Cho đến giờ, Nga đã không còn là nước cung cấp dầu cho châu Âu.
Quy định cấm dầu Nga mà Liên minh châu Âu (EU) áp dụng bắt đầu có hiệu lực chính thức từ ngày 5/12/2022. Quy định này sẽ đóng cửa thị trường dầu gần châu Âu nhất từng cung cấp đến một nửa lượng dầu vào khu vực ở thời điểm đầu năm qua. Với một ngoại lệ khối lượng dầu nhỏ chuyển sang Bulagia, dầu Nga vào EU đã chững lại.
Lượng dầu mà châu Âu không nhập sẽ được điều hướng sang châu Á, các tàu chở dầu sẽ đi vòng quanh châu lục thông qua kênh đào Suez để đến được Ấn Độ và Trung Quốc. Trong tuần kết thúc vào ngày 9/12/2022, lượng dầu đi qua tuyến này đã lên vượt mức 3 triệu thùng/ngày, chiếm khoảng 89% lượng dầu mà phía Nga bán ra từ các cảng trong tuần, theo số liệu của Bloomberg.
Hơn nửa lượng dầu thô này được vận chuyển từ các cảng khu vực Baltic, Biển Đen và Cực Bắc qua kênh đào Suez nhưng không hề có thông báo nào về điểm đến cuối cùng. Hiện còn chưa rõ liệu tất cả các lượng dầu này đã được bán hoặc liệu các tàu chở dầu đó được điều hướng đến khu vực với hy vọng chúng sẽ được bán xong trước khi đến nơi.
Cho đến nay, Moscow chưa hề đưa ra động thái trả đũa châu Âu về việc áp trần giá dầu 60USD/thùng với dầu bán sang châu Âu bằng đường tàu biển đồng thời hạn chế cung cấp dịch vụ bảo hiểm cũng như nhiều loại dịch vụ khác thông qua các doanh nghiệp châu lục này. Nga mới chỉ đe dọa sẽ ngừng cung cấp dầu cho những nước tuân thủ quy định áp trần này bởi nhiều nước đã cấm nhập khẩu dầu thô của Nga.
Việc tạm hoãn vận chuyển dầu thông qua hệ thống đường ống, một lựa chọn mà nhiều khả năng sẽ gây tổn hại đến nhiều nước như Slovakia, Hungary và cộng hòa Séc, tuy nhiên chắc chắn sẽ tạo ra đối trọng không nhỏ đến nhiều khách hàng châu Âu của Nga bao gồm Đức hay Ba Lan, hai nước này đang tìm cách để ngăn nhập khẩu trước thời điểm cuối năm nay.
Khối lượng dầu hướng đến Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, ba nước nổi lên như bên mua thay thế dầu của Nga, trong vòng 4 tuần kết thúc vào ngày 9/12/2022 ước tính trung bình khoảng 2,73 triệu thùng dầu/ngày, con số này cao gấp 4 lần khối lượng dầu vận chuyển trong vòng 4 tuần trước khi căng thẳng Nga – Ukraine vào cuối tháng 2/2022.
Những tàu chở dầu Nga hiện đang cẩn thận hơn về hướng vận chuyển dầu của họ. Khối lượng dầu rời khỏi khu vực biển Baltic và hướng đến cảng Said hay kênh đào Suez tăng lên mức 890.000 thùng/ngày. Hiện vẫn có khả năng khá nhiều trong số các tàu trên sẽ bắt đầu đến cảng Ấn Độ một khi họ đi qua kênh đào, cùng lúc đó dầu vận chuyển sang các Tiểu vương quốc Arab thống nhất đang trở nên ngày một phổ biến hơn.
Trong tuần đầu tiên sau khi quy định cấm của EU có hiệu lực, tổng khối lượng dầu từ Nga tăng thêm 468.000 thùng/ngày lên 3,45 triệu thùng dầu/ngày trong khoảng thời gian 7 ngày tính đến ngày 9/12/2022, cùng lúc đó khối lượng trung bình 4 tuần đồng thời tăng.
Còn nếu tính trung bình 4 tuần, tổng lượng xuất khẩu dầu nói chung trên biển hồi phục sau khi giảm vào tuần trước, tính chung tăng chỉ 142.000 thùng dầu/ngày lên 3 triệu thùng dầu/ngày. Lượng dầu vận chuyển sang châu Âu rơi xuống mức đáy của năm còn dầu sang châu Á lập kỷ lục.
Trong khoảng thời gian 28 ngày tính đến ngày 9/12/2022, dầu xuất khẩu của Nga bằng đường biển sang châu Âu giảm xuống còn 215.000 thùng/ngày, Bulgaria là nước châu Âu duy nhất tiếp nhận dầu Nga trong 3 tuần cuối của khoảng thời gian trên. Những con số này không tính đến dầu xuất sang Thổ Nhĩ Kỳ.
