Giới đầu tư giàu có tại châu Á đang gia tăng mạnh việc rót vốn vào các sản phẩm đầu tư chứng khoán phức tạp gắn với thị trường Hong Kong (Trung Quốc) và Singapore, đưa giá trị phát hành các sản phẩm này lên mức kỷ lục hơn 200 tỷ USD trong năm nay.
Theo ước tính của ngân hàng BNP Paribas, giá trị phát hành các sản phẩm đầu tư cấu trúc liên kết với cổ phiếu Hong Kong và Singapore đã tăng 80% so với cùng kỳ năm trước. Các sản phẩm phổ biến gồm hợp đồng tích lũy (accumulators) – buộc nhà đầu tư mua cổ phiếu theo mức giá định sẵn – và trái phiếu lãi suất cố định (fixed-coupon notes) trả lợi suất định kỳ hàng tháng. Sự gia tăng này diễn ra trong bối cảnh thị trường chứng khoán châu Á phục hồi mạnh, được thúc đẩy bởi làn sóng đầu tư liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI).
Các cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn của Trung Quốc như Alibaba Group Holding Ltd. và Tencent Holdings Ltd. hiện là tài sản cơ sở được ưa chuộng, đánh dấu sự dịch chuyển dòng vốn khỏi các cổ phiếu công nghệ Mỹ như Nvidia Corp.
Ông Tony Lee, Trưởng bộ phận chiến lược phái sinh cổ phiếu toàn cầu tại JPMorgan Chase & Co., cho biết hoạt động phát hành các sản phẩm đầu tư gắn với cổ phiếu châu Á đã ở mức rất hạn chế trong vài năm gần đây, cho đến khoảng tháng 9 năm ngoái. Theo ông, sự phục hồi của thị trường Trung Quốc đã khiến các tài sản cơ sở của những sản phẩm này chuyển từ cổ phiếu Mỹ sang cổ phiếu niêm yết tại Hong Kong.
Các sản phẩm đầu tư cấu trúc thường mang lại mức lợi suất tối đa thấp hơn so với việc nắm giữ trực tiếp cổ phiếu, song thu hút nhà đầu tư nhờ khoản thanh toán cố định, đều đặn và thường cao hơn lợi suất trái phiếu, hoặc nhờ các cơ chế bảo vệ vốn nhất định. Tuy nhiên, cấu trúc phức tạp của các sản phẩm này cũng có thể khiến mức thua lỗ gia tăng trong những điều kiện thị trường bất lợi.
Lịch sử cho thấy rủi ro của các công cụ này từng bộc lộ rõ trong nhiều giai đoạn biến động lớn, như sự sụp đổ của Lehman Brothers năm 2008, đại dịch Covid-19 hay chiến dịch siết chặt quản lý đối với các công ty Internet tại Trung Quốc, dẫn đến đà suy giảm kéo dài của thị trường chứng khoán.
Theo tài liệu do Bloomberg tiếp cận, ngân hàng Barclays Plc gần đây đã chào bán một sản phẩm trả lãi suất thường niên 9%, với giá trị gốc liên kết với diễn biến giá cổ phiếu Alibaba, Tencent và Meituan. Nếu bất kỳ cổ phiếu nào trong số này giảm từ 28% trở lên so với mức giá tại thời điểm đầu tư, nhà đầu tư sẽ phải mua cổ phiếu đó với giá cao hơn thị trường hoặc thanh toán bằng tiền mặt để bù lỗ.
Theo ông Daniel So, chiến lược gia giao dịch cấp cao tại Goldhorse Capital Management, Alibaba hiện là tài sản cơ sở được sử dụng nhiều nhất trong các sản phẩm đầu tư cấu trúc phát hành tại châu Á trong năm nay. Lợi suất của các sản phẩm gắn với cổ phiếu AI Trung Quốc thường dao động trong khoảng 10–20%/năm, cao hơn mức 10–12% đối với các sản phẩm theo dõi chỉ số.
Giới chuyên gia cho biết không ít nhà đầu tư giàu có còn sử dụng đòn bẩy tài chính để mở rộng quy mô đầu tư, qua đó khuếch đại lợi nhuận tiềm năng, đồng thời làm gia tăng rủi ro thua lỗ trong kịch bản bất lợi.
Ông Charles-Edouard Garnier, Trưởng bộ phận kinh doanh phái sinh cổ phiếu khu vực châu Á (trừ Nhật Bản) của BNP Paribas, cho rằng thách thức hiện nay là quản lý rủi ro khi các sản phẩm phát hành tập trung vào một số ít cổ phiếu. Tuy vậy, ông nhận định xu hướng chấp nhận rủi ro và tái đầu tư nhiều khả năng sẽ tiếp diễn trong năm tới, với điều kiện thị trường không xảy ra một cú sụp đổ bất ngờ.
