Bước sang năm 2026, thị trường chứng khoán toàn cầu, đặc biệt là thị trường Mỹ, đứng trước một nghịch lý lớn: động lực tăng trưởng vẫn còn mạnh mẽ, nhưng nền tảng định giá đã trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
Trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục là trụ cột dẫn dắt lợi nhuận doanh nghiệp và dòng vốn đầu tư, song chính sự bùng nổ đó lại làm dấy lên nỗi lo về mức độ bền vững. Giữa kỳ vọng và thận trọng, năm 2026 được dự báo sẽ là một năm tăng trưởng có chọn lọc, phân hóa sâu sắc và đòi hỏi bản lĩnh phân tích của nhà đầu tư hơn là sự hưng phấn đơn thuần.
*Siêu chu kỳ AI
Nhìn lại năm 2025, thị trường chứng khoán Mỹ đã khép lại một chương tăng trưởng rực rỡ khi các chỉ số chủ chốt đồng loạt thiết lập đỉnh cao mới, bất chấp những lo ngại về thuế quan, lãi suất và nguy cơ hình thành bong bóng công nghệ.
Chỉ số S&P 500 tăng 16,4%, trong khi Nasdaq Composite – nơi tập trung các doanh nghiệp công nghệ lớn – tăng 20,4% nhờ sự dẫn dắt của những cái tên quen thuộc như Alphabet, Microsoft và Nvidia. Những con số này không chỉ phản ánh niềm tin của nhà đầu tư, mà còn cho thấy sức bật đáng kể từ lợi nhuận doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế Mỹ vẫn duy trì được độ ổn định tương đối.
Bước sang năm 2026, giới phân tích trên Phố Wall nhìn chung vẫn giữ thái độ lạc quan. Ông Mark Luschini, chiến lược gia đầu tư của công ty dịch vụ tài chính Janney Montgomery Scott, cho rằng môi trường đầu tư vẫn đủ “màu mỡ” để giá cổ phiếu duy trì đà tăng, dù rủi ro lớn nhất nằm ở khả năng câu chuyện AI dần mất đi sức hấp dẫn ban đầu. Cách nhìn này phản ánh tâm thế chung của thị trường: kỳ vọng tăng trưởng không biến mất, nhưng đã bớt phần hưng phấn.
Sự lạc quan đó được củng cố bằng những dự báo cụ thể từ các định chế tài chính lớn. Ông David Lefkowitz, Trưởng bộ phận cổ phiếu Mỹ tại công ty quản lý tài sản UBS Global Wealth Management, dự báo S&P 500 có thể vươn tới mốc 7.700 điểm vào cuối năm 2026. Theo kỳ vọng của Phố Wall, lợi nhuận của các doanh nghiệp trong rổ S&P 500 có thể tăng khoảng 14% trong năm 2026 – một con số đủ để biện minh cho mức định giá cao hiện tại, nếu mọi thứ diễn ra đúng kịch bản.
Ở trung tâm của bức tranh tăng trưởng này vẫn là trí tuệ nhân tạo. Làn sóng đầu tư vào AI không còn giới hạn trong lĩnh vực công nghệ thuần túy, mà đang lan rộng sang hạ tầng, dịch vụ và các ngành hỗ trợ. Ông Jeff Buchbinder, chiến lược gia tại công ty dịch vụ tài chính LPL Financial, cho biết chi tiêu vốn cho AI của các tập đoàn lớn như Alphabet, Amazon, Meta, Microsoft hay Oracle có thể tiến sát 520 tỷ USD trong năm 2026. Quy mô đầu tư này không chỉ phản ánh cuộc đua công nghệ khốc liệt, mà còn tạo ra hiệu ứng lan tỏa sang nhiều lĩnh vực khác của nền kinh tế.
