Chính quyền Tổng thống Donald Trump ngày 15/6 khẳng định các tàu thuyền sẽ được lưu thông miễn phí qua eo biển Hormuz theo thỏa thuận hòa bình vừa được ký kết với Iran.
Tuy nhiên, phía Mỹ nhấn mạnh Iran sẽ phải hoàn thành đầy đủ các cam kết trước khi nhận được bất kỳ lợi ích kinh tế nào.
Mỹ kỳ vọng lưu lượng vận tải tại "điểm nghẽn" chiến lược vốn trung chuyển 20% lượng dầu mỏ thế giới này sẽ trở lại mức trước chiến sự chỉ trong vòng vài tuần tới.
Tuy nhiên, tình hình thực tế vẫn còn một số khác biệt về quan điểm khi phía Mỹ khẳng định quyền lưu thông miễn phí dài hạn, trong khi Bộ Ngoại giao Iran lại cho rằng thỏa thuận cho phép họ thu "phí dịch vụ hàng hải" thay vì áp thuế đi đường đối với các tàu quá cảnh.
Bên cạnh đó, Tổng thống Trump lưu ý các lực lượng chức năng hiện vẫn đang tích cực rà phá thủy lôi để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hành lang này.
Về khía cạnh kinh tế, giới chức Mỹ nhấn mạnh Iran sẽ phải thực hiện đầy đủ các cam kết trước khi nhận được bất kỳ lợi ích tài chính nào. Washington khẳng định hiện vẫn chưa có bất kỳ khoản tài sản đóng băng nào của Iran được giải phóng.
Mặc dù các bên đã thảo luận về lộ trình dỡ bỏ trừng phạt và thành lập một quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD cho Iran, nhưng toàn bộ nguồn ngân sách này sẽ được giải ngân dựa trên kết quả thực hiện thực tế của phía Iran.
Bản ghi nhớ vừa được Tổng thống Trump, Phó Tổng thống JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ký kết trực tuyến vào ngày 14/6.
Theo ông JD Vance, văn bản này hiện chỉ dài khoảng 1,5 trang và mang tính chất khái quát. Những vấn đề gai góc nhất, đặc biệt là chương trình hạt nhân của Iran, sẽ được ưu tiên đưa vào chương trình nghị sự hàng đầu trong các vòng thảo luận sắp tới.
Dự kiến, một buổi lễ ký kết trực tiếp sẽ được tổ chức tại Geneva (Thụy Sĩ) trong tuần này với sự tham dự của các đặc phái viên cấp cao từ Nhà Trắng như Jared Kushner và Steve Witkoff.
Việc ký kết MoU này sẽ khởi động giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày nhằm xây dựng một thỏa thuận hòa bình toàn diện, trong đó Mỹ ưu tiên đưa các thảo luận về hạt nhân lên hàng đầu.
