Động thái này được xem như một biện pháp trả đũa sau khi Trung Quốc mở rộng kiểm soát xuất khẩu đất hiếm.
Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề trên, đây không phải là phương án duy nhất được bàn thảo, nhưng nếu được thực hiện, kế hoạch này sẽ hiện thực hóa tuyên bố gần đây của ông Trump về việc cấm xuất khẩu “phần mềm trọng yếu” sang Trung Quốc. Biện pháp có thể bao gồm việc hạn chế toàn cầu đối với các mặt hàng chứa phần mềm Mỹ hoặc được sản xuất bằng phần mềm Mỹ.
Ngày 10/10, ông Trump đăng trên mạng xã hội rằng ông sẽ áp thuế bổ sung 100% với hàng hóa Trung Quốc xuất khẩu sang Mỹ, đồng thời áp dụng kiểm soát xuất khẩu đối với “mọi phần mềm trọng yếu” kể từ ngày 1/11, song không công bố chi tiết. Dù vậy, theo các nguồn tin, kế hoạch này chưa chắc được triển khai. Tuy nhiên, việc Nhà Trắng cân nhắc động thái như vậy cho thấy Mỹ đang xem xét một bước leo thang mạnh mẽ trong căng thẳng thương mại với Trung Quốc, dù một số quan chức trong Chính phủ Mỹ vẫn muốn cách tiếp cận mềm mỏng hơn.Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói tại Nhà Trắng hôm 22/10 cho biết, nếu các biện pháp này được thực hiện – dù là với phần mềm, động cơ hay các sản phẩm khác – thì “nhiều khả năng sẽ được phối hợp cùng các nước thành viên Nhóm các quốc gia công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7)”.
Bà Emily Kilcrease, cựu quan chức thương mại nay làm việc tại Trung tâm An ninh Mỹ, nhận định phần mềm là “điểm tựa tự nhiên” của Mỹ trong thương mại với Trung Quốc, nhưng cảnh báo việc áp kiểm soát như vậy sẽ “vô cùng phức tạp” và có thể phản tác dụng với các doanh nghiệp Mỹ.
Một nguồn tin cho biết, Chính phủ Mỹ có thể công bố kế hoạch này chỉ nhằm gây sức ép với Trung Quốc mà chưa cần thực hiện ngay. Một số phương án quy mô hẹp hơn cũng đang được thảo luận. Nếu được áp dụng, động thái này có thể gây gián đoạn thương mại toàn cầu với Trung Quốc, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ, đồng thời ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế Mỹ.
Kế hoạch này gợi nhớ các biện pháp mà chính quyền cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden từng áp đặt với Nga sau khi nổ ra xung đột với Ukraine (U-crai-na) năm 2022, trong đó cấm xuất khẩu toàn cầu các mặt hàng được sản xuất bằng công nghệ hoặc phần mềm của Mỹ.
Động thái mới của ông Trump được công bố chỉ ba tuần trước cuộc gặp dự kiến giữa ông và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hàn Quốc, bên lề Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC), và một ngày sau khi Trung Quốc mở rộng hạn chế xuất khẩu đất hiếm – nhóm nguyên liệu mà Trung Quốc đang chiếm ưu thế và đóng vai trò thiết yếu trong sản xuất công nghệ cao.
Trung Quốc gần đây cũng phản đối quy định mới của Mỹ, trong đó cấm các công ty Mỹ giao hàng hóa hoặc công nghệ cho những doanh nghiệp có hơn 50% vốn thuộc các công ty Trung Quốc bị trừng phạt.
Hiện hàng nhập khẩu từ Trung Quốc đang chịu mức thuế khoảng 55%, và có thể tăng lên 155% nếu ông Trump thực hiện đúng lời cảnh báo. Tuần này, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent dự kiến gặp Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong tại Malaysia, trước khi ông Trump có cuộc hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình ở Hàn Quốc vào cuối tháng./.
