Bộ Tài chính cho biết, việc xây dựng Thông tư quy định về quản lý thu, chi bằng tiền mặt và chi thanh toán cá nhân qua Kho bạc Nhà nước nhằm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các quy định của pháp luật hiện hành về quản lý ngân sách nhà nước, thanh toán không dùng tiền mặt theo hướng giảm dần giao dịch tiền mặt, bảo đảm an toàn, minh bạch, hiệu quả, phù hợp với quy định của pháp luật và chức năng, nhiệm vụ trong giai đoạn hiện nay của Kho bạc Nhà nước.
Đề xuất nhiều quy định mới
Dự thảo Thông tư gồm 03 chương, 12 điều. Bên cạnh những quy định chung, dự thảo đã đề xuất quy định cụ thể về thu, chi bằng tiền mặt qua Kho bạc Nhà nước; chi thanh toán cho cá nhân qua tài khoản...
Trong đó, về quy định thu bằng tiền mặt qua Kho bạc Nhà nước, dự thảo đề xuất quy định các nội dung thu bằng tiền mặt bao gồm thu ngân sách nhà nước và thu khác bằng tiền mặt qua hệ thống Kho bạc Nhà nước; việc Kho bạc Nhà nước thực hiện ủy nhiệm thu bằng tiền mặt với ngân hàng thương mại.
Chi bằng tiền mặt qua Kho bạc Nhà nước
Dự thảo đề xuất quy định các nội dung được chi bằng tiền mặt bao gồm: các khoản chi thanh toán cho cá nhân; chi giải phóng mặt bằng trực tiếp cho người dân; chi một số nhiệm vụ cần bảo mật thuộc lĩnh vực an ninh, quốc phòng; chi trả nợ dân; chi mua lương thực dự trữ (kế thừa Thông tư số 13/2017/TT-BTC và Thông tư số 136/2018/TT-BTC); các khoản chi có giá trị dưới 05 triệu đồng (dự thảo đề xuất điều chỉnh giảm từ mức 05 triệu đồng tại Thông tư số 13/2017/TT-BTC và Thông tư số 136/2018/TT-BTC thành mức dưới 05 triệu đồng để thống nhất với một số quy định hiện hành về mức tối đa được chi tiền mặt để thống nhất với mức chi được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế tại Nghị định số 320/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp và Nghị định 181/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng).
Về các nội dung được chi bằng tiền mặt của đơn vị an ninh, quốc phòng: để đảm bảo bao quát đầy đủ, chặt chẽ và đúng pháp luật, dự thảo đề xuất quy định theo hướng nguyên tắc: nội dung chi bằng tiền mặt thuộc danh mục bí mật nhà nước theo quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước thì phải tuân thủ theo quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước.
Về thông báo nhu cầu rút tiền mặt, dự thảo đề xuất quy định về việc đơn vị, tổ chức, cá nhân thông báo cho Kho bạc Nhà nước nơi giao dịch biết về số lượng tiền mặt và ngày dự kiến rút tiền mặt để ngân hàng thương mại nơi Kho bạc Nhà nước mở tài khoản thanh toán chủ động chuẩn bị lượng tiền mặt cần thiết đáp ứng nhu cầu của các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước.
Trình tự chi bằng tiền mặt qua Kho bạc Nhà nước: Dự thảo đề xuất sửa đổi theo hướng dẫn chiếu tới quy định về hồ sơ, thủ tục thanh toán qua Kho bạc Nhà nước; đồng thời, bổ sung quy định về sử dụng tài khoản định danh mức độ 2 để phục vụ triển khai Đề án 06.
Chi thanh toán cho cá nhân qua tài khoản
Dự thảo đề xuất bổ sung đối tượng áp dụng: Ngoài các đối tượng thanh toán cho cá nhân qua tài khoản, để đảm bảo bao quát toàn bộ phạm vi mở rộng thanh toán, chi trả cá nhân qua tài khoản, dự thảo đề xuất bổ sung đối tượng gồm: 1- Lưu học sinh, người học đang học tập ở nước ngoài được hỗ trợ học bổng và hỗ trợ khác từ ngân sách nhà nước; 2- Các cá nhân khác có tài khoản tại ngân hàng thương mại có nhu cầu chi trả qua tài khoản.
Bổ sung nội dung thực hiện thanh toán chi trả: các khoản thanh toán cho lưu học sinh, người học đang học ở nước ngoài được hỗ trợ học bổng và hỗ trợ khác từ ngân sách nhà nước.
Về tổ chức thanh toán, chi trả, dự thảo kế thừa quy định tại Thông tư 136/2018/TT-BTC: Đơn vị giao dịch lựa chọn và phối hợp với ngân hàng thương mại tổ chức ký thỏa thuận/hợp đồng về việc mở, sử dụng tài khoản thanh toán của đơn vị, đồng thời quy định rõ trách nhiệm của ngân hàng thương mại và đơn vị giao dịch tại thỏa thuận/hợp đồng để đảm bảo chặt chẽ và phù hợp với thực tế triển khai thanh toán, chi trả các khoản chi cho cá nhân qua tài khoản.
Bộ Tài chính cho biết, theo quy định tại Điều 6 Nghị định 347/2025/NĐ-CP: Hồ sơ Danh sách thanh toán cho đối tượng thụ hưởng, Danh sách thanh toán cho lưu học sinh chỉ áp dụng đối với các khoản chi cho cá nhân từ các nguồn quy định tại điểm a khoản 3 Điều 6 Nghị định 347/2025/NĐ-CP. Đối với các khoản chi cho cá nhân từ các nguồn khác không bao gồm các nguồn nêu trên thì hồ sơ không bao gồm Danh sách thanh toán cho đối tượng thụ hưởng, Danh sách thanh toán cho lưu học sinh.
Vì vậy, để đảm bảo phù hợp với quy định tại Nghị định 347/2025/NĐ-CP, Bộ dự kiến sửa đổi Thông tư theo hướng tách rõ 2 nguồn theo quy định tại điểm a, điểm b khoản 3 Điều 6 Nghị định 347/2025/NĐ-CP.
Đồng thời, bổ sung quy định tại điều 8 về trách nhiệm của Đơn vị giao dịch và Điều 9 về trách nhiệm của ngân hàng thương mại.
