Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã đề xuất giải phóng lượng dầu dự trữ lớn nhất trong lịch sử nhằm hạ nhiệt giá dầu đang tăng vọt do xung đột Trung Đông leo thang.
Nhật báo Wall Street Journal dẫn các nguồn thạo tin cho biết lượng dầu dự kiến tung ra có thể lên tới 182 triệu thùng, vượt con số mà các nước thành viên IEA đã bán ra thị trường năm 2022 sau khi Nga triển khai chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine. Đề xuất được đưa ra tại cuộc họp khẩn cấp của 32 nước thành viên IEA với Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) ngày 10/3 và quyết định cuối cùng sẽ được công bố trong ngày 11/3.
IEA hiện nắm hơn 1,2 tỷ thùng dầu dự trữ và khoảng 600 triệu thùng do doanh nghiệp quản lý theo chỉ thị của chính phủ.
Giá dầu đã tăng vọt gần 30% hôm 9/3, lên gần 120 USD/thùng, sau các vụ tấn công của Iran khiến eo biển Hormuz bị đóng cửa và nhiều cơ sở năng lượng bị tấn công, trong đó có cả nhà máy lọc dầu lớn ở Các tiểu Vương quốc Arap Thống nhất (UAE) và công ty Saudi Aramco của Saudi Arabia. Giá dầu sau đó đã hạ nhiệt một phần khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố cuộc chiến với Iran "sẽ sớm kết thúc" cũng như việc một số nước cân nhắc mở kho dầu dự trữ quốc gia để bình ổn giá. Tuy nhiên, rủi ro vẫn cao khi Iran đe dọa sẽ "không để một lít dầu nào xuất khẩu từ vùng Vịnh.
Tổng Giám đốc IEA Fatih Birol - người đang “liên lạc chặt chẽ” với bộ trưởng năng lượng của các nước sản xuất và tiêu thụ dầu chủ chốt - nhấn mạnh: “Thị trường dầu đang đối mặt rủi ro ngày càng lớn do gián đoạn sản xuất và vận chuyển qua eo biển Hormuz”.
Trước những diễn biến căng thẳng trên thị trường năng lượng đe dọa kinh tế toàn cầu và làm tăng nguy cơ lạm phát, Bộ trưởng Môi trường và Năng lượng Italy Gilberto Pichetto Fratin cho biết một số quốc gia đã cam kết sử dụng dự trữ dầu để bù đắp thiếu hụt trên thị trường toàn cầu. Bộ trưởng Công nghiệp Nhật Bản Ryosei Akazawa cũng tuyên bố ủng hộ các nước thành viên IEA phối hợp giải phóng dự trữ dầu, coi đây là “công cụ hiệu quả để ổn định thị trường toàn cầu”. Trong khi đó, các Bộ trưởng Năng lượng G7 cũng khẳng định sẵn sàng thực hiện các biện pháp cần thiết, trong đó có giải phóng dự trữ, để hỗ trợ nguồn cung toàn cầu.
Trong bối cảnh giới chuyên gia cảnh báo các cuộc tấn công không chỉ làm gián đoạn vận chuyển dầu mà còn gây hiệu ứng domino tới hàng không, nông nghiệp, ô tô và các ngành công nghiệp khác. Amin H. Nasser - Giám đốc điều hành Aramco - mô tả đây là "cuộc khủng hoảng lớn nhất mà ngành dầu khí Trung Đông từng đối mặt” và kêu gọi sớm mở lại eo biển Hormuz. Không chỉ các nước bên ngoài mà cả các quốc gia vùng Vịnh cũng chịu thiệt hại nặng. QatarEnergy - một trong những nhà sản xuất khí đốt tự nhiên hóa lỏng lớn nhất thế giới - đã buộc phải ngừng sản xuất và tuyên bố “tình trạng bất khả kháng”.
IEA được thành lập sau cuộc khủng hoảng năng lượng năm 1973 và yêu cầu các nước thành viên phải duy trì dự trữ dầu khẩn cấp tối thiểu tương đương mức 90 ngày nhập khẩu ròng nhằm đảm bảo an ninh năng lượng trong các tình huống gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng. Việc tổ chức này quyết định giải phóng dự trữ dầu khẩn cấp vào thời điểm này được xem là nỗ lực nhằm ổn định thị trường và hạn chế tác động đối với kinh tế toàn cầu.
