Giảm lãi suất cho vay, nguồn thu ngoài lãi là điểm tựa cho ngân hàng

Khi dư địa mở rộng biên lãi thuần thu hẹp, tăng trưởng tín dụng không còn là lời giải duy nhất.

Giảm lãi suất, áp lực lợi nhuận hiện hữu

Tính đến ngày 28/10/2026, các ngân hàng thương mại đã công bố cam kết giảm lãi suất cho vay, với mức phổ biến 1,5 - 2 điểm phần trăm/năm so với lãi suất thông thường. Một số ngân hàng đưa ra mức giảm sâu hơn, như Nam A Bank giảm tới 3,25%/năm, Vietcombank tới 3%/năm đối với một số lĩnh vực cho vay ngắn hạn, trong khi Agribank và PVcomBank có mức giảm tối đa 2,5%/năm.

Thống kê cho thấy, trong số các ngân hàng đã cam kết giảm lãi suất, 15 ngân hàng công bố các gói tín dụng ưu đãi với tổng hạn mức hơn 451.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 2,2% tổng dư nợ toàn hệ thống, hiện ở mức 20,72 triệu tỷ đồng.

Đáng chú ý, phần lớn chương trình tập trung vào vốn lưu động phục vụ sản xuất, kinh doanh, với kỳ hạn dưới 6 tháng, hướng đến doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh cùng các lĩnh vực ưu tiên. Điều này cho thấy chính sách giảm lãi suất đang nhắm đến mục tiêu hỗ trợ dòng tiền và duy trì hoạt động kinh tế trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, với ngân hàng, giảm lãi suất đầu ra đồng nghĩa với việc chấp nhận sức ép lên biên lãi thuần (NIM) nếu chi phí huy động không giảm tương ứng. Trong khi đó, nhu cầu vốn vẫn cao khiến cuộc cạnh tranh tiền gửi chưa dễ hạ nhiệt, hạn chế khả năng giảm sâu chi phí đầu vào.

Theo phân tích của Công ty Chứng khoán TCBS, nếu dư nợ được giảm lãi suất 1,5 - 2%/năm chiếm 3 - 5% danh mục cho vay, NIM toàn ngành có thể giảm khoảng 0,03 - 0,07%, lợi nhuận trước thuế giảm khoảng 2 - 4%. Đây là ước tính theo giả định về tỷ trọng dư nợ được ưu đãi, không đồng nghĩa mức suy giảm sẽ giống nhau ở mọi ngân hàng.

Trên thực tế, mức độ ảnh hưởng còn tùy thuộc cơ cấu khách hàng, tỷ trọng khoản vay thuộc diện ưu đãi, khả năng tái định giá tài sản sinh lãi và chi phí huy động của từng tổ chức tín dụng.

Vì vậy, bài toán lợi nhuận không chỉ nằm ở việc ngân hàng giảm bao nhiêu lãi suất, mà còn ở khả năng bù đắp phần thu nhập bị thu hẹp bằng những nguồn doanh thu khác có tính ổn định cao hơn.

khach-hang-giao-dich-tai-bidv.jpg
Ngân hàng giảm lãi suất cho vay, nguồn thu ngoài lãi là điểm tựa. Ảnh Minh họa

Nguồn thu ngoài lãi trở thành điểm tựa

Kết quả kinh doanh 9 tháng năm 2026 cho thấy nhiều ngân hàng vẫn ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận tích cực, dù áp lực cạnh tranh lãi suất và chi phí vốn ngày càng rõ nét.

Quảng cáo

Trường hợp SHB là một ví dụ đáng chú ý. Ngân hàng ước đạt 14.300 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế trong 9 tháng, tăng gần 17% so với cùng kỳ và hoàn thành khoảng 81% kế hoạch năm. Đến cuối kỳ, tổng tài sản đạt khoảng 990.000 tỷ đồng, dư nợ tín dụng đạt 680.000 tỷ đồng.

