Nước Mỹ là điểm đến hàng đầu của các doanh nghiệp muốn mở rộng ra nước ngoài trong năm ngoái, tuy nhiên dòng vốn chững lại khi mà các doanh nghiệp trên toàn cầu cắt giảm đầu tư ngoại trong bối cảnh bất ổn và chi phí lãi vay tăng cao, theo nội dung báo cáo đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mới được Liên hợp quốc (UN) đăng tải.
Đầu tư ngoại vào Mỹ năm 2022 hạ xuống còn 285 tỷ USD từ mức 388 tỷ USD của năm 2021, chủ yếu do việc nhà đầu tư nước ngoài giảm mua doanh nghiệp Mỹ, theo số liệu của Liên hợp quốc (UN) công bố vào ngày thứ Tư.
Nước Mỹ có thể thu hút thêm nhiều vốn đầu tư hơn nữa trong tương lai gần khi mà thêm nhiều doanh nghiệp ngoại tận dụng lợi thế của đạo luật IRA mới được công bố. Đạo luật này trợ cấp cho việc đầu tư vào các dự án điện tái tạo và tăng cường sản xuất năng lượng từ những nguồn tái sinh. UN khẳng định hiện vẫn còn quá sớm để nói đến tác động từ đạo luật nào.
Trên toàn cầu, đầu tư ra nước ngoài của các doanh nghiệp năm 2022 giảm 12% so với năm 2021 xuống 1,3 nghìn tỷ USD và nhiều khả năng sẽ hồi phục mạnh mẽ trong năm nay bởi xét đến việc các nhà điều hành doanh nghiệp cũng không chắc chắn và ngại rủi ro.
Năm 2022 là năm mà FDI toàn cầu sụt giảm mạnh nhất tính từ năm 2009, ngoại trừ năm 2020 khi mà đại dịch COVID-19 căng thẳng.
Mức sụt giảm thấp hơn so với kỳ vọng của UN bởi xét đến mức độ bất ổn của các hoạt động kinh tế trên toàn cầu, trong đó phải kể đến ảnh hưởng dai dẳng của đại dịch COVID-19, giá thực phẩm và năng lượng tăng vọt cũng như sự đối đầu Mỹ - Trung Quốc.
“Triển vọng đầu tư quốc tế dường như khá u ám trong năm ngoái. Dòng vốn đầu tư trực tiếp toàn cầu chịu ảnh hưởng, tuy nhiên vững vàng hơn so với kỳ vọng”, tổng thư ký Ủy ban Thương mại và Phát triển của UN – bà Rebeca Grynspan phân tích.
Đầu tư vào nhóm các nền kinh tế phát triển giảm 37% trong năm ngoái. Liên minh châu Âu (EU) đã ghi nhận sự sụt giảm nghiêm trọng về vốn đầu tư nước ngoài, tuy nhiên UN cho biết con số thống kê về đầu tư đã bị bóp méo bởi diễn biến liên quan đến Luxembourg, nơi vốn được nhiều doanh nghiệp sử dụng như địa bàn để trốn thuế.
Ngoại trừ Luxembourg, UN công bố đầu tư mới vào EU tăng lên mức 197 tỷ USD từ mức 127 tỷ USD năm liền trước.
Dù đầu tư vào Trung Quốc thấp hơn Mỹ, nhưng với nước này, đầu tư năm 2022 cao chưa từng có trong lịch sử là 189 tỷ USD, mức tăng 5%. Phần lớn tăng trưởng đầu tư vào Trung Quốc đến từ doanh nghiệp châu Âu.
Tuy nhiên, điều này có thể sớm thay đổi. Các nhà hoạch định chính sách châu Âu hiện đang thận trọng hơn với tham vọng kinh tế của Bắc Kinh cũng như sự thống trị trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Vào tháng 3/2023, chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) – bà Ursula von der Leyen đã nói đến khả năng kiểm soát đầu tư của doanh nghiệp châu Âu vào Trung Quốc.
Cũng theo UN, ngày một nhiều nước đang rà soát lại hoạt động đầu tư ra nước ngoài bởi lo lắng đến triển vọng an ninh quốc gia trong nhiều lĩnh vực. Năm 2022, tổng số nước rà soát chặt chẽ hoạt động này tăng lên 37 từ ngưỡng 35 trước đó, trong khi đó khoảng 9 quốc gia tăng cường phạm vi rà soát.
Trước đây năm 2006, chỉ có 3 quốc gia rà soát đầu tư ra nước ngoài vì lý do an ninh quốc gia.
UN ước tính rằng số lượng các vụ sáp nhập doanh nghiệp liên biên giới và thâu tóm doanh nghiệp giảm đi bởi những nỗi lo về quản lý hoặc chính trị tăng đến 30% so với năm 2021.
