1. Thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran - Kỳ vọng giảm áp lực lên kinh tế toàn cầu: Trong hơn ba tháng qua, eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu – đã trở thành tâm điểm của cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng nhất thế giới trong nhiều năm. Việc Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn sơ bộ, đồng thời cam kết mở cửa trở lại tuyến hàng hải chiến lược này, vì thế không chỉ là một bước đột phá ngoại giao. Đối với kinh tế toàn cầu, đây còn có thể là cơ hội để tránh khỏi một vòng xoáy mới của giá năng lượng tăng cao, lạm phát kéo dài và tăng trưởng suy yếu. Thỏa thuận dự kiến được ký chính thức tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6, bao gồm việc kéo dài lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày, mở cửa trở lại eo biển Hormuz, dỡ bỏ phong tỏa hàng hải đối với Iran và tạo khuôn khổ cho các cuộc đàm phán tiếp theo về chương trình hạt nhân của Tehran.
2. Giá nông sản thế giới đồng loạt hạ nhiệt sau tín hiệu khơi thông eo biển Hormuz: Giá nông sản kỳ hạn tại thị trường Chicago đã đồng loạt sụt giảm trong phiên giao dịch ngoài giờ ngày 15/6, sau thông tin Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận sơ bộ về việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz. Diễn biến này được kỳ vọng sẽ giúp các nhà sản xuất dễ dàng tiếp cận nguồn vật tư nông nghiệp thiết yếu, từ đó hạ nhiệt áp lực lạm phát lương thực sau nhiều tháng bị bao vây bởi cuộc chiến. Trước đó vào tháng 5, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) từng đưa ra cảnh báo về một cuộc khủng hoảng giá lương thực quy mô toàn cầu có thể hình thành trong vòng 6 - 12 tháng nếu tình trạng đóng cửa eo biển Hormuz tiếp diễn.
3. Tàu chở LNG đầu tiên tiến vào eo biển Hormuz sau thỏa thuận Mỹ-Iran: Tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) Disha đang bắt đầu tiến về phía eo biển Hormuz sau hơn ba tháng mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư. Theo dữ liệu theo dõi hành trình do Bloomberg tổng hợp, tàu Disha đang đóng vai trò "thăm dò" tuyến đường chiến lược này. Con tàu, vốn được một doanh nghiệp nhập khẩu quốc doanh của Ấn Độ thuê dài hạn, đã tiếp nhận lô hàng từ cơ sở Ras Laffan của Qatar vào khoảng ngày 1/3. Hiện tại, tàu đang đi qua khu vực phía Bắc Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và tiến sát vùng biển Oman để chuẩn bị đi vào eo biển Hormuz.
4. Trung Quốc siết chặt quản lý khí thải của 9 ngành công nghiệp trọng điểm: Nhằm đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh, Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc (NDRC) ngày 15/6 thông báo nước này vừa ban hành kế hoạch hành động 3 năm tập trung vào việc nâng cấp công nghệ tiết kiệm năng lượng và giảm thiểu carbon trong các ngành công nghiệp trọng điểm. Chiến dịch này được thiết kế để phục vụ trực tiếp cho mục tiêu kép về khí hậu mà Trung Quốc đã cam kết, bao gồm: đạt đỉnh lượng khí thải carbon dioxide trước năm 2030 và hiện thực hóa trạng thái trung hòa carbon trước năm 2060. Theo NDRC, kế hoạch không chỉ giúp mở rộng đầu tư hiệu quả và thúc đẩy nâng cấp công nghiệp, mà còn nuôi dưỡng các động lực mới cho sự phát triển bền vững.
5. Tổng thống Mỹ cảnh báo áp thuế 100% lên rượu vang Pháp: Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15/6 cảnh báo sẽ áp thuế 100% lên rượu vang Pháp nếu nước này không bãi bỏ thuế dịch vụ kỹ thuật số đang áp dụng đối với các tập đoàn công nghệ Mỹ. Ông Trump cho biết đã trực tiếp đưa ra cảnh báo này với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, yêu cầu ông xóa bỏ mức thuế 3% đánh vào các công ty công nghệ Mỹ, nếu không rượu vang Pháp sẽ phải đối mặt với các mức thuế nhập khẩu tại thị trường Mỹ. Trước đó, ông Trump đã nhiều lần đe dọa áp thuế 200% lên rượu vang và các đồ uống có cồn khác nhập khẩu từ Pháp và Liên minh châu Âu (EU), trong đó có những cảnh báo đưa ra tháng 3 năm ngoái và tháng 1 năm nay, trong bối cảnh căng thẳng thương mại xuyên Đại Tây Dương leo thang.
