Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 236/2025/NĐ-CP ngày 29/8/2025, quy định chi tiết việc thực hiện Nghị quyết số 107/2023/QH15 của Quốc hội liên quan đến thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu.
Đây là bước triển khai quan trọng nhằm ngăn chặn tình trạng xói mòn cơ sở thuế, đồng thời đảm bảo sự công bằng trong hệ thống thuế đối với các tập đoàn đa quốc gia.
Theo Nghị định, đối tượng nộp thuế là các đơn vị hợp thành thuộc tập đoàn đa quốc gia có doanh thu hằng năm trong báo cáo tài chính hợp nhất của công ty mẹ tối cao đạt từ 750 triệu euro trở lên trong ít nhất 2 năm của 4 năm liền kề trước năm tài chính tính thuế. Với các tập đoàn mới thành lập, nếu trong thời gian hoạt động dưới 4 năm mà đã có tối thiểu 2 năm đạt mức doanh thu nêu trên, đơn vị hợp thành cũng sẽ được xác định là người nộp thuế.
Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đều nằm trong diện áp dụng. Nghị định 236/2025/NĐ-CP đồng thời quy định rõ những nhóm đối tượng được loại trừ. Các trường hợp này bao gồm những đơn vị đã được đề cập tại Nghị quyết 107/2023/QH15 và các phụ lục kèm theo, trong đó có quỹ đầu tư, tổ chức đầu tư bất động sản hoặc một số đơn vị có cơ cấu sở hữu và hoạt động đặc thù.
Ví dụ, một đơn vị có trên 95% giá trị thuộc sở hữu của các tổ chức đã được loại trừ, và hoạt động chủ yếu nhằm nắm giữ tài sản hoặc đầu tư vốn, thì cũng được xác định là đơn vị được miễn nghĩa vụ nộp thuế. Ngoài ra, những đơn vị chỉ tham gia các hoạt động phụ trợ cho các doanh nghiệp thuộc diện loại trừ, hoặc có phần lớn thu nhập từ cổ tức và lãi/lỗ trên vốn chủ sở hữu cũng không phải chịu khoản thuế bổ sung này.
Quy định mới cũng tính đến trường hợp các đơn vị trực thuộc quỹ đầu tư hoặc tổ chức phi lợi nhuận. Nếu toàn bộ giá trị của đơn vị được sở hữu bởi một tổ chức phi lợi nhuận và doanh thu từ hoạt động kinh doanh của các đơn vị trong tập đoàn không vượt quá 25% tổng doanh thu hợp nhất, thì đơn vị đó cũng được xếp vào nhóm miễn trừ.
Đáng chú ý, doanh thu của các đơn vị được loại trừ vẫn được cộng gộp vào doanh thu hợp nhất của tập đoàn để tính ngưỡng áp dụng mức 750 triệu euro.
Về nghĩa vụ thực hiện, Nghị định khẳng định số thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo thuế tối thiểu toàn cầu sẽ được nộp vào ngân sách trung ương. Các đơn vị hợp thành chịu trách nhiệm kê khai và nộp đúng theo quy định pháp luật về quản lý thuế. Nghĩa vụ này được áp dụng thống nhất và có tính ràng buộc, đảm bảo tính minh bạch và hiệu lực trong công tác quản lý nguồn thu.
Nghị định 236/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 15/10/2025 và được áp dụng cho kỳ tính thuế từ năm tài chính 2024. Với việc ban hành khung pháp lý này, Việt Nam đã bước thêm một bước quan trọng trong việc thực thi cam kết hội nhập, đồng thời chủ động thích ứng với xu thế toàn cầu về chính sách thuế công bằng, minh bạch và bền vững.
