Theo một phân tích của Charles-Henry Monchau, Giám đốc Đầu tư (CIO) tại công ty quản lý tài sản Thụy Sĩ Syz Group, các ngân hàng trung ương toàn cầu đang nắm giữ lượng vàng dự trữ nhiều hơn trái phiếu kho bạc Mỹ lần đầu kể từ năm 1996. Thay đổi đáng kể này được mô tả là “Sự tái cân bằng toàn cầu”, diễn ra trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và thương mại ngày càng gia tăng.
Số liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho thấy, tính đến tháng 5/2025, tổng lượng vàng dự trữ chính thức trên toàn cầu đạt 36.344 tấn. Được thúc đẩy bởi đà tăng vọt của giá vàng thỏi lên hơn 3.500 USD/ounce trong năm nay, giá trị của kho dự trữ này ước tính vào khoảng 4,5 nghìn tỷ USD.
Trong khi đó, cuộc khảo sát tháng 6/2024 của Bộ Tài chính Mỹ ước tính lượng trái phiếu kho bạc mà nước ngoài nắm giữ vào khoảng 3,8 nghìn tỷ USD. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1996 vàng vượt trái phiếu kho bạc Mỹ trong dự trữ của các ngân hàng trung ương.
Sau nhiều năm tăng trưởng khiêm tốn, các ngân hàng trung ương đã tăng tốc mạnh mẽ việc mua vàng. Theo WGC, họ đã mua 1.082 tấn vào năm 2022, 1.037 tấn vào năm 2023 và đạt mức kỷ lục 1.180 tấn vào năm 2024, cao hơn gấp đôi mức trung bình hàng năm của thập kỷ trước.
Năm 2025, tốc độ mua vàng chậm lại nhưng vẫn ở mức cao, với 244 tấn được mua vào trong quý I và 166 tấn trong quý II. Công ty tư vấn Metals Focus có trụ sở tại London vẫn dự kiến lượng vàng mua ròng khoảng 1.000 tấn trong năm nay.
Cuộc khảo sát năm 2025 của WGC cho thấy 43% các ngân hàng trung ương có kế hoạch bổ sung thêm vàng vào năm tới và 95% kỳ vọng lượng vàng nắm giữ trên toàn cầu sẽ tiếp tục tăng.
Các nhà phân tích cho rằng nguyên nhân chính đến từ việc đồng USD đang dần suy yếu vai trò tiền tệ dự trữ số một. Nợ công Mỹ ở mức cao kỷ lục, cùng với bất ổn địa chính trị và những lo ngại về triển vọng kinh tế toàn cầu, đã thúc đẩy các quốc gia tìm tới vàng như một “nơi trú ẩn an toàn”.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) nhận định, dù đồng USD vẫn giữ vị thế thống trị, ảnh hưởng của nó đang giảm sút theo thời gian. Trong bối cảnh đó, vàng ngày càng được coi là lựa chọn thay thế đáng tin cậy.
Một yếu tố khác đang ủng hộ vàng là việc chính sách tiền tệ bị chính trị hóa. “Diễn biến chính ở đây tập trung quanh Tổng thống Trump và việc ông ấy can thiệp vào sự độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed)”, giảng viên Michael Ryan của Trường Kế toán, tài chính và kinh tế thuộc Đại học Waikato nhận xét. Ông Ryan cho rằng nếu sự độc lập của Fed bị suy giảm, các nỗ lực chống lạm phát có thể suy yếu.
Gần đây, ông Trump đã có một động thái chưa từng có tiền lệ là sa thải một thống đốc Fed. Đồng thời, ông cũng liên tục gây sức ép đòi Chủ tịch Fed Jerome Powell hạ lãi suất.
