Ngày 26/10, Mỹ đã ký một loạt thỏa thuận về thương mại và khoáng sản thiết yếu với bốn đối tác Đông Nam Á, nhằm giải quyết tình trạng mất cân bằng thương mại và đa dạng hóa chuỗi cung ứng trong bối cảnh Trung Quốc siết chặt các biện pháp hạn chế xuất khẩu đất hiếm.
Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong chuyến thăm Kuala Lumpur để tham dự Hội nghị cấp cao Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), đã ký các thỏa thuận về Hiệp định thương mại đối ứng với những người đồng cấp Malaysia và Campuchia, cùng một hiệp định khung về thương mại với Thái Lan.
Theo các tuyên bố chung do Nhà Trắng công bố, Mỹ sẽ duy trì mức thuế suất 19% đối với hàng xuất khẩu từ cả ba quốc gia, và mức thuế này sẽ được giảm xuống 0% đối với một số mặt hàng.
Mỹ cũng công bố thỏa thuận khung tương tự với Việt Nam, quốc gia hiện đang chịu thuế suất 20% đối với hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ. Theo tuyên bố chung, hai nước nhất trí các nguyên tắc chủ chốt trong khuôn khổ Hiệp định thương mại đối ứng, hướng tới tạo điều kiện tiếp cận thị trường sâu rộng cho hàng hoá xuất khẩu của nhau.
Cũng trong ngày 26/10, Tổng thống Trump đã ký hai thỏa thuận riêng biệt với Thái Lan và Malaysia, nhằm đa dạng hóa chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu.
Trong đó, Malaysia đã đồng ý không cấm hoặc áp đặt hạn ngạch đối với việc xuất khẩu khoáng sản thiết yếu hoặc các nguyên tố đất hiếm sang Mỹ. Tuy nhiên, tuyên bố không nêu rõ liệu cam kết của Malaysia có áp dụng đối với đất hiếm thô hay đã qua chế biến. Malaysia, với trữ lượng đất hiếm ước tính 16,1 triệu tấn, đã cấm xuất khẩu đất hiếm thô để ngăn chặn thất thoát tài nguyên khi nước này đang tìm cách phát triển lĩnh vực hạ nguồn của mình.
Bên cạnh đó, Malaysia cũng đồng ý đơn giản hóa các yêu cầu đối với các sản phẩm của Mỹ như mỹ phẩm và dược phẩm. Bộ trưởng Thương mại nước này, ông Tengku Zafrul Aziz, cho biết Malaysia cũng đã được miễn thuế đối với các thiết bị hàng không vũ trụ, sản phẩm dược phẩm cũng như các mặt hàng như dầu cọ, cacao và cao su.
Đối với Thái Lan, trong một tuyên bố chung, Thái Lan và Mỹ cho biết Thái Lan sẽ loại bỏ các rào cản thuế quan đối với khoảng 99% hàng hóa, và nới lỏng các hạn chế về sở hữu nước ngoài đối với đầu tư của Mỹ vào lĩnh vực viễn thông của nước này.
Hai bên cũng ghi nhận một số thỏa thuận thương mại sắp tới giữa các công ty Thái Lan và Mỹ, bao gồm việc mua các sản phẩm nông nghiệp như ngô làm thức ăn chăn nuôi và khô dầu đậu nành trị giá ước tính 2,6 tỷ USD mỗi năm.
Tuyên bố cũng cho biết Thái Lan đã cam kết mua 80 máy bay của Mỹ với tổng trị giá 18,8 tỷ USD, và các mặt hàng năng lượng bao gồm khí tự nhiên hóa lỏng và dầu thô trị giá khoảng 5,4 tỷ USD mỗi năm.
Theo các thỏa thuận, bốn quốc gia Đông Nam Á nói trên đã cam kết loại bỏ các rào cản thương mại và cung cấp khả năng tiếp cận thị trường ưu đãi cho nhiều loại hàng hóa của Mỹ. Các thỏa thuận cũng bao gồm các cam kết về thương mại kỹ thuật số, dịch vụ và đầu tư, cũng như cam kết của các nước Đông Nam Á về việc bảo vệ quyền của người lao động và tăng cường bảo vệ môi trường. Các tuyên bố cũng cho biết thêm rằng Thái Lan, Malaysia và Việt Nam đã đồng ý chấp nhận các loại xe được sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn và khí thải của Mỹ.