Điểm đáng quan tâm nằm ở sự chuyển dịch cơ cấu thu nhập. Theo thông tin được lãnh đạo SHB chia sẻ tại hội nghị nhà đầu tư ngày 15/10, thu nhập ngoài lãi đóng góp gần 30% tổng thu nhập hoạt động trong nửa đầu năm 2026, cao hơn đáng kể so với tỷ trọng khoảng 10% trong quá khứ.

Nguồn thu này đến từ các hoạt động như: thanh toán, bảo lãnh và cung cấp dịch vụ tài chính. Khi được phát triển trên nền tảng khách hàng hiện hữu, những dịch vụ này có thể giúp ngân hàng gia tăng doanh thu mà không nhất thiết phải mở rộng dư nợ tương ứng.

Tuy nhiên, không nên đồng nhất mọi khoản thu ngoài lãi với nguồn thu bền vững. Phí dịch vụ định kỳ có đặc điểm khác với lợi nhuận từ kinh doanh chứng khoán hoặc ngoại hối, vốn có thể biến động mạnh theo thị trường. Do đó, điều quan trọng không chỉ là tăng tỷ trọng thu nhập ngoài lãi, mà còn là nâng chất lượng và tính lặp lại của nguồn thu.

Tại Vietbank, thu nhập lãi thuần trong 9 tháng tăng 12%, trong khi thu nhập từ chứng khoán đầu tư tăng gấp 3,7 lần và doanh thu kinh doanh ngoại hối tăng 30%. Những nguồn thu bổ sung góp phần đưa lợi nhuận trước thuế tăng 50% so với cùng kỳ.

Diễn biến này cho thấy đa dạng hóa doanh thu đang mở thêm dư địa tăng trưởng. Dù vậy, để xác định mức độ bền vững, vẫn cần phân biệt phần lợi nhuận đến từ hoạt động kinh doanh thường xuyên với phần chịu ảnh hưởng của diễn biến thị trường tài chính.

Chuyển từ tăng trưởng quy mô sang chất lượng lợi nhuận

Trong bối cảnh giảm lãi suất cho vay trở thành yêu cầu hỗ trợ nền kinh tế, các ngân hàng cần cân bằng giữa mục tiêu tăng trưởng tín dụng và hiệu quả sử dụng vốn. Khả năng giảm chi phí huy động, phát triển dịch vụ trên nền tảng khách hàng hiện hữu, mở rộng nguồn thu phí và kiểm soát chi phí vận hành sẽ quyết định mức độ chống chịu trước sức ép lên NIM.

Đồng thời, chất lượng tín dụng cần được đặt ngang hàng với tốc độ tăng trưởng dư nợ. Việc mở rộng cho vay chỉ thực sự tạo giá trị khi đi cùng khả năng thẩm định, giám sát dòng tiền và thu hồi nợ phù hợp. Nếu chạy theo quy mô tín dụng để bù đắp biên lãi suy giảm, ngân hàng có thể đối mặt với rủi ro lớn hơn trong những kỳ tiếp theo.

Về dài hạn, nguồn thu ngoài lãi chỉ trở thành lợi thế cạnh tranh khi được xây dựng từ hệ sinh thái dịch vụ có khả năng tạo doanh thu thường xuyên, thay vì phụ thuộc vào những khoản lợi nhuận mang tính thời điểm. Đây cũng là hướng đi giúp ngân hàng giảm bớt sự phụ thuộc vào chênh lệch lãi suất đầu vào - đầu ra.

Khi mặt bằng lãi suất cho vay đi xuống, thước đo hiệu quả của ngân hàng vì thế cũng cần thay đổi. Không chỉ là tăng trưởng tín dụng bao nhiêu hay lợi nhuận tăng mạnh đến mức nào, vấn đề quan trọng hơn là ngân hàng tạo ra lợi nhuận từ đâu, với chi phí và mức độ rủi ro nào. Câu trả lời sẽ quyết định khả năng duy trì tăng trưởng bền vững khi dư địa sinh lời từ hoạt động cho vay truyền thống ngày càng chịu nhiều sức ép.

