Theo báo cáo đánh giá ngân sách hàng tháng của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), tình hình tài khóa nước này tiếp tục chịu sức ép khi chi ngân sách tăng nhanh hơn thu, trong khi chi phí trả lãi nợ công ngày càng lớn.
Thâm hụt ngân sách tiến sát 2.000 tỷ USD
Theo CBO, thâm hụt ngân sách liên bang Mỹ trong năm tài khóa 2026 (kết thúc ngày 30/9/2026) đạt 1.992 tỷ USD, tăng 217 tỷ USD, tương đương 12% so với năm trước.
Tính theo GDP, thâm hụt ngân sách tương đương 6,2%, tăng từ mức 5,8% năm 2025 và cao hơn mức bình quân 3,8% trong 50 năm qua. Đây cũng là 1 trong những tỷ lệ cao nhất kể từ năm 1946.
Trong khi đó, nợ liên bang do công chúng nắm giữ đã tăng lên tương đương 100% GDP, từ mức 99% cuối năm tài khóa 2025, cao nhất kể từ năm 1946.
Tổng thu ngân sách năm 2026 đạt 5.403 tỷ USD, tăng 3% so với năm trước, trong khi tổng chi lên tới 7.396 tỷ USD, tăng 6%.
Trong các nguồn thu, thuế thu nhập cá nhân tăng 7%, lên 2.846 tỷ USD; thu từ thuế tiền lương và các khoản đóng góp an sinh xã hội tăng 4%, đạt 1.812 tỷ USD. Ngược lại, thuế thu nhập doanh nghiệp giảm 16%, còn 381 tỷ USD; thu từ thuế hải quan giảm 11%, xuống 173 tỷ USD.
Theo CBO, thu thuế quan giảm một phần do phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2/2026, khiến một số khoản thuế áp dụng từ năm 2025 bị hủy bỏ và được hoàn trả. Trong năm 2026, khoảng 126 tỷ USD tiền thuế quan và lãi liên quan đã được hoàn trả.
Chi phí trả lãi nợ công vượt 1.140 tỷ USD
Một điểm đáng chú ý trong bức tranh ngân sách Mỹ là chi phí trả lãi nợ công tiếp tục tăng. Năm tài khóa 2026, khoản chi này đạt 1.142 tỷ USD, tăng 114 tỷ USD, tương đương 11% so với năm trước.
CBO cho biết, mức tăng chủ yếu xuất phát từ quy mô nợ công lớn hơn và lãi suất dài hạn cao hơn. Việc lãi suất ngắn hạn giảm đã phần nào hạn chế đà tăng chi phí trả lãi.
Với quy mô 1.142 tỷ USD, chi phí trả lãi nợ công đã vượt chi cho chương trình Medicare (1.069 tỷ USD) và Medicaid (723 tỷ USD), tương đương khoảng 15,4% tổng chi ngân sách liên bang. Trong khi đó, chi cho chương trình An sinh xã hội đạt 1.654 tỷ USD.
Các khoản chi an sinh tiếp tục tăng, trong đó chi cho An sinh xã hội tăng 5%, Medicare tăng 8% và Medicaid tăng 8% so với năm trước. Chi tiêu quân sự của Bộ Quốc phòng Mỹ cũng tăng 6%, lên 917 tỷ USD, chủ yếu do chi cho nghiên cứu, phát triển và nhân sự quân sự.
Bước sang năm tài khóa 2027, ngân sách liên bang Mỹ tiếp tục thâm hụt 409 tỷ USD trong tháng 10/2026, cao hơn 125 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước. Thu ngân sách giảm 36 tỷ USD, trong khi chi ngân sách tăng 89 tỷ USD.
CBO lưu ý, mức tăng chi trong tháng 10 có một phần nguyên nhân từ việc điều chỉnh thời điểm thanh toán một số khoản chi liên bang dự kiến thực hiện vào ngày 1/11. Nếu loại trừ yếu tố này, chi ngân sách vẫn tăng 95 tỷ USD so với cùng kỳ.
Diễn biến trên cho thấy áp lực tài khóa Mỹ không chỉ đến từ quy mô chi tiêu lớn và thâm hụt kéo dài, mà còn từ chi phí phục vụ nợ công ngày càng tăng. Đặc biệt, mặt bằng lãi suất dài hạn tiếp tục là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến gánh nặng trả lãi của Chính phủ Mỹ.
