Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể tăng lãi suất nếu giá dầu tăng do chiến tranh dẫn đến lạm phát kéo dài, nhưng hiện tại, Fed được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất trong phần lớn năm 2026.
Triển vọng kết thúc của cuộc chiến Iran vẫn chưa rõ ràng khi các cuộc đàm phán đang diễn ra nhưng chưa có kết quả cụ thể. Đối với thế giới và thị trường, nếu chiến sự kéo dài, đó là tín hiệu đáng lo ngại. Giá dầu đã tăng hơn 40% kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát.
Các chỉ số chính của thị trường chứng khoán Mỹ như Dow Jones và S&P 500 đã giảm kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Điều đáng lo hơn là giá dầu tăng có tác động trực tiếp và ngay lập tức đến các loại tài sản và chỉ số kinh tế khác. Tất cả các chỉ báo tài chính lớn, bao gồm đồng USD, lợi suất trái phiếu, lạm phát, lãi suất, chứng khoán và giá vàng, đều đang bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến Iran.
Đồng USD mạnh lên
Đồng USD bắt đầu tăng giá ngay từ ngày chiến tranh nổ ra, cách đây gần một tháng. Chỉ số USD Index, sau khi giảm gần 12% trong năm 2025 xuống mức thấp 96,22, hiện giao dịch quanh mức 99,60 và từng vượt mốc 100 gần đây. Trong tháng qua, chỉ số này đã tăng gần 2%.
Một trong những lý do khiến USD phục hồi mạnh là giao dịch dầu mỏ vẫn chủ yếu được định giá bằng USD. Khi giá dầu tăng trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn do tắc nghẽn tại eo biển Hormuz, đồng USD đã lấy lại sức mạnh. Khoảng 1/5 nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu thường đi qua eo biển này.
Rủi ro lạm phát gia tăng
Việc USD mạnh lên do giá dầu cao chỉ là một phần của câu chuyện. Chi phí năng lượng tăng cũng góp phần làm gia tăng lạm phát. Nền kinh tế Mỹ đã trải qua mức lãi suất cao trong 2-3 năm qua. Dù lạm phát đã giảm từ đỉnh 9,1% vào tháng 6/2022 xuống khoảng 2,4% vào tháng 2/2026, nhưng vẫn còn dai dẳng.
Trước khi chiến tranh nổ ra, Fed được kỳ vọng sẽ cắt giảm lãi suất ít nhất hai lần trong năm 2026. Tuy nhiên, hiện tại kịch bản có thể đảo ngược. Trong khi các quan chức Fed phát tín hiệu ôn hòa hơn, một số ý kiến lại cho rằng có khả năng tăng lãi suất trong những tháng tới. Việc Fed tăng lãi suất hoàn toàn có thể xảy ra nếu giá dầu tăng do chiến tranh khiến lạm phát duy trì ở mức cao trong dài hạn. Dù vậy, hiện tại dự báo Fed vẫn sẽ giữ nguyên lãi suất trong phần lớn năm 2026.
“Các nhà hoạch định chính sách đang phải đối mặt với những lựa chọn khó khăn. Tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát có thể khiến kinh tế suy giảm sâu hơn. Giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng lại có nguy cơ làm lạm phát tăng thêm. Rõ ràng, không có con đường nào dễ dàng,” Nigel Green, CEO deVere Group nhận định.
Lợi suất trái phiếu tăng
Lợi suất trái phiếu là một chỉ báo quan trọng khác phản ánh kỳ vọng về lãi suất trong tương lai. Thị trường đang dự đoán lãi suất sẽ tăng hoặc duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn, với sự chú ý quay trở lại các cuộc họp FOMC của Fed trong năm tới.
Cả lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 5 năm và 10 năm đều tăng mạnh trong 30 ngày qua. Quyết định chính sách của Fed thường tác động trực tiếp đến lãi suất ngắn hạn, trong khi lợi suất dài hạn chịu ảnh hưởng từ triển vọng tăng trưởng, lạm phát, chính sách tài khóa và niềm tin thị trường. Do đó, lợi suất kỳ hạn 5 năm tăng mạnh hơn so với kỳ hạn 10 năm.
Giá vàng và bạc giảm
Thông thường, kim loại quý như vàng và bạc tăng giá trong bối cảnh bất ổn và rủi ro địa chính trị gia tăng. Tuy nhiên, lần này, cả hai lại giảm sau khi chiến tranh Iran bùng phát. Trong 30 ngày qua, bạc giảm hơn 45% và vàng mất khoảng 20% so với đỉnh.
Trong giai đoạn đầu của chiến tranh, rủi ro thiếu thanh khoản thường gia tăng. Sau chu kỳ tăng giá mạnh kéo dài 2-3 năm, nhiều nhà giao dịch và tổ chức đã bán vàng và bạc để chốt lời. Đồng thời, các lệnh gọi ký quỹ (margin call) ở các tài sản khác cũng buộc nhà đầu tư bán ra, khiến giá giảm sâu.
“Tôi cho rằng thị trường sẽ tiếp tục biến động lên xuống, nhưng hiện tại, đồng USD mạnh và giá dầu cao đang tạo áp lực lên vàng, dù giá vẫn gần mức đỉnh lịch sử. Những yếu tố này kéo dài bao lâu sẽ phụ thuộc vào diễn biến của xung đột và tác động lan tỏa đến lạm phát cũng như kỳ vọng lãi suất,” Rick Kanda, Giám đốc điều hành The Gold Bullion Company nhận định.
Triển vọng phía trước
Lịch sử cho thấy các đợt tăng giá dầu do cú sốc địa chính trị và gián đoạn nguồn cung thường chỉ mang tính ngắn hạn. Giá dầu Brent hiện đã trở lại trên 104 USD/thùng, trong khi vàng và bạc giảm khoảng 2%, lần lượt giao dịch quanh mức 4.444 USD và 69 USD vào thứ Sáu.
Giới đầu tư đang theo dõi sát tình hình Trung Đông. Các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra, với chính quyền Trump đưa ra đề xuất 15 điểm gửi tới Iran thông qua Pakistan. Tuy nhiên, phía Iran chưa thể hiện thiện chí đàm phán, bác bỏ đề xuất ngừng bắn của Mỹ và đưa ra kế hoạch 5 điểm nhằm khẳng định quyền kiểm soát eo biển Hormuz.
“Mỹ có vẻ sẵn sàng giảm căng thẳng, nhưng lập trường của Iran cho thấy nguy cơ gián đoạn kéo dài, khiến thị trường năng lượng tiếp tục thắt chặt và biến động ở mức cao. Điều này đã phản ánh vào việc lợi suất trái phiếu Mỹ tăng và chênh lệch giá dầu nới rộng, đồng thời tạo hiệu ứng lan tỏa sang tiền tệ và các loại tài sản khác,” Somnath Mukherjee, CIO ASK Private Wealth cho biết.
