị trường, ông Đỗ Bảo Ngọc – Phó Giám đốc Chứng khoán Kiến Thiết cho rằng áp lực tâm lý kết hợp với yếu tố vĩ mô và đòn bẩy tài chính đã khiến thị trường rơi vào trạng thái bán tháo diện rộng trong phiên hôm nay.
Trước hết là yếu tố tâm lý, khi các thông tin liên quan đến xung đột địa chính trị trên thế giới vẫn duy trì trạng thái căng thẳng. Bên cạnh đó, biến động mạnh của giá dầu thế giới kéo theo giá xăng dầu trong nước tăng nhanh, với mức tăng khoảng 70% chỉ trong gần một tháng – một diễn biến đáng chú ý, tác động trực tiếp đến kỳ vọng vĩ mô.
Một yếu tố khác được nhấn mạnh là áp lực từ margin. Sau nhịp giảm mạnh trước đó, nhiều cổ phiếu đã rơi vào trạng thái bị “call margin”, khiến thị trường ghi nhận tình trạng giảm sâu ngay từ đầu phiên. Nhiều tài khoản buộc phải chủ động hạ tỷ trọng đòn bẩy, trong khi các trường hợp không kịp xử lý đã bị “force sell”, tức bán giải chấp.
Lực bán không chỉ tập trung ở các cổ phiếu yếu mà còn lan rộng ra toàn thị trường, bao gồm cả những mã trước đó giảm ít. Đặc biệt, hiện tượng “call margin chéo” có thể đã xảy ra khi các cổ phiếu giảm sàn không thể bán ra sẽ kéo theo áp lực bán ở các mã khác.
Trong kịch bản cơ sở, báo cáo mới nhất của Chứng khoán MB (MBS) dự phóng rằng thị trường có thể điều chỉnh thêm 1 nhịp để kiểm tra áp lực bán khi tín hiệu kỹ thuật được xác nhận (VN-Index để mất MA200). Vùng hỗ trợ cho kịch bản điều chỉnh ở khu vực 1.580 – 1.600 điểm. Nếu thanh khoản giảm hoặc thấp trong kịch bản kiểm tra vùng hỗ trợ này sẽ là tín hiệu tích cực để kỳ vọng thị trường có nhịp hồi kỹ thuật. Kịch bản xấu diễn ra khi VN-Index để mất vùng hỗ trợ trên.
Dòng tiền thông minh đang chực chờ "bắt đáy" tại một số nhóm ngành
Liên quan diễn biến dòng tiền và cổ phiếu, MBS cho rằng ngoài việc dòng tiền cho thấy tín hiệu chuyển sang trạng thái phòng thủ rõ rệt, khả năng các nhóm cổ phiếu như: Sản xuất & phân phối điện (REE, PPC, GEE), Bảo hiểm (BVH, BIC, MIC), sẽ tiếp tục cầm cự cho đến duy trì đà tăng.
Đồng thời, tín hiệu tích cực cũng xuất hiện ở nhóm cổ phiếu đã giảm sâu trước đó như: Bất động sản dân cư (VHM, NLG, HDG, NVL), Viettel (VGI) khi thị trường điều chỉnh thêm nhưng nhóm cổ phiếu này không những không giảm mà còn phục hồi trở lại.
So với mức đáy phiên giảm kỷ lục ngày 9/3 vừa qua, khoảng 1/3 số nhóm cổ phiếu đang có giá thấp hơn, đáng chú ý như: Chứng khoán, BĐS KCN, Hóa chất, Dầu khí. Bộ phận phân tích MBS nhấn mạnh rằng: "Một nhịp điều chỉnh thêm từ VN-Index có thể kích hoạt dòng tiền bắt đáy quay trở lại nhóm cổ phiếu này khi mức chiết khấu đã trở nên hấp dẫn (nhiều cổ phiếu đã giảm 30-40% kể từ đỉnh 1 năm)".
MBS chỉ ra một rủi ro đang hiện hữu trên thị trường chứng khoán là lãi suất. Hiện tại, lãi suất huy động đã tạo nền vững chắc trên 7%/năm (thậm chí vượt 8% ở một số ngân hàng/chương trình ưu đãi), trong khi lạm phát đang gia tăng mạnh do giá xăng trong nước tăng hơn 50% từ đầu năm, đẩy chi phí sản xuất và sinh hoạt leo thang.
Về chiến lược giao dịch, trong bối cảnh thị trường có thể còn rung lắc và điều chỉnh thêm do biến động vĩ mô (lạm phát, lãi suất, giá năng lượng), cổ phiếu vẫn cho thấy sự phân hóa tích cực – đây là tín hiệu tốt cho xu hướng trung hạn. Nhóm phòng thủ (sản xuất & phân phối điện, bảo hiểm, tiện ích cơ bản) tiếp tục đóng vai trò trụ đỡ, ít biến động mạnh.
Các nhóm từng giảm sâu trước đó (đặc biệt Bất động sản dân cư, Viettel) không những đã cầm cự mà còn phục hồi tích cực, cho thấy dòng tiền đang chọn lọc và quay lại các mã có câu chuyện riêng.
Do đó, nhà đầu tư có thể xem xét mua thăm dò (với tỷ trọng hạn chế, ưu tiên vùng hỗ trợ) ở các nhóm tiềm năng: chứng khoán (hưởng lợi thanh khoản), ngân hàng (định giá hấp dẫn), hóa chất (hưởng lợi giá hàng hóa), thực phẩm & nông nghiệp (ổn định nhu cầu thiết yếu).
