Theo mạng tin financialpost.com ngày 14/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ sự lạc quan về việc giải quyết tranh chấp thương mại với Canada và giảm bớt khả năng rút khỏi hiệp định thương mại khu vực. Đây có thể là dấu hiệu cho thấy căng thẳng giữa hai nước đang hạ nhiệt.
Trong cuộc gặp với Thủ tướng Ireland Micheál Martin tại Dublin mới đây, khi được hỏi liệu ông có ý định rút Mỹ khỏi Hiệp định Thương mại Canada - Mỹ - Mexico (USMCA) hay không, ông Trump đã nói rằng: "Mọi việc đang tiến triển rất tốt. Chúng tôi sẽ có mối quan hệ tuyệt vời với Mexico. Thực tế, chúng tôi đã có mối quan hệ tốt với Canada.”
Ông Trump cho biết thêm, một thỏa thuận với Canada có thể đạt được "khá sớm," nhưng không cung cấp chi tiết về việc liệu các cuộc đàm phán chính thức giữa hai nền kinh tế đã được nối lại hay chưa.
Mỹ và Canada đã vướng vào một cuộc xung đột vượt xa vấn đề thuế quan, đe dọa phá vỡ chuỗi cung ứng xuyên biên giới vốn là huyết mạch của các ngành công nghiệp chủ chốt như sản xuất ôtô.
Các cuộc đàm phán về một thỏa thuận thương mại toàn diện hơn vào tháng 8 đã đổ vỡ vào phút chót, khiến Tổng thống Trump áp thuế 50% lên lượng hàng hóa trị giá hàng tỷ USD của Canada.
Thủ tướng Canada Mark Carney đã đáp trả bằng các biện pháp thuế quan vào ngày 8/9, nhắm vào hàng tiêu dùng của Mỹ và nâng thuế đối với nhiều sản phẩm thép của Mỹ từ 25% lên 50%.
Đáp lại, ông Trump tiếp tục công bố thêm các biện pháp đối phó với Canada, bao gồm lệnh cấm đối với một số sản phẩm và tăng thuế đối với các mặt hàng khác.
Tuy nhiên, gần đây Thủ tướng Carney đã phát tín hiệu rằng khó có khả năng xảy ra thêm một đợt trả đũa nào nữa, đồng thời nhận định rằng, các biện pháp mới nhất của Mỹ nhắm vào Canada sẽ chỉ gây ra tác động "khiêm tốn" xét về tổng thể.
Ông Carney cũng xác nhận rằng, ông đã trao đổi với Tổng thống Trump về các vấn đề địa chính trị, mặc dù không rõ liệu cuộc thảo luận đó có bao gồm vấn đề thương mại hay không.
Những phát biểu của ông Trump mới đây, cùng các bình luận trước đó của ông Carney đã củng cố hy vọng rằng Mỹ và Canada đang tìm cách xoa dịu căng thẳng và tìm lối thoát cho cuộc tranh chấp kinh tế vốn đã leo thang thành một cuộc đối đầu trên diện rộng.
Khi mối quan hệ song phương xấu đi, đã xuất hiện lo ngại rằng ông Trump có thể đe dọa rút khỏi hiệp định USMCA – một động thái mạnh tay có khả năng thay đổi hoàn toàn các quy tắc thương mại trên toàn châu lục.
Bất kỳ quốc gia nào cũng có quyền rút khỏi hiệp định 3 bên này nếu thông báo trước 6 tháng, mặc dù các điều khoản trong hiệp định vẫn còn mơ hồ về quy trình thực hiện.
Cuộc chiến thương mại với Canada mang tính sống còn đối với ông Trump, trong bối cảnh đảng Cộng hòa của ông đang đối mặt với nhiều thách thức lớn để giữ quyền kiểm soát Quốc hội tại cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
Tỷ lệ ủng hộ dành cho ông Trump đang ở mức thấp kỷ lục do cử tri không hài lòng với cách ông điều hành nền kinh tế và xử lý vấn đề liên quan đến cuộc chiến với Iran.
Việc áp thuế trả đũa lẫn nhau cũng có nguy cơ làm trầm trọng thêm tình trạng giá cả leo thang – vấn đề đang gây lo ngại lớn cho cử tri.
Đảng Cộng hòa tại các bang biên giới quan trọng, chẳng hạn như Michigan – nơi đang diễn ra cuộc đua gay cấn vào Thượng viện – cũng đang phải đối mặt với những phản ứng tiêu cực từ cử tri.
