Ngày 13/12/2025, Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã đăng tải dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của 3 thông tư quan trọng trên thị trường chứng khoán, gồm: Thông tư 120/2020/TT-BTC về giao dịch chứng khoán; Thông tư 121/2020/TT-BTC hướng dẫn về hoạt động của công ty chứng khoán (CTCK); và Thông tư 96/2020/TT-BTC về công bố thông tin.
Theo UBCKNN, việc sửa đổi các thông tư nêu trên nhằm hoàn thiện khung khổ pháp lý trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đã được FTSE Russell công bố nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp vào ngày 8/10/2025.
Sau công bố nâng hạng, FTSE Russell cho biết sẽ tiếp tục theo dõi các diễn biến và ghi nhận ý kiến phản hồi của các bên liên quan trước kỳ rà soát vào tháng 3/2026, đặc biệt đối với việc hỗ trợ nhà đầu tư nước ngoài (NĐTNN) tiếp cận thị trường thông qua tổ chức môi giới toàn cầu. Kế hoạch chuyển đổi chính thức dự kiến có hiệu lực từ ngày 21/9/2026.
UBCKNN cho biết thời gian qua đã có nhiều buổi làm việc với FTSE Russell, Ngân hàng Thế giới, các CTCK và ngân hàng lưu ký nhằm đánh giá vai trò của tổ chức môi giới toàn cầu trong hoạt động giao dịch của NĐTNN, qua đó đề xuất các điều chỉnh phù hợp về pháp lý.
Một nội dung trọng tâm của dự thảo là bổ sung phương thức giao dịch mới, cho phép NĐTNN đặt lệnh giao dịch chứng khoán thông qua các tổ chức môi giới toàn cầu để chuyển lệnh vào các CTCK trong nước mà không phải mở tài khoản giao dịch tại CTCK trong nước.
Theo UBCKNN, với phương thức này, NĐTNN vẫn thực hiện đăng ký mã số giao dịch chứng khoán và mở tài khoản lưu ký tại ngân hàng lưu ký.
Cách tiếp cận này được đánh giá là phổ biến tại nhiều thị trường mới nổi, đặc biệt ở những thị trường mà các tổ chức môi giới toàn cầu không có hiện diện trực tiếp.
Việc cho phép áp dụng cơ chế này được kỳ vọng sẽ giảm rào cản thủ tục, rút ngắn thời gian giao dịch và hạn chế rủi ro pháp lý cho các quỹ đầu tư nước ngoài quy mô lớn.
Bên cạnh đó, UBCKNN cũng ghi nhận một số bất cập sau hơn 1 năm triển khai cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước - Non pre-funding (NPF). Trong đó, yêu cầu công bố danh tính NĐTNN không thực hiện thanh toán tiền theo quy định và việc hạn chế danh mục cổ phiếu được giao dịch NPF được cho là chưa phù hợp với thông lệ quốc tế, đồng thời gây khó khăn cho các quỹ trong quá trình mô phỏng chỉ số.
Trên cơ sở đó, dự thảo Thông tư đề xuất sửa đổi Thông tư 121/2020/TT-BTC theo hướng cho phép NĐTNN không phải mở tài khoản giao dịch tại CTCK trong nước, bãi bỏ quy định về các loại cổ phiếu không được sử dụng NPF, đồng thời bổ sung cơ chế xử lý trong trường hợp NĐTNN không thanh toán tiền giao dịch.
Đối với Thông tư 96/2020/TT-BTC, dự thảo đề xuất không yêu cầu công bố thông tin trong trường hợp NĐTNN là tổ chức không thanh toán tiền giao dịch NPF theo quy định. Trong khi đó, Thông tư 120/2020/TT-BTC được đề xuất sửa đổi để bổ sung quy định về phương thức giao dịch của NĐTNN khi chuyển lệnh thông qua CTCK nước ngoài, cũng như yêu cầu về thời hạn đảm bảo đủ tiền thanh toán.
UBCKNN cho biết dự thảo Thông tư đã được đăng tải công khai trên Cổng thông tin điện tử để lấy ý kiến rộng rãi các tổ chức, cá nhân chịu tác động theo đúng trình tự, thủ tục ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
