Sau thời gian dài bán ròng, khối ngoại bất ngờ trở lại mua mạnh trên thị trường chứng khoán Việt Nam, với lực mua tập trung vào một số cổ phiếu vốn hóa lớn. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh câu chuyện nâng hạng đang đến gần, khiến dòng tiền ngoại và những nhóm cổ phiếu có khả năng hưởng lợi tiếp tục được nhà đầu tư quan tâm.
Theo ông Nguyễn Tiến Dũng - Trưởng phòng Nghiên cứu Ngành & Cổ phiếu, CTCP Chứng khoán MB (MBS), dòng vốn ngoại gần đây có nhiều đặc tính của P-Notes - một dòng vốn mang tính đầu cơ cao. Việc dòng vốn này lựa chọn thời điểm trước khi thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng cũng là điều hợp lý.
Số liệu từ phiên 28/7 cho thấy khối ngoại mua ròng đột biến 922 tỷ đồng thông qua khớp lệnh trên HOSE. Trong 6 phiên gần nhất tính đến ngày 4/8, khối ngoại mua ròng 5 phiên với tổng giá trị 3.400 tỷ đồng, tương đương khoảng 130 triệu USD.
Lực mua ròng tập trung vào nhóm cổ phiếu trụ cột, tương đồng với “dấu chân” P-Notes từng xuất hiện trong quá khứ tại một số cổ phiếu như FPT, VIC, HPG...
Trong khi đó, dòng vốn qua các quỹ ETF khá hạn chế, ở mức khoảng 0,12 triệu USD. Theo ông Dũng, sự lệch pha này củng cố giả thuyết về dòng vốn Participatory Notes (P-Notes) ẩn danh đang quay trở lại ở thời điểm hiện tại.
Tuy nhiên, chuyên gia lưu ý P-Notes chưa bao giờ là “cứu tinh” dài hạn. Mỗi khi xuất hiện, dòng vốn này thường tạo ra những nhịp sóng ngắn - trung hạn, đi kèm cả cơ hội và thách thức.
Về câu chuyện nâng hạng, ông Dũng cho rằng kỳ vọng này đã được phản ánh một phần nhưng chưa hoàn toàn vào giá cổ phiếu.
Theo ông, một số cổ phiếu vốn hóa lớn, có thanh khoản cao và khả năng được mua nhiều khi vào chỉ số đã phần nào phản ánh kỳ vọng nâng hạng. Phần chưa được phản ánh đầy đủ nằm ở phản ứng của dòng vốn chủ động sau khi thị trường được nâng hạng.
Ông cho rằng dòng vốn chủ động sẽ ưu tiên các cổ phiếu lớn, có triển vọng kinh doanh vững chắc, bảng cân đối lành mạnh và định giá còn hấp dẫn. Nhóm cổ phiếu này tập trung chủ yếu ở ngân hàng và một số doanh nghiệp đầu ngành trong các lĩnh vực thép, tiêu dùng - bán lẻ và công nghệ.
Làn sóng thoái vốn Nhà nước có thể mở ra cơ hội mới
Đáng chú ý, ông Dũng cho rằng một chủ đề cần quan tâm trong thời gian tới là cơ hội từ nhóm doanh nghiệp Nhà nước.
Theo đó, Chính phủ đã ban hành Quyết định 40/2026/QĐ-TTg quy định tiêu chí phân loại doanh nghiệp và cơ cấu lại vốn Nhà nước giai đoạn 2026-2030. Đây là văn bản cụ thể hóa định hướng tại Nghị quyết 79, nhằm xác định các lĩnh vực Nhà nước cần tiếp tục nắm giữ chi phối cũng như các doanh nghiệp sẽ thực hiện cơ cấu lại hoặc thoái vốn.
Trong ngắn hạn, nhà đầu tư có thể quan tâm đến các doanh nghiệp Nhà nước vẫn đang có tỷ lệ sở hữu cao, trên 90%. Theo ông Dũng, trước mắt có thể kỳ vọng vào câu chuyện thoái vốn xuống tỷ lệ nắm giữ 90%, qua đó dành 10% cho nhà đầu tư bên ngoài nhằm đảm bảo khả năng duy trì công ty đại chúng và đủ điều kiện niêm yết đối với các doanh nghiệp này.
Một số doanh nghiệp lớn được ông Dũng lưu ý về khả năng thoái vốn gồm GAS, GVR, BSR, BCM, ACV, VGI và PHP.
Đối với kế hoạch thoái vốn ở tỷ lệ cao hơn, ông cho rằng cần thêm thời gian để các bộ, ngành xây dựng và triển khai lộ trình cụ thể. Dù vậy, đây được đánh giá là yếu tố hỗ trợ tích cực cho triển vọng trung và dài hạn của nhóm doanh nghiệp Nhà nước.
Trong bối cảnh hiện tại, ông Dũng cho rằng nhà đầu tư đang nắm nhiều tiền mặt có thể giải ngân thăm dò khoảng 20-30% phần vốn dự kiến đầu tư vào các nhóm cổ phiếu đã được phân tích.
Phần vốn còn lại chỉ nên được bổ sung khi thị trường xuất hiện các tín hiệu xác nhận như giữ được vùng hỗ trợ, thanh khoản tăng trong các phiên hồi phục và độ rộng thị trường được cải thiện.
Chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư không nên mua đuổi khi chỉ số tăng nhanh nhưng thanh khoản thấp hoặc mức tăng chủ yếu đến từ một vài cổ phiếu trụ. Điều quan trọng nhất ở thời điểm hiện tại là tinh thần “Bảo toàn tài sản - Chờ đợi thời cơ”, tức duy trì một lượng tiền mặt đủ lớn, không để đòn bẩy buộc phải hành động và chỉ giải ngân khi thị trường xuất hiện những tín hiệu xác nhận đủ rõ ràng.
