Các nước giàu trong nỗ lực kiềm chế lạm phát đã chạy đua nâng lãi suất cơ bản đồng nội tệ khiến cho đồng nội tệ các nước nghèo suy giảm mạnh.
Liên hợp quốc mới đây đã đưa ra cảnh báo về khả năng kinh tế thế giới đang bên bờ vực suy thoái và nhiều nước đang phát triển châu Á có thể sẽ chịu tác động nặng nề từ việc này.
Theo Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển (United Nations Conference on Trade and Development - UNCTAD), chính sách tiền tệ và tài khóa tại nhóm các nền kinh tế phát triển, trong đó có việc không ngừng nâng lãi suất, sẽ có thể đẩy kinh tế thế giới đến kịch bản suy thoái và trì trệ kéo dài.
Việc kinh tế toàn cầu chững lại sẽ có thể gây ra tác động nặng nề hơn so với thời kỳ khủng hoảng tài chính năm 2008 và cú sốc đại dịch COVID-19 năm 2020, UNCTAD cảnh báo trong báo cáo mới đây.
“Tất cả các khu vực sẽ bị ảnh hưởng nặng nề, tuy nhiên hồi chuông cảnh báo với các nước đang phát triển đang được gióng lên, nhiều nước đang đương đầu với khả năng vỡ nợ”, báo cáo nhấn mạnh.
Nhóm các nền kinh tế tại châu Á và toàn cầu đang hướng đến suy thoái nếu các ngân hàng trung ương tiếp tục nâng lãi suất mà không sử dụng các công cụ khác hỗ trợ cho nền kinh tế, còn nếu từ phía nhu cầu, UNCTAD khẳng định khả năng kinh tế “hạ cánh mềm” sẽ khó xảy ra.
“Hôm nay chúng ta cần phải cảnh báo rằng chúng ta có thể đang bên bờ vực suy thoái kinh tế toàn cầu có nguyên nhân từ chính sách”, Tổng thư ký tại UNCTAD – bà Rebeca Grynspan.
Bà Grynspan khẳng định hiện vẫn còn đủ thời gian để tránh được kịch bản suy thoái, chẳng có gì là ngẫu nhiên cả, thực sự đến lúc cần phải thay đổi định hướng chính sách: “Chúng ta cần phải thực hiện một hệ thống chính sách kết hợp giữa việc kiểm soát giá cả, giảm thuế, chống độc quyền và siết chặt kiểm soát đầu cơ hàng hóa. Và thực sự cần chú ý đến việc chấm dứt kiểm soát đầu cơ giá hàng hóa”.
Các đợt nâng lãi suất cơ bản tại Mỹ năm nay sẽ khiến cho thu nhập tương lai của nhiều nước đang phát triển không tính Trung Quốc, khi mà dòng vốn ròng sang các nước đang phát triển đã sụt giảm.
“Tính chung, các nước đang phát triển đang cấp vốn cho các nước phát triển”, báo cáo nhấn mạnh.
Bà Grynspan phân tích các đợt nâng lãi suất cơ bản đang gây tổn hại đến những nước dễ chịu tổn thương nhất, đồng nội tệ của ít nhất 90 nước phát triển trên thế giới đã yếu đi trong năm nay.
Kinh tế Đông Á và Đông Nam Á nhiều khả năng sẽ tăng trưởng thấp hơn ngưỡng trung bình 5 năm trước đại dịch. UNCTAD đã dự báo kinh tế Đông Á tăng trưởng 3,3% trong năm nay trong khi năm ngoái kinh tế Đông Á tăng trưởng được 6,5%.
Chi phí nhập khẩu hàng hóa đắt đỏ và việc nhu cầu của thế giới hàng xuất khẩu suy giảm, kinh tế Trung Quốc chững lại cũng gây ra nhiều áp lực lên kinh tế khu vực.
Tình hình căng thẳng nợ nần đang ngày một tệ hại hơn tại Nam Á và Tây Á. Sri Lanka đã vỡ nợ, Afghanistan đang đương đầu với căng thẳng nợ nần, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan đương đầu với tình trạng lợi suất trái phiếu Bộ Tài chính leo thang. Pakistan đang đương đầu với lũ lụt tồi tệ, tình trạng nợ nần leo thang và dự trữ ngoại tệ suy giảm.
