Giao dịch ký quỹ đang bùng nổ tại Nhật Bản, đạt tổng giá trị 123.000 tỷ yen (772 tỷ USD) vào tháng 7/2026, tăng hơn gấp đôi so các tháng đầu năm.
Nguyên nhân là do các nhà đầu tư cá nhân sử dụng đòn bẩy tài chính để giao dịch các cổ phiếu có giá cao, đặc biệt là cổ phiếu liên quan đến Trí tuệ Nhân tạo (AI) và các cổ phiếu khác, qua đó làm gia tăng thanh khoản trên thị trường.
Ngày 12/8, chỉ số Nikkei tăng 0,8% so với ngày giao dịch trước đó, đóng cửa ở mức 67.524 điểm, đạt mức cao nhất kể từ ngày 15/7. Thị trường đã lấy lại đà tăng trưởng sau đợt bán tháo mạnh hồi tháng 7 nhờ kết quả kinh doanh khả quan của các công ty.
Giao dịch ký quỹ đã phát triển mạnh mẽ trong bối cảnh thị trường biến động cao. Hình thức này cho phép các nhà đầu tư vay tiền mặt hoặc cổ phiếu từ các công ty môi giới để mua và bán cổ phiếu. Các nhà giao dịch có thể nắm giữ các vị thế có giá trị lên đến khoảng gấp 3 lần vốn của chính họ.
Theo Sở Giao dịch Chứng khoán Tokyo (TSE), giá trị giao dịch ký quỹ trong tháng 7, tính cả mua vào và bán khống, tương đương với mức của tháng 6. Đây là tổng giá trị giao dịch theo tháng lớn nhất kể từ năm 2016, thời điểm dữ liệu có thể so sánh bắt đầu được ghi nhận.
Con số của tháng 7 cao gấp khoảng 2,5 lần so với khoảng 50.000 tỷ yen mỗi tháng ghi nhận vào đầu năm. Giao dịch ký quỹ chiếm tới 83% tổng giá trị giao dịch cổ phiếu của nhà đầu tư cá nhân trong tháng 7, bao gồm cả các giao dịch bằng tiền mặt-mức cao kỷ lục.
Nhà phân tích thị trường Tomoichiro Kubota tại Matsui Securities cho biết: “Những biến động giá mạnh ở các cổ phiếu liên quan đến Trí tuệ Nhân tạo phổ biến, dẫn đầu là Kioxia Holdings, đã khuyến khích hoạt động giao dịch ngắn hạn.”
Nhiều cổ phiếu liên quan đến Trí tuệ Nhân tạo yêu cầu mức đầu tư tối thiểu lớn, khiến chúng đặc biệt phù hợp với giao dịch đòn bẩy. Tính đến ngày 7/8, các vị thế mua ký quỹ đang lưu hành của nhà sản xuất bộ nhớ Kioxia lên tới 13,23 triệu cổ phiếu, trị giá khoảng 631,5 tỷ yên dựa trên giá trị thị trường ngày hôm đó.
Hiện tại, có vẻ các nhà đầu tư sử dụng giao dịch ký quỹ vẫn đang tận dụng khá tốt đà tăng của các cổ phiếu do Trí tuệ Nhân tạo dẫn dắt. Chỉ số lãi/lỗ của các vị thế ký quỹ - thước đo mức lãi hoặc lỗ chưa thực hiện-đã có lúc vượt lên vùng dương vào tháng 6, một diễn biến khá bất thường.
Mặc dù đến cuối tháng 7, chỉ số này ở mức -8,4%, cho thấy xét tổng thể các nhà đầu tư vẫn đang có khoản lỗ chưa thực hiện, nhưng mức này vẫn tốt hơn mức trung bình -10,2% trong 10 năm qua.
Tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư cá nhân trong tổng giao dịch môi giới đã vượt 30% vào tháng 6. Do các nhà đầu tư cá nhân thường áp dụng chiến lược đầu tư ngược chiều thị trường, họ có thể góp phần hỗ trợ thị trường trong những giai đoạn suy yếu.
Tuy nhiên, việc gia tăng nhanh chóng hoạt động mua ký quỹ có thể tiềm ẩn rủi ro trong tương lai. Dữ liệu do Sở Giao dịch Chứng khoán Tokyo công bố hôm 12/8 cho thấy, dư nợ của các vị thế mua ký quỹ trên thị trường Tokyo và Nagoya đạt tổng cộng 6.270 tỷ yên tính đến ngày 7/8. Con số này từng đạt mức kỷ lục hơn 7.000 tỷ yên vào cuối tháng 6 và hiện vẫn ở mức cao.
Tỷ lệ ký quỹ, được tính bằng cách so sánh giá trị các vị thế mua ký quỹ đang còn dư nợ với các vị thế bán khống, hiện ở mức khoảng 8 lần, cho thấy nhà đầu tư đang nghiêng mạnh về xu hướng đặt cược vào đà tăng của thị trường.
Nếu thị trường giảm mạnh, các nhà đầu tư có thể buộc phải bán cổ phiếu để hạn chế thua lỗ hoặc đáp ứng yêu cầu ký quỹ, qua đó có thể khuếch đại đà giảm của thị trường.
