Đây được coi là bước ngoặt quan trọng trong tiến trình số hóa quản lý doanh nghiệp, với kỳ vọng đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian thanh toán và nâng cao hiệu quả thu thuế giá trị gia tăng.
Theo lộ trình do Bộ Kinh tế và Tài chính Pháp xây dựng, nghĩa vụ bắt buộc từ tháng 9/2026 trước mắt chỉ áp dụng cho việc nhận hóa đơn đối với toàn bộ doanh nghiệp. Việc phát hành hóa đơn điện tử sẽ được triển khai theo từng giai đoạn. Cụ thể, các tập đoàn lớn và doanh nghiệp quy mô trung bình thực hiện trước, trong khi doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và lao động tự do được gia hạn thêm 1 năm.
Như vậy, các doanh nghiệp chỉ còn chưa đầy 9 tháng để lựa chọn một nền tảng hóa đơn điện tử được cấp phép, đóng vai trò trung gian bắt buộc giữa doanh nghiệp với cơ quan thuế. Nhà nước không trực tiếp xử lý hóa đơn mà chỉ quản lý hệ thống danh bạ kết nối các nền tảng này.
Hiện có khoảng 120 hồ sơ xin cấp phép, khiến nhiều doanh nghiệp lo ngại “quá nhiều lựa chọn”. Tuy nhiên, theo đại diện Tổng cục Tài chính công Pháp, các doanh nghiệp đã sử dụng phần mềm kế toán hoặc xuất hóa đơn điện tử sẽ gần như tự động chuyển sang hệ thống mới mà không gặp trở ngại lớn. Với các doanh nghiệp còn thủ công, Chính phủ Pháp dự kiến sớm triển khai chiến dịch thông tin và hướng dẫn.
Chi phí sử dụng nền tảng sẽ khác nhau, tùy số lượng hóa đơn và dịch vụ đi kèm, song giới chuyên gia cho rằng mức phí nhìn chung thấp hơn nhiều so với xử lý hóa đơn thủ công. Một khi hệ thống vận hành đầy đủ, dữ liệu hóa đơn sẽ được truyền gần như theo thời gian thực tới cơ quan thuế, giúp hạn chế thất lạc, chậm trễ và gian lận.
Hóa đơn điện tử tại Pháp sử dụng định dạng Factur-X, kết hợp tệp PDF với dữ liệu có thể đọc tự động, cho phép xử lý nhanh thông tin doanh nghiệp, thanh toán và thuế giá trị gia tăng. Giới kế toán kỳ vọng cải cách này sẽ rút ngắn thời gian thu-chi, đặc biệt có lợi cho các doanh nghiệp nhỏ vốn thường bị chậm thanh toán.
Đối với Nhà nước, biện pháp cải cách trên không chỉ giúp theo dõi sát hơn diễn biến kinh tế mà còn nâng cao hiệu quả thu thuế. Dựa trên kinh nghiệm quốc tế, Bộ Kinh tế và Tài chính Pháp ước tính hóa đơn điện tử có thể giúp tăng thu ngân sách từ 2 đến 3 tỷ euro mỗi năm nhờ giảm thất thu thuế giá trị gia tăng.
Thách thức lớn nhất hiện nay là thay đổi thói quen của doanh nghiệp, nhất là các hộ kinh doanh nhỏ. Tuy nhiên, Pháp lựa chọn cách tiếp cận dần dần: Doanh nghiệp không đăng ký trên hệ thống đúng hạn sẽ bị nhắc nhở, sau đó mới áp dụng mức phạt 500 euro nếu tiếp tục vi phạm. Theo giới chức Pháp, lộ trình “mềm” này nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp thích ứng, trước khi bước sang giai đoạn tiếp theo vào năm 2027, khi việc phát hành hóa đơn điện tử được áp dụng cho toàn bộ nền kinh tế.
