Theo mạng tin nationalpost.com ngày 20/9, ngay cả với những người chỉ uống bia thủ công của Canada, các mức thuế quan do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt cũng đang khiến việc thưởng thức một ly bia mát lạnh trở nên đắt đỏ hơn.
Trong một ví dụ điển hình khác về những biến động do cuộc chiến thương mại gây ra đối với chuỗi cung ứng xuyên biên giới vốn từng rất gắn kết, giá vỏ lon bia đang tăng trên khắp tỉnh Ontario (Canada).
Cho đến nay, xưởng bia Walkerville ở Windsor vẫn đang cố gắng không tăng giá dù chi phí cho mọi thứ, từ nước ép táo dùng làm rượu táo (cider) cho đến vỏ lon nhôm chứa sản phẩm, đều đang leo thang.
Tuy nhiên, chủ sở hữu Mike Brkovich cho biết tình trạng này không thể kéo dài mãi. Ông nói: "Chúng tôi hiểu nền kinh tế đang khó khăn như thế nào và khách hàng của chúng tôi rất trung thành. Chúng tôi đang cố gắng giữ nguyên mức giá, nhưng có thể chúng tôi sẽ phải tăng giá trong vòng 3 hoặc 4 tháng tới.”
Sau khi vòng đàm phán thương mại mới nhất đổ vỡ vào phút chót, Tổng thống Trump đã áp thuế lên tới 50% đối với lượng hàng hóa trị giá 27,6 tỷ USD của Canada, bắt đầu từ ngày 22/8.
Canada đã đáp trả vào ngày 8/9 bằng các mức thuế tương đương đối với hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ. Ông John Taylor, Trưởng khoa Tiếp thị và Quản lý Chuỗi cung ứng tại Đại học Wayne State, nhận định: "Đó là một chính sách hết sức vô lý của Mỹ."
Ông Brkovich nói: "Thay vì tính toán cụ thể cho từng mặt hàng, tôi nghĩ có thể nói một cách khái quát rằng thuế quan đã tăng hoặc gây ra lạm phát. Mọi vấn đề đều bắt nguồn từ chuyện vô lý này và chính người tiêu dùng là đối tượng chịu thiệt hại nhiều nhất."
Ông Brkovich cho biết xưởng bia của ông đã nhận được thông báo từ nhà cung cấp rằng giá nước ép táo, nguyên liệu dùng để sản xuất rượu táo, sẽ tăng từ 1,80 USD/lít lên 2,05 USD/lít.
Ông nói: “Mặc dù nhà cung cấp không giải thích lý do giá nước ép táo tăng, nhưng tôi chắc chắn điều đó có liên quan đến thuế quan. Họ không bao giờ nói nguyên nhân là do thuế quan. Họ chỉ nói rằng mọi việc nằm ngoài tầm kiểm soát và họ buộc phải tăng giá.” Theo ông Brkovich, thuế quan đã đẩy giá một lon bia dung tích 473ml từ khoảng 31 xu lên 35 xu.
Ông Tyler Parry, chuyên gia nấu bia tại Walkerville Brewery, cho biết con số này nhìn có vẻ không lớn, nhưng mọi thứ sẽ cộng dồn lại khi chi phí của các mặt hàng khác cũng đang leo thang.
Ông Taylor, đồng thời là Giáo sư về Quản lý chuỗi cung ứng toàn cầu, cho biết: “Xét về tỷ lệ phần trăm, chi phí cho lon bia đó đã tăng lên đáng kể. Nếu nhìn vào tổng chi phí của một lon bia - chưa tính phần bia bên trong - thì vỏ lon có thể chỉ chiếm 10-15% tổng chi phí. Tuy nhiên, người tiêu dùng lại phải chịu thiệt hại theo kiểu "ngàn vết cắt": mỗi thứ tăng một chút ở chỗ này hoặc chỗ kia.”
Walkerville Brewery, đơn vị tiêu thụ khoảng 40.000 lon bia mỗi tháng, mua vỏ lon hoàn toàn từ một nhà cung cấp của Canada. Tuy nhiên, phần lớn số lon của công ty có khả năng lại được nhập từ Mỹ.
Cũng giống như ngành công nghiệp ôtô và nền kinh tế nói chung, quy trình sản xuất lon bia là một hoạt động xuyên biên giới có sự liên kết chặt chẽ. Canada có thế mạnh về sản xuất nhôm nhờ nguồn thủy điện dồi dào.
Là nơi đặt các cơ sở luyện nhôm quy mô lớn, Canada nhập khẩu nguyên liệu thô từ các nước như Brazil và Mỹ. Tuy nhiên, Canada lại không có các nhà máy cán nhôm nội địa chuyên sản xuất loại tấm nhôm dùng làm vỏ lon. Phần lớn công đoạn này diễn ra tại Mỹ.
Một số công ty Canada có nhập khẩu nhôm đã cán về nước để sản xuất lon, nhưng không công ty nào sản xuất loại lon cao dung tích 473ml (thường được gọi là "tallboy") vốn được hầu hết các xưởng bia thủ công ưa chuộng. Loại lon này cũng chủ yếu được sản xuất tại Mỹ.
Mỹ cũng có các nhà sản xuất nhôm, nhưng quy mô ngành này nhỏ hơn nhiều so với ở Canada. Ông Taylor cho biết thuế quan của ông Trump cũng sẽ đẩy giá nhôm sản xuất tại Mỹ tăng lên. Ông nói: "Các nhà sản xuất nhôm của Mỹ, nếu có, sẽ tăng giá bán lên gần 50% vì họ chắc chắn sẽ không bỏ qua cơ hội kiếm lời này. Các nhà sản xuất lon bia sẽ phải chịu chi phí nguyên liệu nhôm cao hơn đáng kể. Do đó, các sản phẩm lon xuất ngược về Canada cũng như hàng cung ứng cho thị trường Mỹ đều sẽ có giá thành cao hơn nhiều."
Do Canada đã áp đặt các mức thuế trả đũa, nên nguyên liệu sẽ bị đánh thuế mỗi khi vượt qua biên giới theo bất kỳ chiều nào trong quá trình sản xuất thành lon bia.
Ông Brkovich nói: "Tôi thường nói với những ai hỏi tôi về thuế quan và thuế trả đũa rằng: điều gây tổn hại cho chúng tôi nhiều hơn chính là tình trạng lạm phát chung của nền kinh tế, khiến người tiêu dùng có ít thu nhập khả dụng hơn để chi tiêu cho những sản phẩm này. Trong lĩnh vực nhà hàng, khách sạn hay khi khách hàng ghé thăm các xưởng bia, xưởng rượu vang hoặc xưởng chưng cất rượu quy mô nhỏ, họ không còn dư dả tài chính như trước nữa".