Bên cạnh yếu tố lợi nhuận, chính sách tiền tệ cũng được kỳ vọng đóng vai trò hỗ trợ. Nhiều chuyên gia, trong đó có ông Brian Levitt của công ty quản lý đầu tư Invesco, cho rằng triển vọng cắt giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), dù có thể diễn ra chậm hơn, vẫn là một yếu tố thuận lợi đối với các tài sản rủi ro trong giai đoạn đầu năm 2026. Tuy nhiên, sự hỗ trợ này được nhìn nhận là mang tính bổ trợ, chứ không còn là động lực chính như trong những chu kỳ nới lỏng mạnh mẽ trước đây.
*Phép thử của sự tỉnh táo
Dưới lớp vỏ hào nhoáng của các con số tăng trưởng, một thực tế khác đang khiến giới đầu tư không thể bỏ qua: mức định giá của thị trường chứng khoán Mỹ đã tiến sát những vùng nhạy cảm trong lịch sử.
Bà Savita Subramanian, Trưởng bộ phận chiến lược định lượng và cổ phiếu Mỹ tại ngân hàng Bank of America, là một trong những tiếng nói thận trọng nhất khi chỉ kỳ vọng S&P 500 tăng khoảng 4% trong cả năm 2026. Theo bà, rủi ro lớn nhất nằm ở việc nhiều cổ phiếu đang được mua dựa trên kỳ vọng quá cao vào tương lai của AI, trong khi khả năng hiện thực hóa lợi nhuận có thể không theo kịp.
Thực tế cho thấy nhóm bảy cổ phiếu công nghệ hàng đầu, thường được gọi là “Magnificent Seven”, đang giao dịch với mức định giá cao hơn khoảng 40% so với mặt bằng chung của S&P 500. Sự tập trung dòng vốn quá lớn vào một số ít cổ phiếu đã làm gia tăng nguy cơ mất cân đối. Một cuộc khảo sát của Reuters cho thấy hơn một nửa số chuyên gia được hỏi lo ngại về khả năng xảy ra một đợt điều chỉnh đáng kể trong những tháng tới. Ông Berndt Fernow, Phó Giám đốc ngân hàng LBBW, cảnh báo rằng sự tập trung vốn chưa từng có vào các doanh nghiệp dẫn dắt AI chính là điểm yếu lớn nhất của thị trường hiện nay.
Những lo ngại này càng trở nên rõ nét khi đặt trong bối cảnh kinh tế vĩ mô. Ông Bruce Kasman, nhà kinh tế trưởng của J.P. Morgan, cho rằng lạm phát có xu hướng neo quanh mức 3% và xác suất suy thoái kinh tế Mỹ lên tới 35% trong năm 2026 là những rủi ro không thể xem nhẹ. Trong kịch bản đó, sự phân hóa giữa các nhóm ngành và doanh nghiệp có thể sẽ sâu sắc hơn, buộc nhà đầu tư phải điều chỉnh chiến lược.
Một hướng đi đang được nhiều chuyên gia đề xuất là xoay trục khỏi các doanh nghiệp thuần sản xuất công nghệ AI sang những công ty ứng dụng AI để nâng cao hiệu quả hoạt động. Ông Joseph Amato, Chủ tịch kiêm Giám đốc đầu tư của công ty đầu tư Neuberger Berman, cho rằng các doanh nghiệp bán lẻ, tài chính hay dịch vụ – nơi AI được sử dụng như công cụ tối ưu hóa chi phí – có thể mang lại mức sinh lời ổn định hơn. Walmart thường được nhắc tới như một ví dụ điển hình cho xu hướng này.
Khép lại bức tranh thị trường năm 2026, ông Fabio Bassi, Trưởng chiến lược đa tài sản của J.P. Morgan, cho rằng đây sẽ là một năm mà rủi ro và cơ hội song hành. Thị trường vẫn còn dư địa tăng trưởng, nhưng không còn chỗ cho sự chủ quan. Trong một môi trường mà kỳ vọng cao đang va chạm với thực tế định giá, sự tỉnh táo, kỷ luật và khả năng lựa chọn sẽ là chìa khóa giúp nhà đầu tư đi qua năm 2026 – một năm báo hiệu nhiều thách thức, nhưng cũng không thiếu những cơ hội được sàng lọc kỹ lưỡng.
