Nhiều doanh nghiệp giảm lãi, lỗ thêm hàng chục tỷ đồng sau kiểm toán

Lợi nhuận giảm mạnh sau soát xét

Theo báo cáo tài chính (BCTC) soát xét bán niên 2025, Công ty CP Tập đoàn Kido (mã KDC) đạt lãi trước thuế 84,4 tỷ đồng, giảm 21%, so với số lãi trước thuế 107,2 tỷ đồng tại BCTC hợp nhất 6 tháng tự lập. Lợi nhuận sau thuế (LNST) của công ty cũng giảm hơn 18,1 tỷ đồng sau soát xét, tương đương giảm 24%, từ 75,5 tỷ đồng xuống 57,4 tỷ đồng.

Giải trình nguyên nhân khiến lợi nhuận sụt giảm sau kiểm toán, Kido cho biết, doanh nghiệp điều chỉnh giảm lợi nhuận từ thanh lý tài sản do tại thời điểm ngày 30/6/2025 giao dịch chưa đủ điều kiện để được ghi nhận trong kỳ này.

Tương tự, BCTC hợp nhất sau soát xét của Công ty CP Tập đoàn Đức Long Gia Lai (mã DLG) cũng ghi nhận LNST đạt gần 69 tỷ đồng, thấp hơn 31 tỷ đồng, tương đương giảm 31% so với con số lãi 100 tỷ đồng trên báo cáo tự lập.

Phía doanh nghiệp lý giải nguyên nhân giảm lãi là do doanh thu hoạt động tài chính giảm 30 tỷ đồng, khi phải điều chỉnh lãi tiền cho vay giảm so với trước soát xét. Chi phí quản lý doanh nghiệp giảm 4,6 tỷ đồng do thu hồi được một số công nợ. Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại tăng 4,4 tỷ đồng ghi nhận từ việc loại trừ khoản dự phòng đầu tư tài chính.

Đáng chú ý, trên báo cáo soát xét riêng của Đức Long Gia Lai, kiểm toán lưu ý đến khoản lỗ lũy kế hợp nhất 2.411 tỷ đồng, các khoản nợ ngắn hạn đã vượt quá tổng tài sản ngắn hạn 530 tỷ đồng, một số khoản nợ phải trả đã quá hạn thanh toán 87 tỷ đồng, dẫn đến nghi ngờ đáng kể về khả năng hoạt động liên tục.

Ban Tổng Giám đốc công ty cho biết đã thực hiện tái cấu trúc doanh nghiệp góp phần giảm lỗ lũy kế, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh vẫn tiếp tục dương, đồng thời đã thanh toán gốc và lãi vay cho các ngân hàng hơn 207 tỷ đồng.

Công ty đang trong quá trình đàm phán về kế hoạch giãn nợ, trả nợ cho ngân hàng trong giai đoạn 2025 - 2026, cũng như các khoản phải trả đến hạn khác, phần lớn các khoản nợ quá hạn với các tổ chức tín dụng đều có tài sản đảm bảo.

Công ty CP Tư vấn – Thương mại – Dịch vụ Địa ốc Hoàng Quân (HQC) cũng chứng kiến LNST sau soát xét giảm 6,8% so báo cáo tự lập, từ mức 10,1 tỷ đồng về 9,4 tỷ đồng. Nguyên nhân là do trong quá trình kiểm toán tại báo cáo riêng công ty điều chỉnh tăng chi phí loại khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp và tính lại chi phí lãi vay của công ty và công ty liên kết (Công ty Hoàng Quân Cần Thơ), làm cho chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp sau kiểm toán tăng lên.

Lỗ thêm hàng chục tỷ đồng

Bên cạnh các doanh nghiệp giảm lãi, nhiều doanh nghiệp còn lỗ thêm hàng chục tỷ đồng sau kiểm toán.

Điển hình như Công ty CP Đầu tư LDG (mã LDG) lỗ sau thuế thêm hơn 38 tỷ đồng sau kiểm toán, tương đương tăng thêm 71%, từ 53,9 tỷ đồng lên 92,2 tỷ đồng. Nguyên nhân chính khiến công ty lỗ nặng hơn là do giá vốn sau soát xét gấp 2,8 lần báo cáo tự lập, với gần 57 tỷ đồng, dẫn đến lợi nhuận gộp giảm 60%, chỉ còn gần 24 tỷ đồng.

Doanh nghiệp cho biết đơn vị kiểm toán đã thực hiện điều chỉnh trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho và trích lập bổ sung dự phòng nợ khó đòi so với BCTC hợp nhất quý II/2025 do công ty tự lập.

Cụ thể, đơn vị kiểm toán trích thêm khoản dự phòng giảm giá hàng tồn kho hơn 36 tỷ đồng vào giá vốn của LDG trong 6 tháng đầu năm. Trước đó, LDG không đề cập đến khoản dự phòng này trong báo cáo tự lập. Còn về dự phòng nợ khó đòi, kiểm toán trích thêm hơn 2 tỷ đồng, nâng mức dự phòng lên gần 548 tỷ đồng.

