Theo tờ Politico ngày 23/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump đến nay vẫn chưa thực hiện lời cảnh báo áp thuế thêm 10% đối với hàng nhập khẩu từ Canada, 4 tuần sau khi ông dừng “mọi cuộc đàm phán thương mại” vì một quảng cáo chống thuế quan do tỉnh Ontario phát trong Giải bóng chày Thế giới MLB.
Sau khi thông báo rằng ông chấm dứt đàm phán thương mại vì quảng cáo bị đánh giá là “quá mức đáng lên án”, Tổng thống Trump hôm 25/10 viết trên mạng xã hội Truth Social rằng “vì hành vi xuyên tạc nghiêm trọng sự thật và hành động thù địch của họ, tôi đang tăng thuế đối với Canada thêm 10% so với mức họ đang phải trả”.
Thông báo của Tổng thống Trump khiến các nhà xuất khẩu Canada chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất: một mức thuế bổ sung áp lên trên các mức thuế hai con số hiện có, đặc biệt gây "đau đớn" cho các ngành như ô tô vốn có linh kiện được chuyển qua biên giới trước khi hoàn thiện sản phẩm cuối cùng.
Nhưng cho đến nay, chính quyền Tổng thống Trump vẫn chưa gửi bất kỳ tài liệu chính thức nào yêu cầu Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ thực thi mức thuế mới và các nhà nhập khẩu Mỹ vẫn chưa nhận được hướng dẫn quy định mới.
Nhà Trắng không cho biết liệu họ còn kế hoạch áp thuế hay không khi được yêu cầu bình luận. Nhưng một quan chức Mỹ khác cho biết chính quyền Tổng thống Trump đã chọn tạm hoãn mức thuế bổ sung — vốn sẽ đẩy thuế lên hàng hóa Canada đến 45% — và thay vào đó tiếp tục dùng lời cảnh báo khi hai bên chuẩn bị cho các cuộc đàm phán trong tương lai.
Ông Flavio Volpe, Chủ tịch Hiệp hội các nhà sản xuất linh kiện ô tô Canada, đơn vị kiểm soát hơn 90% sản lượng linh kiện độc lập tại Canada, cho biết họ theo dõi công báo liên bang và các sắc lệnh hành pháp thường xuyên và chưa thấy thay đổi nào. Ông Volpe cho rằng một động thái can thiệp cá nhân của Thủ tướng Canada Mark Carney ở châu Á vào tháng trước có thể đã giúp xoa dịu tình hình.
Phát biểu trước các lãnh đạo doanh nghiệp Canada ở Ottawa hôm 19/11, Đại sứ Mỹ tại Canada Pete Hoekstra tiếp tục chỉ trích quảng cáo của Ontario. Hoekstra cho biết các cuộc đàm phán thương mại với Canada sẽ khởi động lại, nhưng cảnh báo “sẽ không dễ dàng”. Ông không đề cập đến mức thuế bổ sung 10% và liệu nó có còn được xem xét hay không.
Mỹ và Canada có một thỏa thuận thương mại tự do theo hiệp định ông Trump đàm phán trong nhiệm kỳ đầu. Nhưng Tổng thống Mỹ vẫn tăng thuế đối với hàng nhập khẩu từ Canada đầu năm nay, với lý do nước này có vai trò trong dòng chảy fentanyl vào Mỹ, và cũng áp mức thuế hai chữ số đối với các lĩnh vực như thép, nhôm, ô tô và gỗ. Tuy nhiên, Chính phủ Mỹ đã miễn trừ các lô hàng đáp ứng điều kiện của Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada (USMCA) vốn bao phủ phần lớn hàng hóa Canada xuất sang Mỹ.
Thủ tướng Carney và Tổng thống Trump thể hiện sự lạc quan về tiến triển đàm phán giảm mức thuế này khi ông Carney thăm Nhà Trắng hồi tháng 10. Nhưng các quan chức chính phủ Mỹ lại phàn nàn riêng rằng chính phủ Thủ tướng Carney đang kéo dài đàm phán và từ chối nhượng bộ. Nhà Trắng đặc biệt khó chịu với nỗ lực của Canada muốn được miễn trừ thuế thép và nhôm của Mỹ.
Bộ trưởng Thương mại Canada Dominic LeBlanc nói với các phóng viên ở Montreal tuần trước rằng ông sẵn sàng quay lại bàn đàm phán khi Tổng thống Trump sẵn sàng, nhằm đạt được một thỏa thuận tốt cho cả công nhân Canada và Mỹ.
