Môi trường pháp lý được cải thiện
Thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam hiện chỉ có 10 doanh nghiệp FDI (6 tại HOSE, 1 tại HNX, 3 tại UPCOM), gồm CTCP Công nghiệp Tung Kuang (TKU), Dây và Cáp điện Taya Việt Nam (TYA), Công nghiệp Gốm sứ Taicera (TCR), Mirae (KMR), Thành Thành Công - Biên Hòa (SBT), Everpia (EVE), Siam Brothers Việt Nam (SBV), Quốc tế Hoàng Gia (RIC), Gạch men Chang Yih (CYC), Thực phẩm Quốc tế (IFS).
Bên cạnh đó, giao dịch của các cổ phiếu trên cũng thể hiện sức hút không cao đối với nhà đầu tư khi thanh khoản chỉ đạt vài nghìn đến vài chục nghìn cổ phiếu/phiên. Ngoại trừ SBT sau tái cấu trúc đã được M&A về tay nhóm cổ đông Việt Nam, thuộc hệ sinh thái Thành Thành Công.
Gần đây, thị trường xuất hiện nhiều doanh nghiệp FDI bày tỏ mong muốn niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam, như CP Việt Nam, Phú Mỹ Hưng... Một số doanh nghiệp đến từ Nhật Bản cũng chia sẻ mối quan tâm lớn tới thị trường chứng khoán Việt Nam.
Một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự quan tâm trở lại của các doanh nghiệp FDI với TTCK chính là môi trường pháp lý được cải thiện. Cụ thể, Nghị định 245/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 11/9/2025 đã đơn giản hóa nhiều thủ tục niêm yết cho cả doanh nghiệp trong nước và nước ngoài.
Nghị định này cho phép Sở Giao dịch chứng khoán xem xét hồ sơ đăng ký niêm yết đồng thời với quá trình Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xem xét hồ sơ IPO, do đó, thời gian đưa cổ phiếu lên sàn sau IPO được rút ngắn từ 90 ngày xuống chỉ còn 30 ngày.
Nghị định cũng bãi bỏ quy định “cho phép Đại hội đồng cổ đông hoặc điều lệ công ty quyết định tỷ lệ sở hữu nước ngoài thấp hơn mức quy định pháp luật”, một bước tiến để thúc đẩy tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài, mở rộng thêm cánh cửa để thu hút vốn ngoại và khuyến khích các công ty FDI tham gia sâu vào thị trường chứng khoán Việt Nam.
FDI chất lượng, gia tăng sức hấp dẫn nhà đầu tư quốc tế
Tại Hội nghị phổ biến một số nội dung về việc niêm yết, đăng ký giao dịch của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) diễn ra sáng 9/12, bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch UBCKNN cho biết, mặc dù các doanh nghiệp FDI đã đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế và xuất khẩu của Việt Nam, sự hiện diện của họ trên TTCK hiện nay lại vô cùng khiêm tốn.
Theo thống kê, trong số khoảng 1.600 công ty niêm yết và đăng ký giao dịch, hiện chỉ có vỏn vẹn 10 doanh nghiệp FDI tham gia (6 tại HOSE, 1 tại HNX, 3 tại UPCOM). Con số này chưa phản ánh đúng tiềm năng của khối doanh nghiệp FDI đã hiện diện lâu năm và hoạt động sản xuất kinh doanh hiệu quả tại Việt Nam.
Lãnh đạo UBCKNN cho biết, sau một thời gian tạm dừng để tham khảo ý kiến các bộ ngành, nay UBCKNN đã chủ động tháo gỡ vướng mắc và được sự chấp thuận của Chính phủ và Bộ Tài chính để tiếp tục xem xét đưa các doanh nghiệp FDI lên niêm yết và đăng ký giao dịch.
"Sự tham gia của các doanh nghiệp FDI chất lượng được kỳ vọng sẽ làm phong phú thêm nguồn hàng hóa trên TTCK, gia tăng sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư quốc tế, và quan trọng nhất là giúp cân đối lại cơ cấu ngành nghề trên sàn", lãnh đạo UBCKNN cho hay.
Hiện tại, tỷ trọng các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực tài chính, ngân hàng và bất động sản đang chiếm ưu thế hơn so với khối sản xuất. Việc thu hút các doanh nghiệp FDI lớn, có vốn hóa và hoạt động sản xuất kinh doanh thực chất sẽ góp phần nâng cao chất lượng hàng hóa và tạo ra sự lựa chọn đa dạng hơn cho nhà đầu tư.
Bên cạnh đó, Chủ tịch UBCKNN cũng nhấn mạnh năm 2025 là một năm đầy dấu ấn lịch sử đối với thị trường chứng khoán Việt Nam (TTCK). Đặc biệt, ngày 8/10/2025, tổ chức xếp hạng thị trường FTSE Russell công bố, thị trường chứng khoán Việt Nam đã đáp ứng toàn bộ các tiêu chí chính thức và được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp.
Đây là minh chứng cho sự nỗ lực lớn của cơ quan quản lý trong việc hoàn thiện cơ chế chính sách và xây dựng hạ tầng.
Tuy nhiên, đại diện UBCKNN cho rằng việc đạt được thứ hạng mới chỉ là bước khởi đầu. Để củng cố và duy trì vị thế mới, thị trường phải tiếp tục phát triển sâu, đa dạng hóa hàng hóa niêm yết, và nâng cao chất lượng quản trị công ty, tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế.