6. EU đánh giá tác động từ lệnh cấm xuất khẩu AI của Mỹ đối với Anthropic: Ủy ban châu Âu (EC) đang tiến hành đánh giá những tác động thực tế từ chỉ thị kiểm soát xuất khẩu của Mỹ nhằm vào công ty trí tuệ nhân tạo (AI) Anthropic. Giới chức EU đồng thời lên tiếng cảnh báo Mỹ rằng các biện pháp an ninh không nên mang tính phân biệt đối xử với các đối tác. Động thái của châu Âu diễn ra ngay sau khi Anthropic ngày 12/6 thông báo sẽ "vô hiệu hóa đột ngột" các mô hình AI tiên tiến nhất của hãng đối với tất cả người dùng. Quyết định này được đưa ra sau khi Chính phủ Mỹ ban hành lệnh yêu cầu công ty đình chỉ quyền truy cập của công dân nước ngoài vào các mô hình này, với lý do lo ngại về an ninh quốc gia.
7. ECB: Giá năng lượng tăng cao bắt đầu tác động đến các lĩnh vực khác của nền kinh tế: Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Christine Lagarde cho biết, giá năng lượng cao đang bắt đầu gây ra các tác động gián tiếp đến các lĩnh vực khác của nền kinh tế trong những tuần gần đây. Trong tuần trước, ECB đã tăng lãi suất lần đầu tiên kể từ năm 2023 trong bối cảnh xung đột ở Trung Đông đẩy áp lực giá cả tăng cao. Các quan chức ngân hàng này không loại trừ khả năng tăng lần thứ hai ngay tại cuộc họp vào tháng 7 tới. Chủ tịch Bundesbank, ngân hàng trung ương Đức, Joachim Nagel và một số nhà hoạch định chính sách khác nhận định giá cả có thể duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn, ngay cả khi xung đột tại Trung Đông sớm kết thúc.
8. Trung Quốc dẫn đầu thế giới về video tạo sinh bằng AI: Thị trường AI đang chứng kiến một thực tế đảo chiều với các tập đoàn công nghệ Trung Quốc đang vượt mặt Silicon Valley để độc chiếm lĩnh vực video tạo sinh. Trong khi OpenAI, Google và Anthropic vẫn nắm giữ thế thượng phong ở mảng mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), tạo ảnh và lập mã, ở mảng video, các công cụ của các Big Tech này lại tỏ ra hụt hơi về cả chất lượng lẫn độ mượt. Hiện vị trí dẫn đầu thế giới thuộc về ba đại diện hoàn toàn của Trung Quốc là Seedance 2.0 (ByteDance), Kling 3.0 (Kuaishou) và HappyHorse 1.0 (Alibaba).
9. Nhật Bản: Dòng tiền "ngủ đông" dịch chuyển sang kênh đầu tư trước áp lực lạm phát: Giới quan sát cho hay các hộ gia đình Nhật Bản đang dần từ bỏ thói quen tích trữ tiền mặt được hình thành qua nhiều thập kỷ giảm phát. Theo thống kê, khoảng một nửa trong tổng số 2,3 triệu tỷ yen (khoảng 14.600 tỷ USD) tài sản tài chính của các hộ gia đình Nhật Bản hiện vẫn nằm dưới dạng tiền gửi ngân hàng. Tuy nhiên, lạm phát và lộ trình tăng lãi suất liên tục của Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) đang thúc đẩy dòng tiền này dịch chuyển. Sức hút của trái phiếu Chính phủ Nhật Bản (JGB) đang lên cao chưa từng có. Đại diện công ty chứng khoán Rakuten Securities cho biết doanh số bán JGB hàng tháng trong năm 2026 đã tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái, trong đó trái phiếu kỳ hạn 10 năm được ưa chuộng nhất.
