Theo đó, dù lạm phát ở khu vực đồng tiền chung Eurozone đã giảm xuống 2,8% trong tháng 6/2026, ECB nhận định tác động từ các cú sốc năng lượng vẫn có thể kéo dài áp lực giá cả đến nửa đầu năm 2027.
Đằng sau rủi ro này là hai cơ chế riêng biệt xuất phát từ sự chậm trễ trong chuyển dịch sinh thái, gồm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và hiện tượng "lạm phát do nắng nóng".
Cụ thể, theo tờ Avvenire, cơ chế thứ nhất bắt nguồn từ sự phụ thuộc dai dẳng vào năng lượng truyền thống. Căng thẳng quân sự và bất ổn hàng hải tại eo biển Hormuz đã khiến giá dầu tăng 30% và giá khí đốt tăng 97% so với trước xung đột.
Do năng lượng là yếu tố đầu vào của sản xuất, vận tải, logistics và phân bón, chi phí gia tăng này nhanh chóng lan sang toàn bộ nền kinh tế, đẩy giá thành cuối cùng của hầu hết hàng hóa và dịch vụ lên cao.
Cơ chế thứ hai chính là "lạm phát do nắng nóng". Thời tiết cực đoan như hạn hán, lũ lụt và nhiệt độ tăng cao làm sụt giảm nghiêm trọng sản lượng nông nghiệp. Khi nguồn cung ca cao, ngũ cốc hay thực phẩm suy giảm, giá cả bắt buộc phải điều chỉnh tăng.
Thực tế, giá nguyên liệu thực phẩm quốc tế đã tăng 19% và giá ca cao tăng 42%. Nghiên cứu của ECB cho thấy nhiệt độ tăng gây ra áp lực lạm phát phi tuyến tính, kéo dài tới 12 tháng và tác động mạnh nhất qua kênh thực phẩm.
Tình trạng này đặt ra thách thức lớn cho chính sách tiền tệ. Việc tăng lãi suất giúp thắt chặt kỳ vọng lạm phát, nhưng lại không thể giải quyết đứt gãy cung ứng, khiến mưa rơi hay phục hồi mùa màng. Nếu quá phụ thuộc vào lãi suất, chi phí tín dụng tăng cao còn cản trở doanh nghiệp đầu tư vào năng lượng sạch và hạ tầng nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu.
Do vậy, giải pháp đòi hỏi sự phối hợp đa ngành. Về năng lượng, các nước châu Âu cần giảm phụ thuộc cấu trúc vào nhiên liệu hóa thạch. Về nông nghiệp, cần thúc đẩy quản lý nguồn nước, đổi mới giống cây trồng và bảo hiểm rủi ro thời tiết.
Những biện pháp can thiệp ngân sách ngắn hạn chỉ nên mang tính tạm thời nhằm bảo vệ các đối tượng dễ bị tổn thương mà không triệt tiêu tín hiệu giá thị trường.
Báo cáo nhấn mạnh chuyển dịch sinh thái và thích ứng khí hậu hiện không còn là câu chuyện môi trường đơn thuần, mà đã trở thành yếu tố cốt lõi để giữ vững ổn định giá cả và sức cạnh tranh kinh tế.