Một doanh nghiệp khác cũng lỗ thêm sau soát xét bán niên là Công ty CP Đầu tư Thương mại SMC (mã SMC). Tại báo cáo tự lập công ty báo lỗ sau thuế 43,2 tỷ đồng, thấp hơn 37,8 tỷ đồng so với con số lỗ sau thuế 81 tỷ đồng sau soát xét.

Doanh nghiệp cho biết, nguyên nhân là do tăng dự phòng khoản phải thu tại các đơn vị thành viên hơn 18 tỷ đồng. Tại thời điểm công ty tự lập BCTC 6 tháng năm 2025, các khoản phải thu này chưa đến hạn trích lập dự phòng. Tuy nhiên tại thời điểm thực hiện báo cáo soát xét giữa kỳ, đơn vị kiểm toán nhận định cần thiết phải thực hiện việc trích lập dự phòng và phát sinh thêm khoản lỗ do trích lập dự phòng này.

Ngoài ra, công ty còn ghi nhận thêm hơn 5 tỷ đồng chi phí do tổn thất đầu tư tại Công ty VSSC tại thời điểm lập báo cáo soát xét giữa kỳ. Và chi phí xóa nợ công ty con SMC Đà Nẵng hơn 18 tỷ đồng, khi SMC Đà Nẵng đang thực hiện thủ tục giải thể.

Cùng lỗ thêm sau soát xét còn có Công ty CP Đại Thiên Lộc (mã DTL) với số lỗ sau thuế sau kiểm toán là 68,5 tỷ đồng, tăng thêm 9,7 tỷ đồng so với con số lỗ 58,8 tỷ đồng tại báo cáo tự lập trước đó.

Theo doanh nghiệp, khi thực hiện báo cáo tài chính hợp nhất bán niên 2025, kiểm toán viên đã ghi nhận khoản trích lập dự phòng tồn kho gần 2,8 tỷ đồng, trích thêm chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại hơn 4,8 tỷ đồng, trích thêm chi phí lãi vay gần 2,1 tỷ đồng. Đồng thời, kiểm toán viên đưa ra một số bút toán cho phù hợp với quy định. Sự điều chỉnh này làm thay đổi một số chỉ tiêu trên bảng cân đối kế toán và khoản lỗ sau thuế tăng thêm 9,7 tỷ đồng.

Ngoài lỗ thêm, một số doanh nghiệp thậm chí còn chuyển từ lãi sang lỗ sau kiểm toán. Đơn cử như Công ty CP Hacisco (mã HAS) sau kiểm toán ghi nhận lỗ sau thuế hợp nhất hơn 270 tỷ đồng, trong khi báo cáo tự lập vẫn lãi 26,2 tỷ đồng.

Nguyên nhân là do báo cáo kiểm toán đã có một số điều chỉnh: Điều chỉnh bổ sung làm tăng giá vốn thêm 91,3 tỷ đồng (do bổ sung thêm gần 6,5 tỷ đồng chi phí sửa chữa văn phòng và thêm 84,8 tỷ đồng chi phí thuê đất phân bổ cho hoạt động thuê văn phòng); điều chỉnh bổ sung làm tăng chi phí quản lý doanh nghiệp thêm 205 triệu đồng do ghi nhận bị thiếu.

Chiều ngược lại, Tổng CTCP Đầu tư Phát triển Xây dựng (mã DIG) là một trong số ít doanh nghiệp đến thời điểm hiện tại ghi nhận lợi nhuận hợp nhất soát xét bán niên 2025 tăng so với báo cáo tự lập. Theo đó, sau kiểm toán công ty lãi ròng hơn 31 tỷ đồng, gấp 2,4 lần so với báo cáo tự lập, tương đương tăng thêm hơn 18 tỷ đồng.

Nguyên nhân đến từ việc hầu hết các chi phí đều được thu hẹp so với BCTC hợp nhất quý II/2025. Cụ thể, giá vốn, chi phí tài chính, chi phí bán hàng và chi phí quản lý lần lượt giảm 4%, 4%, 20% và 2% so với báo cáo tự lập.

Một doanh nghiệp khác là Công ty CP Tư vấn Xây dựng Điện 2 (mã TV2) cũng có lợi nhuận bán niên tăng thêm là 12,8 tỷ đồng sau soát xét, tương đương tăng 63%, lên 33 tỷ đồng, chủ yếu nhờ điều chỉnh cách ghi nhận lợi nhuận từ công ty liên kết.

Theo TV2, vào ngày 23/4/2025, công ty đã góp vốn thành lập công ty con là Công ty CP Vận hành và Bảo trì Cảng PECC2 (PPOM) và bắt đầu hoạt động dưới hình thức công ty mẹ - công ty con kể từ ngày này.

Kể từ quý II/2025, TV2 thay đổi phương pháp hạch toán đầu tư vào công ty liên kết, từ phương pháp giá gốc sang phương pháp vốn chủ sở hữu. Trong BCTC trước soát xét, kết quả 6 tháng 2025 phản ánh sự kết hợp giữa quý I (phương pháp giá gốc) và quý II (phương pháp vốn chủ sở hữu).

Tuy nhiên, BCTC soát xét đã được điều chỉnh lại theo giả định rằng, phương pháp vốn chủ sở hữu được áp dụng ngay từ thời điểm bắt đầu đầu tư vào công ty liên kết, do đó phản ánh nhất quán cả hai quý theo phương pháp này.