Tổng thống Donald Trump ngày 21/8 cho rằng tăng trưởng kinh tế mạnh sẽ là giải pháp chủ yếu giúp Mỹ xử lý gánh nặng nợ công, trong bối cảnh tổng nợ quốc gia vừa vượt mốc 40.000 tỷ USD lần đầu tiên trong lịch sử.
Phát biểu với báo chí tại Căn cứ Không quân Andrews trước khi lên đường tới South Carolina vận động cho ứng cử viên của đảng Cộng hòa trong cuộc đua vào Thượng viện Darline Graham, em gái cố Thượng nghị sỹ Lindsey Graham, Tổng thống Trump nói: “Cách quý vị giải quyết nợ là bằng tăng trưởng” và khẳng định Mỹ đang có mức tăng trưởng “chưa từng thấy.” Ông cho rằng nếu nền kinh tế tăng trưởng đủ nhanh, gánh nặng nợ sẽ được giải quyết.
Tuyên bố được đưa ra chỉ hai ngày sau khi Bộ Tài chính xác nhận tổng nợ công của Mỹ đã vượt 40.000 tỷ USD, trong đó khoảng 32.300 tỷ USD là nợ do công chúng nắm giữ và 7.800 tỷ USD là các khoản nợ nội bộ của chính phủ. Tổng nợ đã tăng hơn gấp đôi trong chưa đầy 10 năm.
Tổng thống Trump cho rằng tình trạng nợ đã kéo dài nhiều thập niên và nhấn mạnh chính quyền đang thúc đẩy tăng trưởng, sản xuất trong nước, năng lượng và đầu tư. Ông đồng thời dẫn một số số liệu kinh tế mà ông cho là cho thấy nền kinh tế đang cải thiện, trong đó có mức tăng 17% của tiền hoàn thuế.
Tuy nhiên, các nhà kinh tế và chuyên gia ngân sách cho rằng tăng trưởng đơn thuần khó có thể giải quyết vấn đề nợ nếu thâm hụt cơ cấu tiếp tục gia tăng.
Theo CBS News, chi phí trả lãi ròng của chính phủ đã tiến gần 1.000 tỷ USD trong năm 2025, chiếm gần 14% tổng chi tiêu liên bang và hiện cao hơn chi tiêu cho quốc phòng hoặc Medicare.
Cơ quan Ngân sách Quốc hội (CBO) ước tính Đạo luật To Đẹp (OBBBA) được thông qua năm 2025 sẽ làm tăng nợ quốc gia khoảng 4.200 tỷ USD trong giai đoạn đến tài khóa 2034. Các chuyên gia cảnh báo việc dân số già hóa, chi phí An sinh Xã hội và Medicare tăng, cùng với chi phí lãi vay ngày càng lớn đang tạo áp lực lâu dài lên ngân sách.
Thị trường trái phiếu cũng đang phát tín hiệu đáng chú ý. Lợi suất trái phiếu Kho bạc dài hạn tăng mạnh trong những ngày qua, trong đó lợi suất kỳ hạn 30 năm vượt 5%, phản ánh lo ngại của nhà đầu tư về lạm phát và khả năng kiểm soát thâm hụt.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã tăng quy mô mua lại trái phiếu nhằm hỗ trợ thị trường, nhưng giới phân tích cho rằng biện pháp này chỉ có thể tạo hiệu ứng ngắn hạn nếu không đi kèm giảm thâm hụt thực chất.
Về giá thịt bò, Tổng thống Trump tiếp tục bảo vệ kế hoạch cho phép nhập khẩu thêm tối đa 300.000 tấn thịt bò trong 90 ngày nhằm hạ giá bán lẻ. Ông cho biết sẽ nhập thịt bò chất lượng cao từ một số quốc gia nhưng không nêu cụ thể nguồn cung.
Về các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI), Tổng thống Trump cho rằng chính quyền cần lựa chọn địa điểm phù hợp và yêu cầu các trung tâm dữ liệu mới tự xây dựng nguồn phát điện thay vì gây thêm áp lực lên lưới điện hiện hữu. Ông cho rằng các dự án này có thể tạo việc làm, tăng nguồn thu và mang lại lợi ích kinh tế cho địa phương.
Về Iran, Tổng thống Trump khẳng định chiến lược chuyển sang gây sức ép kinh tế không phản ánh sự hạn chế về khả năng quân sự của Mỹ. Ông cho rằng Tehran đang ở thế yếu về tài chính và quân sự, trong khi chính quyền Mỹ tiếp tục duy trì sức ép tại eo biển Hormuz. Phó Tổng thống JD Vance cũng cho biết cuộc chiến đã bước sang “giai đoạn mới” tập trung vào sức ép kinh tế.
Giới quan sát đánh giá, phát biểu của Tổng thống Trump phản ánh cách tiếp cận ưu tiên tăng trưởng để giảm tỷ lệ nợ trên GDP, thay vì tập trung trước mắt vào các biện pháp cắt giảm chi tiêu hoặc tăng thuế.
Tuy nhiên, với tổng nợ đã vượt 40.000 tỷ USD và chi phí lãi vay tăng nhanh, thách thức lớn nhất là bảo đảm tốc độ tăng trưởng GDP đủ cao và bền vững để vượt tốc độ tăng của nợ.
Truyền thông Mỹ nhận định quy mô nợ ngày càng lớn đang làm gia tăng lo ngại về khả năng xuất hiện một cuộc khủng hoảng tài khóa nếu Mỹ không tiến hành các cải cách cơ cấu.
Trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần, vấn đề nợ công có thể trở thành một trong những chủ đề kinh tế quan trọng đối với chính quyền Tổng thống Trump và Quốc hội, đặc biệt khi việc cắt giảm các chương trình chi tiêu lớn hoặc tăng thuế đều có nguy cơ gây phản ứng chính trị mạnh.
