Chị Hoài Anh vừa hoãn kế hoạch mua nhà sau khi chủ đầu tư một dự án tại Nam Từ Liêm, Hà Nội hủy bỏ chính sách ưu đãi lãi suất 0% và ân hạn nợ gốc trong 18 tháng - chính sách từng được chủ đầu tư áp dụng trong đợt mở bán cách đây 5 tháng.
“Với phương án cũ, tôi sẽ có 18 tháng không chịu áp lực trả nợ ngân hàng, cả gốc lẫn lãi. Còn bây giờ, nếu mua và được ngân hàng duyệt cho vay khoảng 40% giá trị căn hộ, mỗi tháng tôi sẽ phải trả gần 20 triệu cả gốc lẫn lãi. Con số này vượt khả năng của vợ chồng tôi”.
Tình cảnh của chị Hoài Anh không phải hy hữu khi nhiều chủ đầu tư gần đây đã cắt bỏ hẳn hoặc giảm các chính sách ưu đãi lãi suất 0% cho khách hàng.
Giai đoạn 2020-2021, miễn lãi và ân hạn nợ gốc trong 12-18 tháng hoặc cho đến khi bàn giao nhà là chính sách bán hàng phổ biến được phần lớn chủ đầu tư sử dụng. Chính sách này cho phép khách hàng được vay ngân hàng và không phải chịu áp lực trả nợ trong thời gian chờ nhận nhà. Thậm chí, nhiều nhà đầu tư xem chính sách này là cơ hội để đầu tư, mua đi bán lại bất động sản.
Theo khảo sát, một số dự án đang mở bán tại Hà Nội đang bỏ hẳn hoặc cắt giảm các chương trình ưu đãi lãi suất 0%.
Dự án Green Diamond 93 Láng Hạ của Vinaconex đã cắt chính sách ưu đãi lãi suất 0% trong 6 tháng từ cuối tháng 11. Phía đơn vị bán hàng cho biết chủ đầu tư chỉ hỗ trợ khách hàng kết nối với ngân hàng để vay vốn, khách hàng sẽ phải trả lãi suất theo quy định của các nhà băng.
Chủ đầu tư dự án Hoàng Thành Pearl (Nam Từ Liêm, Hà Nội) từng tung chính sách hỗ trợ khách hàng vay vốn mua nhà với lãi suất ưu đãi 0%, thời gian ưu đãi 18 tháng, khoản hỗ trợ tương đương 40% giá trị hợp đồng. Tuy nhiên nhân viên bán hàng cho biết khoảng 2 tháng nay, chủ đầu tư đã cắt chính sách trên, khách hàng mua căn hộ tại đây nếu vay tiền ngân hàng, đều phải chịu lãi suất thả nổi 12,5-12,7%/năm ngay từ đầu. Mức lãi suất này có thể thay đổi trong tương lai phụ thuộc tình hình lãi suất thực tế.
Ở phía nam, dự án Westgate của An Gia cũng đã bỏ chính sách ưu đãi lãi suất 0% từ cuối tháng 10. Thay vào đó, chủ đầu tư hỗ trợ khách hàng ổn định lãi suất vay ngân hàng ở mức 9,5%/năm, tuy nhiên đến nay, mức hỗ trợ đã tăng lên 10%/năm.
Theo nhân viên môi giới, 10%/năm là mức lãi suất hấp dẫn thể hiện nỗ lực của chủ đầu tư trong việc hỗ trợ khách hàng mua nhà bởi hiện nay nhiều nhà băng đã tăng lãi suất cho vay mua bất động sản lên 14-15%/năm.
Nhà Báo & Công Luận mới đây cũng đưa tin về một dự án bất động sản tại Đồng Nai đột ngột “quay xe”, hủy bỏ ưu đãi lãi suất 0% cho người mua nhà. Người mua kể khi anh mua bất động sản tại dự án, chủ đầu tư hỗ trợ lãi suất 0% trong 24 tháng, tuy nhiên chỉ được khoảng 1 năm thì doanh nghiệp này yêu cầu anh trả lãi cho ngân hàng, số tiền lãi khách hàng phải trả sẽ được trừ trực tiếp vào giá nhà. Với chính sách này, mặc dù tổng số tiền khách hàng phải trả không thay đổi, nhưng áp lực trả lãi hàng tháng khiến họ phải cân nhắc kỹ hơn khi quyết định “xuống tiền”.
Không chỉ dừng chính sách ưu đãi lãi suất, các ngân hàng đang rất thận trọng giải ngân cho các dự án bất động sản hình thành trong tương lai, do lo ngại nợ xấu, thậm chí dừng cho vay đối với một số dự án. Sự thận trọng này có thể khiến khách hàng khó tiếp cận vốn, hoặc tiếp cận với lãi suất cao so với mặt bằng chung.