Theo thitruongtaichinhtiente.vn Sao chép

Cùng chuyên mục Ngân hàng

Món nợ gần 1.000 tỷ đồng dưới thời cựu Chủ tịch Ocean Bank Hà Văn Thắm đang được rao bán

Ngân hàng TNHH MTV Việt Nam Hiện Đại (MBV) mới thông báo bán đấu giá khoản nợ của Công ty CP Sản xuất Nhật Minh. Khoản nợ phát sinh từ hợp đồng tín dụng ký với Ngân hàng TMCP Đại Dương (Ocean Bank) vào tháng 9/2010, dưới thời cựu Chủ tịch Hà Văn Thắm.

MBV giảm gần 4.000 tỷ đồng lỗ lũy kế sau 3 tháng về với MB MB góp 3.500 tỷ đồng tăng vốn điều lệ Ngân hàng Việt Nam Hiện đại (MBV)

Vietnam Connect Forum 2026: VietinBank kết nối cơ hội đầu tư, kiến tạo hệ sinh thái doanh nghiệp FDI tại Việt Nam

Ngày 17/11/2026, tại TP. HCM, VietinBank tổ chức Diễn đàn Kết nối đầu tư Việt Nam 2026 (Vietnam Connect Forum 2026), thu hút gần 300 đại diện doanh nghiệp FDI, nhà đầu tư trong và ngoài nước. Sự kiện quy tụ các chuyên gia kinh tế, đại diện cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp nhằm cập nhật triển vọng đầu tư, trao đổi về chính sách và mở rộng cơ hội kết nối kinh doanh tại Việt Nam.

VietinBank đồng hành cùng JCB và Hanoi Metro thúc đẩy thanh toán không tiếp xúc trên đường sắt đô thị Hà Nội VietinBank miễn nhiệm một Phó Tổng Giám đốc

Agribank, HDBank dẫn đầu nhóm ngân hàng và dịch vụ tài chính tại VARI 2026

Agribank và HDBank lần lượt giữ hai vị trí đầu tiên trong nhóm Ngân hàng và dịch vụ tài chính thuộc Bảng xếp hạng Doanh nghiệp vì sự nghiệp phát triển nông nghiệp bền vững năm 2026. Kết quả được công bố ngày 18/11 tại Hà Nội, ghi nhận đóng góp của các tổ chức tài chính trong cung ứng vốn và dịch vụ cho nông nghiệp, nông thôn.

S&P Global Market Intelligence: HDBank dẫn đầu nhóm ngân hàng Việt Nam, Á quân hiệu quả hoạt động trong Top 50 ngân hàng niêm yết lớn nhất Đông Nam Á HDBank đạt 18.379 tỷ đồng lợi nhuận 9 tháng, tổng tài sản vượt 1,14 triệu tỷ đồng

Cuộc dịch chuyển nhân sự cấp cao và tìm kiếm “bộ gene quản trị” trong ngành ngân hàng

Từ Sacombank, Eximbank đến OCB… những biến động nhân sự cấp cao trong năm 2026 cho thấy xu hướng luân chuyển lãnh đạo giữa các ngân hàng ngày càng rõ nét. Đằng sau những chiếc ghế mới không chỉ là câu chuyện thay người, mà còn là cuộc tìm kiếm kinh nghiệm quản trị, năng lực tái cấu trúc và mô hình tăng trưởng mới.

Eximbank: 3 đại hội trong nửa năm, bài toán tái cấu trúc vẫn chờ lời giải Masan bổ nhiệm hai lãnh đạo cấp cao Sacombank hoàn tất tinh gọn bộ máy sau cắt giảm gần 4.300 nhân sự, thay loạt lãnh đạo cấp cao

BIDV đồng hành cùng nền kinh tế, tiếp sức nguồn vốn hướng tới tăng trưởng hai con số

BIDV chủ động giảm lãi suất cho vay, triển khai 14 chương trình tín dụng ưu đãi với quy mô giải ngân dự kiến 500.000 tỷ đồng, góp phần giảm chi phí vốn, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân phát triển sản xuất kinh doanh.

