Lợi suất trái phiếu chính phủ Anh loại kỳ hạn 30 năm trong ngày 26/8 đã tăng 8 điểm cơ bản hay 0,08% điểm phần trăm, lên 5,62%. Với mức tăng này, chi phí vay dài hạn của Anh hiện đã gần đạt mức tăng đột biến 5,66% vào tháng 4/2025, thời điểm lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm của Anh đạt mức cao nhất kể từ năm 1998.
Trong những tháng gần đây, chi phí vay của Anh đã tăng mạnh, đẩy chi phí trả nợ của chính phủ nước này lên hơn 100 tỷ bảng mỗi năm, tương đương 134,5 tỷ USD và chiếm gần 10% ngân sách hàng năm.
Chi phí đi vay tăng vọt lên gần mức cao nhất trong 27 năm đang gây áp lực đối với Bộ trưởng Tài chính, bà Rachel Reeves, trong việc kiểm soát tình hình tài chính công trước thềm Ngân sách mùa Thu dự kiến công bố vào cuối tháng 10 tới.
Theo các nhà kinh tế, Anh đang đối mặt áp lực đặc biệt về tình hình tài chính công vào thời điểm chi phí phúc lợi và chăm sóc y tế tăng kết hợp tình trạng già hóa dân số nhanh đang làm gia tăng nợ công tại hầu hết các quốc gia công nghiệp hóa.
Giới chuyên gia kinh tế cho rằng bà Reeves dự kiến sẽ phải đối mặt với khoản thâm hụt từ 20 tỷ bảng đến 40 tỷ bảng khi chuẩn bị Ngân sách mùa Thu.
Và như vậy, để duy trì các quy tắc tài khóa của mình và duy trì khoản ngân sách dự phòng 10 tỷ bảng theo kế hoạch hiện tại, Bộ trưởng Tài chính sẽ cần tìm kiếm từ 30 tỷ đến 50 tỷ bảng từ thuế bổ sung, giảm chi tiêu hoặc tăng vay nợ.
Trong khi đó, chi phí vay nợ tăng cao và thất bại trong kế hoạch cắt giảm phúc lợi trước đó nhằm tiết kiệm chi tiêu công đang càng làm gia tăng các dự báo về khả năng chính phủ Anh sẽ phải đưa ra các biện pháp để tăng thuế vào cuối năm nay.
Trong một nhận xét về tình hình nền kinh tế Anh, Tiến sĩ Mohamed El-Erian, Hệu trưởng trường Queens’ College, thuộc Đại học Cambridge, đồng thời là cố vấn kinh tế của tập đoàn Allianz, cho rằng trong 15 năm qua, tăng trưởng năng suất trung bình của Anh chỉ bằng một phần tư mức trung bình hàng năm của các thập kỷ trước. Điều này đã tạo ra lực cản dài hạn cho tăng trưởng, và việc tiếp tục thiếu hụt năng suất sẽ gây ra áp lực cơ cấu lớn hơn nữa cho nền kinh tế, cả trước mắt lẫn lâu dài.
Giáo sư kinh tế tại Đại học Cambridge, ông Jagjit Chadha, còn có đánh giá bi quan hơn khi cho rằng tình hình hiện tại là rất "khẩn cấp" và bà Reeves cần "kiểm soát" tình hình tài chính của chính phủ. Theo Giáo sư Chadha, chính phủ Anh đang rơi vào tình thế dễ bị tổn thương và một cú sốc kinh tế toàn cầu có thể buộc nước này phải tìm kiếm gói cứu trợ tài chính từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).
Cựu Phó Thống đốc Ngân hàng trung ương Anh (BoE), ông Charlie Bean, đã có đánh giá tích cực hơn khi cho rằng ý kiến về việc Anh có nguy phải nhận gói cứu trợ của IMF là nhận xét hơi quá mức. Tuy nhiên, ông Bean cũng đồng ý với quan điểm cho rằng tình hình tài chính hiện tại của Anh là không khả quan.
Theo kế hoạch, Bộ Tài chính sẽ đấu giá khoảng 300 tỷ bảng nợ vay trong năm tài chính 2024-2025. Văn phòng Quản lý Nợ (DMO) dự kiến sẽ tổ chức phiên đấu giá tiếp theo vào ngày 27/8 để huy động 5 tỷ bảng bổ sung cho ngân sách.