Lãi suất cho vay mua nhà liên tục tăng cao
Thông thường, miễn lãi là chương trình ưu đãi của chủ đầu tư. Để kích cầu, họ bỏ tiền túi để bù lãi suất cho các nhà băng. Tuy nhiên khi lãi suất liên tục tăng, nhiều chủ đầu tư không đủ tài chính để hỗ trợ khách hàng nên buộc phải điều chỉnh chính sách, có thể là hủy bỏ hoàn toàn mức ưu đãi 0% hoặc điều chỉnh lãi suất ở một mức độ nhất định.
Việc hủy bỏ các ưu đãi này tạo ra khó khăn cho khách hàng khi họ buộc phải trả nợ nhà băng ngay khi được giải ngân. Trong bối cảnh lãi suất cho vay liên tục tăng cao, nhiều khách hàng không dám vay vốn để mua nhà kể cả khi được duyệt hồ sơ cho vay.
Các ngân hàng đang thận trọng giải ngân cho các dự án bất động sản hình thành trong tương lai. Ảnh: Người Lao Động
Báo cáo mới đây của website Batdongsan.com.vn cho thấy lượng giao dịch nhà chung cư tại thị trường TP.HCM đã xuống mức thấp kỷ lục trong 5 năm qua. Cụ thể, trong cả quý 3, chỉ 100 căn hộ trên thị trường sơ cấp được giao dịch, chiếm khoảng 25% so với nguồn cung mở bán. Trong khi đó, hồi quý 1, lượng giao dịch căn hộ đạt xấp xỉ 10.000 căn, chiếm 70-80% nguồn cung. Theo đại diện website, việc khó tiếp cận nguồn vốn và đà tăng phi mã của lãi suất ngân hàng đã dẫn đến tình trạng giao dịch căn hộ xuống thấp chưa từng thấy.
Trong thời gian qua, lãi suất cho vay mua nhà đã tăng rất nhanh. Hiện các ngân hàng đang cho vay với lãi suất trung bình 12,5 - 15%/năm, thậm chí có ngân hàng áp dụng lãi suất cho vay ở kỳ hạn 12 tháng vượt quá mức 15%/năm.
Kể cả các ngân hàng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam, vốn duy trì mức lãi suất cho vay mua nhà hấp dẫn nhiều năm qua, thường ở mức 5-6,5%/năm, nay cũng liên tục tăng.
Cụ thể, Hong Leong Bank vừa nâng lãi suất cho vay mua nhà thêm 3,01 điểm %. Lãi suất ưu đãi trong 1 năm đầu tiên của nhà băng này là 13%/năm.
Tương tự, Shinhan Bank nâng lãi suất ưu đãi cho vay mua nhà thêm 2,7 điểm % lên mức 10,9%/năm, cố định trong 12 tháng đầu. Bên cạnh đó, Shinhan Bank áp dụng gói vay khác với lãi suất 11,5%/năm cố định trong 24 tháng đầu.
Hay các ngân hàng có vốn nhà nước, từng được xem là cạnh tranh nhất trên thị trường về lãi suất cho vay mua nhà lâu nay như Vietcombank, cũng nâng lãi suất ưu đãi cho vay mua nhà lên 11-12%/năm, tăng mạnh so với con số 6,79%/năm của cùng kỳ năm ngoái.
Một số ngân hàng có mức lãi suất ưu đãi cho vay mua nhà khá thấp như: Maritime Bank (4,99%/năm) PVCombank (5%/năm), TPBank (5,9%/năm),... Song đây chỉ là mức ưu đãi trong một thời gian nhất định, thường từ 3-12 tháng. Hết thời gian ưu đãi, nhiều ngân hàng sẽ áp dụng lãi suất thả nổi. Lãi suất thả nổi được tính bằng lãi suất huy động kỳ hạn 12 hoặc 13 tháng cộng với phần bù khoảng 3-5%/năm, hoặc bằng lãi suất cơ sở được ngân hàng công bố cộng thêm phần bù 3-5%/năm. Điều này khiến lãi suất vay mua nhà sau thời gian ưu đãi sẽ tăng lên rất nhiều. Nhiều người vay mua nhà đang phải trả lãi suất từ 13-15%/năm trong các năm tiếp theo.
Công ty Chứng khoán VnDirect cho hay, tính đến đầu tháng 12/2022, lãi vay mua nhà của các ngân hàng vốn nhà nước và ngân hàng tư nhân đều tăng mạnh, lần lượt tăng 1,9 điểm % lên 11,1% và 2,5 điểm % lên 12%, so với cuối năm 2021.
VNDirect nhận định, lãi suất huy động có thể tăng hơn 0,5 điểm % trong năm 2023, từ đó dẫn đến lãi suất cho vay thế chấp của các ngân hàng tư nhân có khả năng tăng lên 12,5-13%/năm trong 2023.