BIDV khẳng định vị thế “Thương hiệu quốc gia” BIDV giảm lãi suất cho vay tới 2,0%/năm

Định giá ngân hàng lớn nhất sàn chứng khoán Việt Nam xuống mức thấp nhất trong hơn một thập kỷ

Vốn hóa của Vietcombank đã “bốc hơi” hơn 205.000 tỷ so với đỉnh hồi đầu năm 2026, kéo định giá P/B của cổ phiếu ngân hàng lớn nhất sàn chứng khoán Việt Nam xuống mức thấp hiếm thấy.

Quy mô đợt phát hành giữa năm 2026 của VCB có thể đạt hơn 36 nghìn tỷ đồng Một cổ phiếu Ngân hàng vừa lập kỷ lục thời đại

Eximbank có Giám đốc Tài chính mới, là cựu lãnh đạo Techcombank và TCBS

Ông Ngô Hoàng Hà, người vừa được bổ nhiệm giữ chức Giám đốc Tài chính Eximbank, từng là cựu lãnh đạo cấp cao mảng tài chính tại Techcombank và nguyên Phó Tổng Giám đốc phụ trách tài chính tại Chứng khoán Kỹ Thương.

Eximbank: 3 đại hội trong nửa năm, bài toán tái cấu trúc vẫn chờ lời giải Xuất hiện thêm một cổ đông tổ chức sở hữu hơn 1% vốn Eximbank Cổ đông Nhà nước muốn thoái toàn bộ vốn tại Eximbank, giá khởi điểm 17.393 đồng/cổ phiếu

Sacombank hoàn tất tinh gọn bộ máy sau cắt giảm gần 4.300 nhân sự, thay loạt lãnh đạo cấp cao

Sau hoàn tất kiện toàn bộ máy, Sacombank đặt ra 2 mục tiêu cho giai đoạn tới là đưa CIR về 27% và đưa thu nhập bình quân nhân viên lên dẫn đầu ngành. Hiện thu nhập bình quân của nhân viên Sacombank đang xếp thứ 7 trong hệ thống.

Sacombank lãi 9 tháng gần 5.900 tỷ đồng, tài sản vượt 1 triệu tỷ SACOMBANK kiện toàn nhân sự cấp cao, đẩy nhanh tiến độ hoàn thành Đề án tái cơ cấu Diễn biến mới về 32,5% cổ phần Sacombank liên quan ông Trầm Bê

Chứng khoán TCBS (TCX): “Nhu cầu vay mượn liên ngân hàng giảm lần đầu tiên sau 5 quý”

Dòng tiền Kho bạc Nhà nước tại 3 ngân hàng quốc doanh bắt đầu thu hẹp khi đầu tư công tăng tốc giải ngân. Trong khi đó, vốn liên ngân hàng của 26 ngân hàng niêm yết cũng lần đầu giảm sau 5 quý tăng liên tiếp, phản ánh sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân thanh khoản giữa các nhà băng.

TCEX sắp đạt ngưỡng vốn 10.000 tỷ đồng của VASP sau đợt rót vốn mới từ Chứng khoán TCBS Hoàn tất tăng vốn lên 10.000 tỷ đồng, TCEX đạt ngưỡng vốn cấp phép sàn tài sản mã hóa

Techcombank “hút” gần 42.000 tỷ đồng trái phiếu từ đầu năm

Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank, mã: TCB) vừa huy động vốn thành công qua phát hành 2.500 trái phiếu ra thị trường, nâng tổng giá trị phát hành từ đầu năm lên 41.500 tỷ đồng.

Techcombank thông báo về kế hoạch nâng cấp hệ thống phục vụ trải nghiệm khách hàng Techcombank chia cổ tức 50%, dẫn đầu vốn điều lệ ngành ngân hàng