Số liệu mới công bố từ Ngân hàng Nhà nước cho thấy, đến cuối tháng 3/2026, tiền gửi của các tổ chức kinh tế tại hệ thống tổ chức tín dụng đạt 6,014 triệu tỷ đồng, giảm so với mức 6,180 triệu tỷ đồng ghi nhận vào cuối năm 2025.
Như vậy, chỉ trong vòng 3 tháng đầu năm 2026, lượng tiền gửi của doanh nghiệp đã giảm khoảng 166.000 tỷ đồng, tương ứng mức giảm 2,69%.
Diễn biến này xuất hiện trong thời gian trước và sau Tết Nguyên đán. Việc doanh nghiệp rút tiền gửi thường phản ánh nhu cầu sử dụng vốn gia tăng để phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, thanh toán đơn hàng, mở rộng đầu tư hoặc bổ sung vốn lưu động.
Trong bối cảnh tiền gửi doanh nghiệp sụt giảm, tiền gửi dân cư tiếp tục tăng từ 10,335 triệu tỷ đồng cuối năm 2025 lên 10,561 triệu tỷ đồng vào cuối tháng 3/2026. Như vậy, người dân đã gửi thêm khoảng 226.000 tỷ đồng vào hệ thống ngân hàng chỉ sau một quý, tương đương mức tăng 2,19%.
Diễn biến này cho thấy hai trạng thái khác nhau của nền kinh tế. Trong khi doanh nghiệp rút bớt tiền ra khỏi hệ thống ngân hàng để phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, khu vực hộ gia đình vẫn ưu tiên gửi tiết kiệm và tích lũy tài sản trong môi trường lãi suất được duy trì ở mức hấp dẫn so với nhiều kênh đầu tư khác.
Giới phân tích cho rằng việc doanh nghiệp rút ròng hơn 166.000 tỷ đồng tiền gửi chưa phải tín hiệu đáng lo ngại nếu dòng tiền được tái phân bổ vào hoạt động sản xuất kinh doanh và đầu tư. Trên thực tế, đây có thể là dấu hiệu cho thấy nhu cầu vốn của khu vực doanh nghiệp đang phục hồi mạnh hơn, thay vì để tiền nhàn rỗi nằm trong ngân hàng.
Tính đến cuối tháng 3/2026, tổng tiền gửi của khách hàng cá nhân và doạnh nghiệp đạt khoảng 16,575 triệu tỷ đồng, tăng gần 60.700 tỷ đồng so với cuối năm 2025, tương đương mức tăng 0,36% - đây là mức tăng rất thấp so với cùng kỳ các năm trước.
Số liệu từ báo cáo tài chính quý I/2026 của 27 ngân hàng trên sàn chứng khoán cũng cho thấy, tổng tiền gửi khách hàng trong 3 tháng đầu năm chỉ tăng khoảng 75.980 tỷ đồng so với cuối năm 2025, tương ứng mức tăng 0,6%.
Tuy nhiên, mức tăng trưởng này chủ yếu đến từ một số ngân hàng có tốc độ huy động cao, trong khi có tới 12/27 ngân hàng ghi nhận lượng tiền gửi khách hàng sụt giảm trong quý đầu năm.
Trong đó, BIDV ghi nhận mức giảm mạnh nhất với số dư tiền gửi khách hàng giảm 82.031 tỷ đồng (-3,7%), xuống còn 2,14 triệu tỷ đồng. Tiếp theo là Techcombank giảm 19.103 tỷ đồng (-3,1%), Sacombank giảm 17.553 tỷ đồng (-2,8%), ACB giảm 16.071 tỷ đồng (-2,7%) và MB giảm 15.450 tỷ đồng (-1,7%). Xét về tỷ lệ, VietBank và TPBank là hai ngân hàng giảm mạnh nhất, lần lượt giảm 4,9% và 4,3%.
Tăng trưởng tiền gửi toàn hệ thống vẫn ở mức thấp dù mặt bằng lãi suất đã tăng lên mức cao nhất kể từ cuối năm 2023.
Trong quý I/2025, hàng chục ngân hàng đã liên tục điều chỉnh tăng lãi suất huy động trong. Đáng chú ý, nhiều ngân hàng thực hiện tăng lãi suất từ 4-5 lần chỉ trong một quý, tập trung vào các kỳ hạn từ 6 đến 24 tháng nhằm thu hút nguồn vốn trung và dài hạn. Lãi suất huy động toàn hệ thống cộng thêm các khoản khuyến mại bị đẩy lên khoảng 8-9% đối với kỳ hạn 6-12 tháng, tăng khoảng 1-2% so với thời điểm cuối năm 2025, xuất hiện cả ở nhóm Ngân hàng quốc doanh khi dòng tiền gửi có xu hướng dịch chuyển sang nhóm NHTMCP có lãi suất huy động cao hơn.
